Achter de gesloten deuren van Artikel 1

Eén gezellige spindoctor, één boze beveiliger, één manifestatie en nul zetels

In het Haagse perscentrum Nieuwspoort presenteert Sylvana Simons van Artikel 1 haar boek Een nieuwe politiek van gelijkwaardigheid. De portier met woeste baard verraadt dat het een esoterische bedoening gaat worden. Voor een partij die op nul zetels in de peilingen staat lijkt me dat hartstikke onverstandig.

‘Is Sylvana er al?’
‘Ja, ik zag haar net lopen.’
‘Hoe zat haar haar dit keer?’
Het Middelpunt Van Alle Aandacht zal het boek overhandigen aan het jongste (18) partijlid en het oudste (83). Sylvana zelf schreef slechts het voorwoord. De rest van de 175 pagina’s bestaat uit manifesten van vijf partijgenoten. De hoofdzakelijke thema’s zijn gelijkwaardigheid, diversiteit en inclusiviteit — een anglicisme dat zoveel betekent als ‘iedereen mag erbij horen’.

Met de diversiteit zit het goed. Naast de partijleden ‘van diverse pluimage’ zijn er overwegend blanke journalisten en fotografen en wat Surinaamse belanghebbenden, onder wie een sympathieke man die sterk op Nelson Mandela lijkt. Hij stelt zich aan me voor als acteur Felix Burleson en was ooit Nelson Mandela in een theaterstuk. Even dacht ik ook presentator Jörgen Raymann te horen maar dat blijkt iemand uit de bediening te zijn die een slechte imitatie van een Surinamer doet.

Op de boekentafel van uitgeverij Conserve liggen persexemplaren van Een nieuwe politiek van gelijkwaardigheid en wat titels met als thema ‘Suriname’. De uitgeverij wordt vertegenwoordigd door uitgeefdirecteur Kees de Bakker, een vrouw met een vuil namenschriftje — zodat iedere journalist maar één boek mee naar huis zal nemen — en een iemand die een sfeerverslag gaat schrijven.

Zonder PowNews kan het feestje van de gelijkwaardigheid beginnen.

Omdat iedereen Sylvana wel kent, zoek ik haar spindoctor Ian van der Kooye (45) op, het door mij veronderstelde communicatieve genie achter de vrouw die wetenschapper Gloria Wekker, filosoof Simone van Saarloos en het feministisch icoon Anja Meulenbelt aantrok. Van der Kooye wordt achternagezeten door een cameraman en een Twentse verslaggever van PowNews. Het tweetal wordt nog voor aanvang de zaal uitgewerkt door de beveiliging. Later verneem ik dat ze een oude vrouw hebben belaagd.
Zonder PowNews kan het feestje van de gelijkwaardigheid beginnen.

Spindoctor Ian van der Kooye (type: gezellige Surinamer) zit links naast Sylvana. Rechts uitgeefdirecteur Kees de Bakker (type: kerstman in Amerikaans warenhuis). Co-auteurs Anja Meulenbelt, met fototoestel, en Simone van Saarloos, op glittergympen, staan in de zaal.

Ian van der Kooye begint zijn toespraak, tweemaal omdat hij de eerste keer zijn microfoon niet aanzette. Ergens in december kwamen Sylvana en hij op het idee om Artikel 1 op te richten, vertelt hij de aanwezige pers. Ze deserteerden uit hun partij DENK, waar hij een jaar lang campagneleider was. Mensen die op hem lijken worden nauwelijks vertegenwoordigd in de beslissende lagen van de samenleving, constateert de spindoctor. Zelf is hij ook verkiesbaar op 15 maart.

In 2008 verliet Van der Kooye de PvdA om ‘aan de slag te gaan in het campagneteam van Obama’ als vrijwilliger. Ik las op zijn weblog dat hij daar heeft leren ‘canvassen’ (potentiële kiezers opbellen of bij ze aanbellen) en Barack meermaals aan de telefoon heeft gehad. (‘Aan de telefoon gehad? Jazeker, door middel van een conference-call wordt er naar alle campagneteams in het hele land gebeld. De telefoon gaat op speaker, iedereen is stil en luistert naar wat de grote man te zeggen heeft. Als je je ogen dicht doet is het alsof Barack het persoonlijk tegen jou heeft.’)

