Overstromingen en extreem hoogwater gaan de Nederlandse kust nog meer bedreigen

Grote overstromingen aan de kust, die normaal om de honderd jaar voorkomen, kunnen tegen het einde van deze eeuw elk jaar gebeuren als de klimaatverandering niet gestopt wordt. Dat blijkt uit een rapport van het Europese Joint Research Centre (JRC) in opdracht van de Europese Commissie. Het blijft dus van belang om naar onze dijken te blijven kijken.

Het JRC onderzocht de invloed van klimaatverandering op de factoren die zorgen voor extreem hoogwater. Als de uitstoot van broeikasgassen blijft stijgen kan extreem hoogwater, dat nu maar eens om de honderd jaar voorkomt, eind deze eeuw een jaarlijks fenomeen worden. Bovendien stijgt het peil van dit extreem hoogwater in dezelfde periode met gemiddeld 81 centimeter, zo blijkt uit het rapport van JRC.

Stijging

Analyses van onder andere getijden, springtij, het gemiddelde zeeniveau en de vorming van golven laten zien dat – in het ergste geval – een stijging van de Noordzee tot bijna een meter mogelijk is. De onderzoekers stellen verder dat ook de Baltische Zee en de Atlantische kusten van Groot-Brittannië en Ierland getroffen zullen worden door overstromingen en extreem hoogwater.

Ondanks de confronterende conclusies van het onderzoek blijft de Nederlandse overheid ondertussen zekerheid uitstralen als het gaat om dijkversteviging en onze bescherming tegen de zee. Zo liet Rijkswaterstaat in november van het afgelopen jaar weten dat de Noordzeekust, door recentelijk opgeleverde kustversterkingen, voor de komende vijftig jaar weer beschermd is tegen zware stormen. Het KNMI waarschuwde echter tegelijkertijd dat Nederland moet blijven opletten. “Door klimaatverandering krijgt de kust het de komende decennia waarschijnlijk zwaarder te verduren,” zo stellen onderzoekers van de meteorologische dienst.

Tekort

Door de opwarming van de aarde kunnen we vaker te maken krijgen met tropische cyclonen. Warm zeewater versterkt zo een storm ook nog eens. Bovendien kunnen de rivieren bij meerdaags hoogwater hun water niet kwijt en dat geeft hoogwater in het achterland. De Algemene Rekenkamer stelde dan ook in december 2016 dat er meer geld moet komen voor het onderhoud en de renovatie van dammen, dijken, stuwen en stormvloedkeringen. Daarvoor is 132 miljoen euro extra nodig. In een deel hiervan wordt reeds voorzien middels bestaande potjes, maar tot en met 2020 blijft er volgens de Rekenkamer een tekort van 32 miljoen over.

Die conclusie wordt ook onderschreven door het JRC. Dat stelt dat bij een ongewijzigde uitstoot van broeikasgassen er een stijgende frequentie en intensiteit van overstromingen zal zijn. Dit komt doordat de druk op de huidige kustbeschermingsmaatregelen te groot wordt. Daardoor zullen vijf miljoen Europeanen, die momenteel maar eens om de honderd jaar bedreigd worden, elk jaar gevaar lopen door grote kustoverstromingen.

De Verenigde Naties gaan overigens in een soortgelijke studie (RCP4.5) van een minder negatief scenario uit. Het VN-klimaatpanel begroot dat de CO2-uitstoot vanaf 2040 af zal nemen. Extreem hoge waterstanden komen dan ‘slechts’ alle 2 tot 3 jaar voor volgens het Joint Research Centre, en de gemiddelde stijging van het extreme zeeniveau komt dan op 57 centimeter.