Terugkijken: Dimitri Verhulst op zoek naar verband tussen Socrates, Pippi Langkous en punkrock

Voor de documentaireserie Made in Europe reist schrijver Dimitri Verhulst door Europa om de Europese identiteit te ontrafelen aan de hand van culturele iconen. De reeks, gebaseerd op het gelijknamige boek van Pieter Steinz, probeert in kaart te brengen hoe kunst en cultuur in ons continent samenhangen. In de eerste aflevering zoekt Verhulst naar het verband tussen Socrates, Pippi Langkous, punkrock en Jacques Brel.

Wat de iconen met elkaar gemeen hebben is dat het allemaal rebellen zijn, concludeert Verhulst al vroeg in de aflevering: “Punk is meer dan een middelvinger en een hanenkam. Pippi Langkous inspireert nog steeds. Socrates gaf het voorbeeld en Jacques Brel is geen muzikaal behangpapier.”

Pussy Riot

Om zijn statement kracht bij te zetten reist Verhulst onder meer af naar het Athene van Socrates ‘de oerrebel van de Griekse oudheid’, laat hij in Stockholm zien hoe Pippi rebellie aanwakkert en praat hij in Moskou met bandleden van Pussy Riot die revolteren tegen het hedendaagse bewind van Poetin.

“Wat mij vooral interesseert, is of kunst een goede reisgids kan zijn,” vraagt Verhulst zich in de aflevering af. De makers weten wat bruggetjes te slaan tussen de culturele iconen, maar Verhulst blijft bovenal de schrijver die het gedachtegoed in mooie volzinnen aan elkaar weet te praten.

Een jongen van de boeken

Dat de Vlaamse schrijver meer ‘een jongen van de boeken’ is (zonder televisie) kwam al naar voren in een interview met de Volkskrant over de serie. Aan Het Parool vertelde hij vorige week over zijn bezwaren tegen het medium. Veel programma’s zouden de kijker onderschatten. Dat de voice-over teksten door Verhulst zelf geschreven werden was een voorwaarde, of sterker nog; de reden dat de VPRO hem gevraagd heeft.

De auteur heeft geprobeerd de teksten ‘iets minder kleuterig te maken dan men op tv gewend is’ en dat is gelukt. De voice-over maakt het programma tot een poëtisch geheel. “Er is geen dromen zonder denken. Er is geen branie zonder brein. Zwicht niet voor het zwijgen. Drijven is voor de doden en het graf geeft niet om groot gelijk.”

Klik op bovenstaande afbeelding om de aflevering te bekijken.  De volgende aflevering, over religie, is op zondag 19 februari te zien op NPO2 en Canvas.