Kim Jong-un: een portret van ‘De Briljante Kameraad’ die zich liever in nevelen hult

In eigen land staat hij bekend als ‘De Briljante Kameraad’ en ‘De Geweldige Leider’. Op 29 december 2011 volgde hij zijn vader, dictator Kim Jong-il, op als voorzitter van de Nationale Defensie Commissie (NDC) van de Democratische Volksrepubliek Korea. De afgelopen tijd beheerst Kim Jong-un het nieuws met zijn nucleaire plannen, maar over hem zelf is slechts weinig bekend. Wie is de man die de wereld aan de rand van het Armageddon dreigt te brengen?

De eerste onduidelijkheid begint al bij zijn geboortejaar, dat zowel 1983 als 1984 kan zijn. Betrouwbare informatie hieromtrent bestaat niet, wellicht omdat het niet de bedoeling was dat Jong-un zijn vader op zou volgen. Verwacht werd dat die rol was weggelegd voor zijn halfbroer Kim Jong-nam of zijn oudere broer Kim Jong-chol.

Diplomaloos

Wel is bekend dat Kim Jong-un in Zwitserland de International School of Bern bezocht. Daar dacht men dat hij de zoon van een Koreaanse diplomaat was. Hij ging door het leven onder de schuilnaam ‘Pak Un’ of ‘Chol-Pak’ (ook hier zijn de bronnen weer niet eenduidig). Gemompeld wordt door zijn toenmalige medeleerlingen dat Kim Jong-un een aardige jongen was, echter niet al te slim. Veel vakken haalde hij niet, of slechts met de hakken over de sloot. Hij verliet Bern dan ook zonder diploma.

Waar hij wel talent en belangstelling voor had, was de Amerikaanse basketbalcompetitie. Hoewel hij niet de langste was, speelde hij recreatief niet onverdienstelijk en stond als fanatiek te boek. Aan de voorliefde voor de basketbalsport zou hij later ook zijn vriendschap met de voormalige NBA-ster Dennis Rodman over houden, die hem zelfs meerdere keren bezocht heeft in Noord-Korea.

Voorliefde voor kaas

Na Zwitserland ging hij naar een militaire academie. In deze periode begon zijn gewicht toe te nemen, naar verluidt door zijn voorliefde voor Zwitserse kaas. Die zou hij overgehouden hebben aan zijn verblijf in het Alpenland. Nog steeds zouden grote partijen van het Zwitserse zuivelproduct voor hem naar Korea worden geïmporteerd.

Over het privéleven van Kim Jong-un is niet veel bekend. In 2012 verkondigden Koreaanse staatsmedia aan dat hij getrouwd was met “Comrade Ri Sol-ju”, nadat er beeldmateriaal van het koppel was opgedoken. Waarschijnlijk was het paar al sinds 2009 bij elkaar, nadat Ri Sol-ju, van wie gezegd wordt dat ze zangeres was in de Noord-Koreaanse band Pochonbo Electronic Ensemble, het hart van Kim Jong-un stal tijdens een optreden. Het stel zou in 2010 een dochtertje hebben gekregen: Ju-ae. Dat wordt ook bevestigd door Dennis Rodman.

Voordat Kim Jong-un met Ri Sol-ju samen kwam, had hij overigens een relatie met een ander bandlid, Hyon Song-wol. Die werd volgens Koreaanse bronnen samen met andere leden van de band in 2013 geëxecuteerd, omdat de band in haar muziek de anti-pornowetgeving van Noord-Korea had overtreden.

Tegenstanders aan de honden voeren

De eerste tekenen dat Kim Jong-un zijn vader zou gaan opvolgen doken in 2009 op, toen hij uiteenlopende hoge functies kreeg in de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij, de Centrale Militaire Commissie, het Centrale Comité, de Nationale Defensie Commissie en het Departement van Staatsveiligheid. Hij kreeg zelfs – zonder militaire ervaring – een vier-sterren generaalsrang. Toen ‘De Briljante Kameraad’ in 2011 dan echt aan macht kwam, begon hij met het zuiveren van tegenstanders.

Sinds dat jaar heeft hij er 70 laten executeren, waaronder zijn oom Jang Song-thaek. Die zou zich in de ogen van Kim Jong-un tegen de Koreaanse staat hebben gekeerd. Beweerd werd dat Jang Song-thaek werd terechtgesteld door hem naakt aan een roedel hongerige, wilde honden te voeren. Later werd gezegd dat hij geëxecuteerd zou zijn door een vuurpeloton. Zijn vrouw had nog geprotesteerd tegen de executie en zou als vergelding zijn vergiftigd.

Nucleaire bewijsdrang

Kim Jong-uns gedrag is tot op zekere hoogte te verklaren vanuit het feit dat hij al op jonge leeftijd veel macht kreeg toebedeeld. Hij heeft zich in korte tijd moeten vestigen als waardige opvolger én erfgenaam van zijn vader en van zijn grootvader Kim Il-sung, de stichter van Noord-Korea. Dat zal ongetwijfeld een grote bewijsdrang bij hem los hebben gemaakt, maar ook een grote angst te falen als nieuwe Koreaanse leider. De politieke stijl van Kim Jong-un staat in Korea te boek als Byungjin, de ‘dubbele vooruitgang’. Hierbij richt de politiek zich simultaan op twee sporen: economische ontwikkeling en nucleaire vooruitgang. Dat laatste overigens met als doel te beschikken over kernwapens.

Dat lukte op 10 december 2015, toen Noord-Korea bekend maakte over een waterstofbom te beschikken. Dat leidde tot de nodige commotie in Zuid-Korea, dat zich bedreigd voelde door de nucleaire mogelijkheden van de noorderbuur. Het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie besloot daarop een korps elitetroepen te trainen om Kim Jong-un preventief uit te kunnen schakelen mocht dat nodig blijken. Dat hinderde het regime in Pyongyang evenwel niet intercontinentale ballistische raketten te testen en sindsdien staan de relaties met Japan en de Verenigde Staten op gespannen voet.

Voortdurende zoektocht naar erkenning

Dan, februari 2017, liet Kim Jong-un zijn halfbroer Kim Jong-nam vermoorden. Die had eerder zijn bevoorrechte positie als opvolger van Kim Jong-il als leider van Noord-Korea verloren, doordat hij op een vals paspoort naar Japan was afgereisd om daar Disney World te bezoeken.

Kim Jong-nam stond te boek als een criticaster van zijn halfbroer en daarom wordt verondersteld dat Kim Jong-un verantwoordelijk is voor deze, maar ook een eerdere, mislukte, aanslag op het leven van Kim Jong-nam. Wat Kim Jong-un probeert te bewerkstelligen met deze en andere moorden? Dat gaat waarschijnlijk verder dan het stabiliseren van zijn machtsbasis. Zonder meer wil hij ook de erkenning en het respect krijgen van de internationale gemeenschap, net zoals hij het wilde (en mogelijk niet kreeg) van zijn veeleisende vader.

Hij wil bewijzen dat hij echt zo speciaal is als hem gedurende zijn hele leven is verteld. Die zoektocht naar erkenning vormt de kern van de Noord-Koreaanse nucleaire crisis.