De Obama van deze middag krijgt het woord. Ze draagt voor uit haar voorwoord en vertelt over Martin Šimek, die ik niet in de zaal zie. Over dat vaak herhaalde gesprek bij de Wereld Draait Door. Achterin de zaal gaat een djemberingtone af. Sylvana leest onverstoorbaar door.

‘Ik vind het heerlijk als ze boos is.’

Er was spanning tussen Sylvana en de journalisten, blijkt tijdens het vragenrondje. Joost de Vries van de Volkskrant moet de beurt na drie vragen doorgeven. “Ik heb hier al veel over gezegd, ook in de krant waar jij voor werkt. Als je echt nog vragen hebt, dan raad ik je aan even in het archief te kijken.”

Waarom is PowNews de deur geweigerd, wil iemand weten. Ian van der Kooye heeft het antwoord: “We hebben hier een bijeenkomst voor pers, dus voor vloggers hebben we geen tijd.” Na een twijfelachtige stilte concludeert hij: “Tenminste, volgens mijn definitie is PowNews geen pers.”

Sylvana valt haar spindoctor in de rede. “We bedrijven hier een nieuwe politiek. Een politiek van positiviteit, optimisme en respect. En zodra PowNews zich ook op die manier kan opstellen naar ons en onze gasten, dan zijn ze meer dan welkom.”
Een andere journalist vraagt of PowNews ooit iets verkeerd had gedaan. “Ooit, zegt u?” vraagt Sylvana. Ze herinnert de aanwezigen aan een PowNews-item waarin inwoners van Amsterdam Zuid-Oost worden weggezet als safariwild. Dit was Sylvana in het verkeerde keelgat geschoten.
De aanwezigen applaudisseren. “Ik vind het heerlijk als ze boos is.”

Een mevrouw uit de zaal krijgt het slotwoord. Ze is niet van de pers maar ‘gewoon een echt mens’. Ze vertelt geëmotioneerd over haar dochtertje van twaalf dat zich op school heeft moeten verantwoorden voor haar leiderskwaliteiten omdat ze zwart is. Ik had het zowel met de vrouw als met het dochtertje te doen. Sylvana vindt dat juist hier over het gesprek over moet gaan — maar helaas, de persbijeenkomst zelf zat er alweer op.

De cameraploegen storten zich op Sylvana, ik trek Van der Kooye aan de mouw. Of hij echt met Obama heeft gebeld, vraag ik hem. Lachend:“Dat is zwaar overrated, hoor. Het is niet zo dat Obama mij persoonlijk kent.”
Of hij daadwerkelijk de drijvende kracht achter Sylvana is, dan. “Sylvana en ik zijn de oprichters. Daar zijn we gelijk in.” Gelijkwaardigheid, daar was-ie weer.

“Ik ben wel blij dat ik mijn rol aan de achterkant kan vervullen. Zij is het gezicht van Artikel 1 en doet dat naar mening heel goed. Op het moment dat ik naar de voorkant treed, heb ik ook minder ruimte om te doen en te zeggen wat ik wil.” Wat dat precies is, kan hij niet zeggen, deelt hij me schuddebuikend mee.

Bij vertrek zitten de jongens van PowNews nog altijd als gestrafte scholieren op de gang. Bij Artikel 1 blijkt de gelijkwaardigheid en inclusiviteit begrensd.

Lijsttrekker Sylvana Simons maakte twee dagen later bekend de eerste zwarte, vrouwelijk premier van Nederland te willen worden. Een nobele ambitie, eerlijk is eerlijk. Diezelfde dag staat haar partij echter nog steeds op nul zetels.
Dat krijg je van een streng deurbeleid.