Onderzoek naar vuurwapenbezit en de gevolgen voor de Amerikaanse volksgezondheid is controversieel en dat is terug te leiden naar een man: Jay Dickey (1939-2017). Zijn ideeën en amendementen weerhouden, samen met de machtige wapenlobby, veel onderzoekers van gedegen wapenonderzoek en houden zo een dodelijk systeem in stand. Door zijn vrienden werd voormalig Congreslid Jay Dickey ‘Crazy Jay’ genoemd. Niet omdat hij in de jaren negentig eigenhandig en tot op de dag van vandaag wetenschappelijk onderzoek naar het voorkomen van zinloos vuurwapengeweld blokkeerde. Nee, hij besloot in de jaren vijftig Republikein te worden in Arkansas, een staat die tot 1964 een Democratisch bolwerk was. Die gekke Jay.Dickey’s erfenis – hij overleed eind april – zijn de jaarlijkse 35.000 doden die vallen door ongelukken, misdrijven of zelfmoorden met vuurwapens. Kinderen die zichzelf, speelgenoten of volwassenen per ongeluk door het hoofd schieten na het vinden van een geladen vuurwapen. De suïcidale Irak-veteraan die ondanks zijn mentale problemen een pistool mag kopen.
Het vuurwapendebat is sinds de jaren zeventig tendentieus in de Verenigde Staten. Het feit dat artsen in Florida de afgelopen zes jaar moesten procederen tegen de staat om het met hun patiënten over wapenbezit te hebben, laat dat duidelijk zien. Alcoholisme, depressie of huiselijk geweld zijn aangetoonde risicofactoren voor geweld en zelfmoord. En wie beter dan artsen om deze ziektebeelden te herkennen?Uit het spaarzame wetenschappelijk onderzoek dat er gedaan is blijkt dat vragen naar of advies geven over de veilige opslag van wapens bijdraagt aan de gezondheid van de patiënt. Toch werd de artsen geprobeerd het zwijgen op te leggen. Vuurwapens zijn een tastbaar grondrecht in het land van de vrijheid, maar o wee als je erover wilt praten.In 1995 legde ‘Crazy Jay’ een praktisch moratorium op door de overheid gesubsidieerd epidemiologisch onderzoek naar vuurwapengeweld. Voor de duidelijkheid, dit is het soort onderzoek dat risicofactoren voor letsel identificeert – zoals het ontbreken van een kreukelzone in een auto, of onveilig vrijen bij het krijgen van een soa.
Kampioen
Als zelfbenoemde ‘kampioen‘ van de machtige Amerikaanse wapenlobby, de National Rifle Association (NRA), was Dickey tegen alles dat riekte naar het inperken van het recht op vuurwapenbezit. In een door Republikeinen gedomineerd Washington introduceerde het Congreslid een voorstel voor een wijziging in de jaarlijkse begroting van de federale overheid dat zijn naam droeg: het Dickey Amendement. Niet te verwarren met zijn andere beruchte Dickey–Wicker Amendment dat onderzoek naar stamcellen dwarsboomde.Dickey probeerde in eerste instantie het hele budget van nationale volksgezondheidorganisatie Centers of Disease Control (CDC) voor letselpreventie – 46 miljoen dollar voor uiteenlopende gebieden, van hondenbeten tot verkeersveiligheid – te schrappen. Toen dat niet lukte werd de organisatie met 2,6 miljoen dollar gekort, precies het bedrag dat tot die tijd gebruikt werd voor vuurwapengeweldpreventie, en werd het gewaarschuwd om geen onderzoek meer te subsidiëren dat gebruikt kan worden om vuurwapenbezit in te perken.Best lastig als je bedenkt dat een groot deel van die duizenden doden er misschien niet zouden zijn zonder de pakweg 300 miljoen vuurwapens in Amerikaanse huishoudens.Het geldgebrek zorgt ervoor dat jonge wetenschappers eieren voor hun geld kiezen en liever ander belangrijk onderzoek doen.
Schadelijk
Onderzoek van epidemiologen aan het begin van de jaren ‘90 liet zien dat een vuurwapen in een huishouden schadelijk kan zijn. Het verdrievoudigt de kans dat iemand daar sterft. De kans dat iemand in dat huishouden zelfmoord pleegt wordt door de aanwezigheid van een vuurwapen vijf keer zo groot. Dat zijn cijfers waar wapenfabrikanten en hun lobby, die uit zijn op het verkopen van meer pistolen en geweren, begrijpelijk niet blij van werden.“We maken ons niet druk om legitiem wetenschappelijk onderzoek,” zei hoofdlobbyist van de National Rifle Association Chris Cox een paar jaar geleden tegen The New York Times. “Wij maken ons zorgen dat deze wetenschappers wapens als een ziekte behandelen. Iets dat uitgeroeid moet worden.”Het politieke gepest van wapenrechtenorganisaties en Dickey had het beoogde effect. Naast het feit dat het CDC geen vuurwapenonderzoek meer financiert, stopte het ook met het verzamelen van data over vuurwapenbezit onder Amerikanen.Kijkend naar het aantal doden had vuurwapengeweldpreventie eigenlijk 1,4 miljard dollar moeten ontvangen. Onderzoekers kregen een miezerige 22 miljoen.
