Europese Commissie buigt zich over vaderschapsverlof

'Welkom in de 21ste eeuw'

De Europese Commissie maakt met haar voorstel om binnen de EU een verplichte regeling voor vaderschapsverlof van tien dagen in te stellen voor het eerst in bijna tien jaar een sociale move. In veel EU-landen is dit eigenlijk al de norm, maar nog niet in Nederland. 

Twee dagen vrij, geen verlofregeling

Want hoe zit het in ons land? In de regel krijgt een vader na de geboorte van een kind twee dagen vrij, maar hebbben we geen wettelijk vastgestelde vaderschapsregeling. En daarmee lopen we eigenlijk achter op de ons omringende landen. Zo is in België tien dagen verlof de norm, terwijl in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk (voorlopig nog tot de EU rekenend) die respectievelijk 14 en 11 dagen vaderschapsverlof rekenen. Een door de EU opgelegd vaderschapsverlof zou voor de Nederlandse vader dus een vervijfvoudiging van het huidige beleid betekenen.

90 dagen in Slovenië

Maar niet alle landen van de Europese Unie zullen er per se op vooruit gaan. Want bijna weinig instituten zijn zo verdeeld als de EU, en ook op dit gebied zitten er grote verschillen tussen de lidstaten. Absolute koploper is Slovenië, waar vaders maar liefst 90 vrije dagen krijgen. Dit land wordt op gepaste afstand gevolgd door Finland (54 dagen) en Litouwen (30). De veelvuldig geprezen Scandinavische landen doen het eigenlijk niet eens zo heel goed: In Zweden staan er 1o en in Denemarken 14 dagen vaderschapsverlof. Landen zonder vaderschapsregeling en waar ook geen verplichte vrije dagen worden gegeven zijn alleen Cyprus, Tsjechië en Duitsland.

‘De EU is meer dan een markt’

Het voorstel om iedere lidstaat minimaal 10 dagen betaald vaderschapsverlof te verplichten loopt in lijn met het beleid van voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, die bij zijn aanstelling beloofde dat de EU ‘meer dan een markt’ moet zijn. Naast de vaderschapsregeling stelt de Europese Commissie ook voor om de ouderschapsregeling op te schroeven voor vaders naar minimaal vier maanden. Nu wordt dat recht vaak doorgeschoven naar de moeder. Ook wil de Commissie dat recht opschroeven tot de kinderen twaalf jaar zijn (momenteel tot de leeftijd van acht jaar) En dan is er nog het voorstel voor betaald verlof van vijf dagen per jaar voor de zorg voor zieke of hulpbehoevende familieleden. In Nederland hebben we al een dergelijke regeling van tien dagen per jaar, dus daar zouden we niet zoveel van merken.

‘Sandwich-generatie’

Volgens de Europese Commissie is het hoog tijd dat de wetgeving omtrent vaderschap en ouderschap eens op de schop gaat. De huidige wetten stammen nog uit de jaren negentig van de vorige eeuw. Vicepresident Frans Timmermans schrijft in De Volkskrant over het belang van de wet: ‘Vaders moeten meer kansen krijgen om vaders te zijn’. Volgens hem zijn de tijden veranderd. ‘Mensen zijn nu beter opgeleid dan vroeger en willen carrière maken. Tegelijkertijd krijgen zij op latere leeftijd kinderen, terwijl hun ouders langer leven en zorg behoeven. Daarmee ontstaat er een ‘sandwich’-generatie die meer dan vroeger klem komt te zitten tussen werk, kinderen en ouders. Alle drie zijn belangrijk, maar onze regelgeving is ouderwets en rigide.’

Flexibiliteit

En daar zit natuurlijk zeker wat in. De huidige generatie is gediend bij flexibiliteit, maar ook bij zekerheid. Een invoering van de wet op zowel vaderschaps- als ouderschapsverlof zou daar in theorie voor kunnen zorgen. Maar uiteraard is het maar de vraag of dit vanuit Brussel opgelegd moet worden, of dat het niet door onze eigen regering beslecht kan worden. Maar dat er best iets mag veranderen op dit gebied is zeker. Of in de woorden van Timmermans: ‘Het is top een moeder te zijn, het is cool een vader te zijn, en het is geweldig om dat te kunnen combineren met een baan. Welkom in de 21ste eeuw.’