Met een beetje pech wordt Trump de 46ste, niet de 45ste president

Er staat niets tussen meer tussen Donald Trump en zijn inauguratiefeestje. De bands – oké, het zijn de Radio City Rockettes, het Mormon Tabernacle Choir en America’s got Talent-sterretje Jackie Evancho maar – zijn geregeld. De politieke elite – met uitzondering van de Democratische boycotters – is aanwezig. En the man himself heeft beloofd dat vrijdag 20 januari 2017 een ‘zeer, zeer elegante dag’ gaat worden. Niets weerhoudt hem van het betreden van het Witte Huis als de 45ste president van de Verenigde Staten. Zou je denken…

President Obama beloofde het na de uitverkiezing van Trump in november nog zo stellig. “Het is geen geheim dat er meningsverschillen zijn tussen ons,” zegt de scheidend president, the day after. “Maar dat had ik acht jaar geleden ook met George W. Bush. Toen hebben we een soepele overdracht kunnen bewerkstelligen. We zijn in eerste plaats geen Democraten, geen Republikeinen, maar Amerikanen.”

Snel blijkt er een addertje onder het gras te zitten. In de laatste weken van zijn presidentschap zet Obama alles op alles om het Trump zo moeilijk mogelijk te maken. Eind december verbiedt hij het winnen van olie voor de kust van Alaska en in de Atlantische Oceaan. Dat doet hij door de Outer Continental Shelf Act, een wet uit de jaren ’50, in werking te stellen. De wet geeft Obama als president het recht om zeegebieden voor winning van olie en mineralen te beperken. Daarmee kan een streep door de verkiezingsbelofte van Trump, dat er meer naar olie geboord zou worden, de kast in.

Daarnaast draait Obama Trump op veiligheidsgebied een loer. Hij wil eigenlijk de beruchte gevangenis in Guantanamo Bay sluiten voor het einde van zijn presidentschap. Dat gaat niet lukken door jarenlange tegenwerking in het Congres. Wel heeft Obama tijdens zijn presidentschap het aantal gevangenen teruggebracht van 240 naar 45. Op de valreep weet hij begin deze week tien gevangenen vanuit het kamp op Cuba naar Oman over te plaatsen. Trump wil het omstreden gevangenenkamp – het is berucht om martelprakrijken als waterboarden – juist openhouden en naar eigen zeggen volstoppen met ‘bad dudes’.

De meest besproken list van de Obama-administratie is het niet vetoën van de resolutie in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties eind vorig jaar, waarin geëist wordt dat Israël een einde maakt aan het bouwen van nederzettingen op bezet Palestijns gebied. Trump reageert woedend.

Dat is allemaal verleden tijd. Komende vrijdag (20 januari 2017) wordt Trump beëdigd als de 45ste president van de Verenigde Staten. De merchandise stands zijn er klaar voor. Voor veertig dollar per stuk kun je een officiële ‘45th president hat scoren.

Successiewet
Al zou Trump in een bijna utopische wereld ook de zesenveertigste president van de Verenigde Staten van Amerika kunnen worden. Er is in de VS een maas in de wet, waardoor president Obama voor de inauguratie zou kunnen aftreden. Dan treedt de successiewet uit 1947 in werking. Die wet, opgenomen in Artikel 2 van de Amerikaanse grondwet, stelt dat ‘bij het verwijderen, de dood, de uittrede of het onvermogen tot het uitoefenen van het ambt de bevoegdheden en taken overgaan op de vicepresident’.

Het Congres moet daarna kijken of hij bevoegd is. Als dit niet geval is, wordt gekeken naar de bevoegdheid van de volgende in lijn. Dat is de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Mocht Obama Trump echt willen pesten, stapt hij vlak voor de inauguratie op. Dan wordt of Joe Biden, als vicepresident, of Paul Ryan, als voorzitter van het Huis, de 45ste president van de Verenigde Staten en Trump de 46ste.

Het zou de ultieme spaak in het wiel van Trump zijn. Wie zei iets over een soepele overdracht? Wij dromen vast van de Twitterstorm die vanuit de Trump Tower zal ontvlammen.