Jean-Luc Mélenchon: de Franse presidentskandidaat die houdt van quinoa en extreme punten

Jean-Luc Mélenchon is de man die een groot deel van de Franse presidentsrace op de achtergrond is gebleven, maar nu hij meer en meer Fransen achter zich weet te scharen komt hij stapje voor stapje uit de nevelen. Dit doet hij met een van de meest innovatieve campagnes in de Franse geschiedenis. Al zit er een kanttekening aan zijn populariteit.

Het is best gek dat we voorlopig niet veel van deze Franse politicus hebben gehoord. Aan de ene kant weet hij veel jonge kiezers te bereiken door als hologram te speechen en door veel bereik te genereren via YouTube, maar lang is Mélenchon niet meer dan een van de elf kandidaten voor het Franse presidentschap.

De tekst gaat verder onder deze hologramspeech van Mélenchon.

Zijn populariteit schommelt volgens peilingen van de Franse krant Le Figaro lange tijd rond de tien procent, ver achter de leidende kanshebbers Emmanuel Macron, Marine Le Pen en François Fillon. Daarnaast valt het feit dat hij zo lang onderbelicht is gebleven voor het grote publiek te wijten aan zijn extreme maatregelen en zijn imago als outcast van de Parti Socialiste, de Franse socialistische partij die hij in 2008 verliet.

Radicale punten

De nu 65-jarige Mélenchon voelde zich miskend in zijn eigen partij, al was hij tijdens de tweede regeerperiode van Jacques Chirac minister van Beroepsonderwijs. Na zijn vertrek bij de socialisten startte hij de beweging ‘Frankrijk buigt niet’ en begon als onafhankelijke kandidaat tegen alle heilige huisjes te schoppen.

Zo staat hij voor een aantal tegendraadse politieke hervormingen. Zo wil Mélenchon de werkweek voor de Fransen terugschroeven naar 32 uur, wil hij per direct uit het militaire samenwerkingsverbond NAVO stappen en wil de inkomensschaal die 20 keer boven het gemiddelde inkomen ligt met 100 procent belasten. Daarnaast wil hij 273 miljard uitgeven aan publieke werken en groene projecten en de Franse pensioenleeftijd verlagen van 62 naar 60 jaar.

Jean-Luc Mélenchon
Drukte in de haven van Marseille tijdens de speech van Mélenchon.

Linkse golf

Zijn extreme punten hebben stukje bij beetje effect. Zijn achterban groeit gestaag. Dit weekend speecht de in Marokko geboren en getogen Mélenchon voor tienduizend belangstellenden in havenstad Marseille. “Jullie hebben een andere keus dan extreemrechts, dat onze geweldige multiculturele samenleving opdraagt zichzelf te haten,” stelt hij. Franse analisten schatten hem groter dan zijn oude partij met haar huidige presidentskandidaat Benoît Hamon. Hij weet zijn kiezers te bereiken via YouTube, games en hij prijst quinoa als zijn krachtvoer. Hiermee heeft zijn campagne wat weg van de linkse golf van Bernie Sanders.

Al zit er ook een kanttekening aan de populariteit van Mélenchon. Zijn punten botsen met zijn extreme rivalen aan de rechterkant van het politieke spectrum. Zal een botsing van twee extreme kampen, als Le Pen en Mélenchon, een land dat al onder hoogspanning wel verder helpen?

Breuk

Beide kampen staan in ieder geval voor een breuk met de huidige status quo. “Hij biedt de mogelijkheid voor een andere toekomst,” stelt Alice Forge, een 32 jaar oude schrijfster tijdens de bijeenkomst afgelopen weekend. De opmars van Mélenchon toont aan dat een groot deel van de Fransen het gehad hebben met de zittende orde en hoe sterk het antikapitalistische gedachtengoed is. Zowel Le Pen als Mélenchon beukt op de voorposten van het systeem, vrijhandel – beiden willen een eind aan de vrijhandelsverdragen – en het grote geld.

Mélenchon en Le Pen zouden, naar mate Frankrijk zich opmaakt voor de eerste verkiezingsronde op 23 april, grote concurrenten kunnen worden. Niemand die dat op voorhand had verwacht van Jean-Luc Mélenchon. Al zou hij zelf de kracht van zijn krachtvoer aanhalen.