De ongenadig harde val van ‘meatball-president’ Chris Christie

Ooit het wonderkind van de Republikeinse Partij, wil New Jersey nu het liefst gouverneur Chris Christie vergeten. Aan de vooravond van de voorverkiezingen voor zijn opvolger in een van de belangrijkste Amerikaanse staten rent iedereen van de Trump-lakei weg.

In een alternatieve realiteit, niet zo heel veel anders dan die van ons, maakte Amerika nu het tweede termijn van de ‘Meatball-presidency’ mee. Een wereld waar de president ook journalisten en tegenstanders het leven zuur maakt, corruptie op de loer ligt en de ‘talking heads’ grappen maken over zijn gewicht en eetgewoontes. Zijn naam? Niet Donald Trump, maar Chris Christie.

Christie’s grootste hits als grofgebekte, maar loveable, politicus:

Bekvechtende bruggenbouwer

Op de dag van de voorverkiezingen voor het gouverneurschap in New Jersey, vandaag, is het duidelijk dat Christie na acht jaar een radioactieve erfenis achterlaat. Ooit de superster van de Republikeinse Partij, gedoodverfde winnende presidentskandidaat tegen Barack Obama in 2012 en bekvechtende ‘bruggenbouwer’ met Democraten. Nu zit de echte verliezer van de presidentsverkiezingen van 2016 de laatste maanden van zijn gouverneurschap aan de zijlijn van de lokale en nationale politiek uit.

De twee partijgenoten die Christie willen opvolgen kunnen zich niet ver genoeg van hem distantiëren. Het vertrouwen in de gouverneur heeft een voor New Jersey historisch dieptepunt bereikt. Slechts 18 procent van de inwoners vindt nog dat hij goed bezig is. Huidig vicegouverneur Kim Guadagno durfde de afgelopen maanden niet eens Christie’s naam te noemen en vermijdt zoveel mogelijk te praten over hun werk samen. Haar campagneslogan is simpelweg: ‘Beter’ (dan de vorige).

Kamerlid Jack Ciattarelli roept Christie al een jaar op om op te stappen vanwege zijn ‘wanbeleid’ rond pensioenen, belastingen en onderwijs. De kredietwaardigheid van de staat, met bijna veertig miljard dollar schuld, werd onder Christie al elf keer verlaagd. De daardoor alsmaar stijgende rentes maken het onmogelijk uit dat gat te komen.

Belangrijkste electorale proef van dit jaar

Voor de Democraten is de gouverneursverkiezing in New Jersey de belangrijkste electorale proef van dit jaar. Ver in de minderheid in Washington, maar ook weggevaagd in lokale overheden in de rest van het land, is deze verkiezing een kans om relevant te blijven. De partij heeft slechts de sleutels in handen van zestien van de vijftig gouverneursvilla’s.

“Het hele land… Nee, de hele wereld kijkt naar deze verkiezing om te zien of Amerika gelooft in de gemene, negatieve en ongemakkelijke retoriek van de afgelopen tien maanden,” zei voormalig vicepresident Joe Biden onlangs tijdens een campagnebijeenkomst van Democratische koploper Phil Murphy. “Of dat wij weer bereid zijn om onszelf te zijn.”

Na in Montana de strijd verloren te hebben voor een congreszetel van een Republikein die de avond voor zijn verkiezing een Britse journalist mishandelde, zitten Democraten in zak en as. Nog meer dan na Trumps onverwachte zege.

Hoe viel Chris Christie, Amerika’s gouverneur, van zijn voetstuk? De man die bij zijn verkiezingen altijd steun kreeg van beide partijen, kon lachen om zijn overgewicht, door zijn collega’s gesmeekt werd om in 2012 te strijden om het Witte Huis, schattig smelt in aanwezigheid van zijn idool Bruce Springsteen en tijdens de verwoestende storm Sandy als een nationale superheld werd ontvangen.

Chris Christie bij David Letterman in 2013:

Bridgegate

Het was echt niet de vriendschappelijke ‘knuffel’ met president Barack Obama in de nasleep van die natuurramp.

Het wonderkind van de Republikeinse Partij struikelde door – datgene waar de staat New Jersey sinds de legendarische televisieserie The Sopranos terecht bij iedereen om bekend staat – corruptie en machtsmisbruik. In 2013 knepen twee van Christie’s topmensen samen met andere loyalisten de toegangswegen naar de George Washington Bridge, de belangrijkste brug van de staat naar New York, af voor een ‘verkeersonderzoek’. Maar het was een wraakactie die voor verkeerschaos zorgde in het stadje Fort Lee.

De Democratische burgemeester weigerde namelijk zijn steun voor Christie uit te spreken in de verkiezing. “Tijd voor wat verkeersproblemen in Fort Lee,” schreef een van de betrokkenen in een e-mail.

Bridgegate was geboren.

Hoewel Christie vooralsnog zijn handen in onschuld wast, werden twee van zijn vertrouwelingen onlangs veroordeeld. En kwam een beeld naar voren van een kinderachtige bullebak in gouverneursvilla Drumthwacket. De hele affaire benadrukte nogmaals het maffia-achtige karakter van de politiek in de Soprano State: het belang van loyaliteit en nietsontziende wraak voor elke mogelijke belediging. Bridgegate is smet op het blazoen van de gouverneur. Zeker aangezien die tussen 2002 en 2008 als procureur-generaal corruptie hard aanpakte in New Jersey.

Politieke kamikaze

Het schandaal achtervolgde Christie in zijn gooi naar het Witte Huis. Donald Trump nam de wind uit zijn zeilen door de rol van grofgebekte, politiek incorrecte kandidaat op zich te nemen. En Christie’s rol als procureur-generaal bleek nog een keer tegen hem te werken. Hij zorgde ervoor dat de vader van Trumps invloedrijke schoonzoon, Jared Kushner, achter de tralies belandde. Ondanks dat Christie zich vorig jaar voor de voeten van de Trumps wierp – door een politieke kamikazeactie uit te voeren op een van de rivalen van The Donald, hem daarna als een van de eerste prominente partijleden te steunen en zijn eigen imago nog verder te beschadigen – blijven zij over hem heen lopen.

Bij Saturday Night Live maakten ze Christie’s onderdanige rol bij Trump belachelijk:

Het was een boude gok. Die Christie verloren lijkt te hebben. De gouverneur zag het vicepresidentschap aan zich voorbijgaan. Hij werd uit het team gegooid dat de installatie van president Trump coördineerde. En ondanks zijn aanstelling in een commissie om de drugsepidemie in de VS aan te pakken, treft hij daar ook weer rivaal Kushner.

Het onmetelijke politieke kapitaal dat Christie ooit bezat, is hij kwijt. Radioactief in zijn eigen staat.

Vanavond zal Christie zien hoe hij verder in het diepe moeras van vergeten geschiedenis zakt vanuit Drumthwacket. Maar Amerika houdt van een comebackverhaal. Dus kijk niet op als voormalig ‘golden boy’ Christie op het nationale podium zijn glans toch nog oppoetst. Hij belt nog vaak met Trump en organiseert diners in Washington. New Jersey is door zijn vingers geglipt. Misschien lukt hem toch nog een keer te winnen in het casino van Trump’s Washington.