Er ontstaan scheuren in de vriendschap tussen Trump en Fox

Het leek een hechte vriendschap, die tussen de Republikeinse partij en de Amerikaanse nieuwszender Fox. Waar Trump het zwaar te verduren kreeg van de zenders CNN, ABC en NBC, nam Fox het vaak openlijk voor de president op. Maar ook hechte vriendschappen kennen zware tijden, en soms zijn deze tijden zo zwaar dat de vriendschap op het spel komt te staan.

In de Verenigde Staten is er niet echt sprake een subtiele verzuiling binnen de media. De zender Fox is prominent voorstander van de Republikeinse partij en grijpt vrijwel elke mogelijkheid aan om de Democratische partij te bekritiseren. Dat geldt vice versa voor de zenders ABC, CBS en NBC. CNN zweeft nog tussen conservatief en progressief. Maar op steun van de zender Fox kon de Republikeinse partij altijd rekenen. Trump zelf noemde het ontbijtprogramma Fox & Friends ‘the most honest morning show‘ en ‘all very honorabel people‘.

Na afgelopen weekend zijn er echter steeds meer Trump-kritische geluiden te horen. Fox staat voor een lastig dilemma. Of ze blijven de Republikeinse partij trouw, waardoor ze als een marionet van Trump fungeren, of ze keren zich ook tegen hem. Maar Fox loopt dan het risico om hun directe lijn naar het Witte Huis te verliezen. Voor Fox een lastig pakket, voor Trump zijn beiden situaties gunstig. Trump kan zijn gelijk halen door te stellen dat inderdaad alle media zijn vijanden zijn, of Fox News blijft hem verdedigen en het nieuwsprogramma zal hem als enige nog vragen mogen stellen bij persconferentie.

Eerste tekenen van een echtscheiding

De eerste scheur in de vriendschap van Fox en Trump ontstond na afloop van de persconferentie van vorige week vrijdag; een gênante vertoning. Trump vroeg niet alleen meermaals hoe lang het interview nog zou duren, hij smeekte de aanwezige pers om simpele vragen te stellen. Daarbij beweerde de president bij hoog en laag dat de nieuwszenders in de Verenigde Staten de grootste producenten zijn van het nepnieuws en daardoor nu de grootste vijand zijn van het Amerikaanse volk. Behalve Fox, natuurlijk.

Trump noemde meerdere feitelijk onjuistheden tijdens de persconferentie: hij meent de grootste Amerikaanse politiek overwinning te hebben geboekt sinds Reagan en hij uitte de waarschijnlijkheid van een nucleaire holocaust. Ook Fox News kon er ditmaal niet omheen. Fox-reporter Shep Smith liet zich kritisch uit over de president door te stellen dat Trump een presidentiële plicht heeft, tegenover zijn volk, om de waarheid te vertellen.

“(Trump) keeps repeating ridiculous throwaway lines that are not true at all and sort of avoiding this issue of Russia as if we’re some kind of fools for asking the question. Really?” Smith said. “Your opposition was hacked and the Russians were responsible for it and your people were on the phone with Russia on the same day it was happening and we’re fools for asking the questions?”

Last night in Sweden

Tijdens een rally in Melbourne, Florida maakte Trump zichzelf pas echt de koning van het nepnieuws. Er zou in Zweden, de vrijdag ervoor, een incident hebben plaatsgevonden omtrent agressief gedrag van asielzoekers.

Trump baseerde zijn uitspraak op een reportage van Fox News, waarin een verslaggever een poging deed een relatie te tonen tussen opkomend geweld en de komst van asielzoekers in Zweden. Trump ziet Fox als een betrouwbare zender die, volgens hem, nog enigszins in de buurt komen van objectieve berichtgeving. Maar dat specifieke incident heeft Trump toch echt zelf bedacht.

Daaropvolgend werd de integriteit en echtheid van het gehele nieuwsitem sterk in twijfel getrokken. De reportage bleek niet gebaseerd te zijn op feitelijke kennis en Zweden verklaart zelf dat er geen sprake is van excessieve problematiek omtrent vluchtelingen.

Een beetje onduidelijk

In het onderstaande fragment zie je een felle discussie tussen Tucker Carlson – in wiens programma de reportage over Zweden werd uitgezonden – en zijn collega van Fox News. Carlson verklaart dat Trump wellicht een beetje onduidelijk was geweest, maar dat de boodschap helder was: heel Europa wordt bedreigd en Amerika dient de eigen grenzen te beschermen om West-Europese taferelen te voorkomen.

In het volgende fragment zie je Fox-veteraan Chris Wallace in discussie met chief of staff Reince Priebus. Wallace haalt hard uit en waarschuwt voor de mogelijkheden dictatoriale trekjes die het kabinet van Trump aanneemt, op het moment dat de media als grootste vijand van het Amerikaanse volk wordt beschouwd. Wallace haalt sterk uit is als hij aangeeft dat ondanks alle kritiek die Fox jarenlang heeft geuit op Barack Obama, hij nu de grootste zorgen heeft voor de toekomst van Amerika als het Witte Huis nieuwszenders meer gaat verafschuwen dan vertrouwen.

De verhouding tussen Fox News en Trump lijkt op scherp te staan. Het ongelukkige aan deze situatie is echter dat dit voor de machtspositie van Trump waarschijnlijk niet veel uit gaat maken. De grote feitelijke onjuistheden, zoals zijn last-night-in-Sweden-debacle, worden er tot nu toe uitgevist en zijn vooral onderdeel van satirische tweets geworden. Maar op den duur worden de kleinere leugens en onjuistheden niet meer behandeld en wordt zijn gebrabbel als een lollige karaktereigenschap gezien in plaats van de onkunde van een man die een van de grootste mogendheden in de wereld moet leiden. Als ook Fox News zich ‘tegen’ Trump keert, dan zal volgens Trump de enige objectieve berichtgeving zijn eigen tweets zijn.

Aanhangers van Trump hebben al aangegeven dat ze trouwer zijn aan Trump dan aan Fox.