Vaderdag en Watergate hebben meer gemeen dan u zou denken

Een blik op de geschiedenis van Vaderverering

Ode aan de vaders! Lees voordat u opschrikt uit uw luie stoel, met spoed een sportgids laat bezorgen en met honderd km per uur naar de stamkroeg van uw ouweheer sjeest — of zich juist afvraagt waar de liefdesbetuigingen van uw kinderen eigenlijk blijven (het is al 10 uur) — eerst dit even. Op zo’n speciale dag als vandaag is wat achtergrondinformatie nooit weg.

Toegegeven, bij het naderen van deze dag en de vrouwelijke variant ervan, slaak ik vaak een vermoeide doch vertederde zucht. De datum komt immer onverwacht en is niet gemakkelijk uit te stellen, maar ik verras mezelf toch altijd weer door vrijwillig een sentimenteel gebaar te maken naar het lijdend voorwerp. Daarom, een klein stukje Vaderdagse geschiedenis.

Nixon, bedankt!

Het concept is al meer dan honderd jaar oud. Als dochter van een Amerikaanse Burgeroorlogsveteraan werd Sonora Smart Dodd in 1910 geïnspireerd om haar vaders dappere daden te eren. Een jaar eerder had Anna Jarvis zich ingespannen voor de lancering van Moederdag. Smart Dodd — vanaf haar zestiende levensjaar moederloos — zag daarom geen reden haar vader niet te eren.

Hoewel de vaderverering dateert uit 1910 duurde de officiële vereeuwiging nog een jaar of zestig. In 1924 werd de dag op het nippertje níet wettelijk erkend door het Amerikaanse Congres onder leiding van Calvin Coolidge. Het — toentertijd volledig mannelijke — Amerikaanse Congres van de jaren ’20 en ’30 zette zichzelf allerminst graag in het zonnetje. Welke presidenten mogen we dan wel bedanken? Lyndon B. Johnson voor het invoeren en Richard Nixon voor het behouden ervan. Was die man, behalve een efficiënte afzettingsprocedure, toch nog ergens goed voor.

Vader Aarde

De feestdag verspreidde zich als een olievlek over Vader Aarde. En denk maar niet dat de datum, de derde zondag in juni, consistent bleef. Inmiddels zijn de maanden maart (o.a. Italië en Honduras), juni, juli (Dominicaanse Republiek), augustus (Taiwan), september (Oceanië), oktober (Luxemburg), november (Scandinavië) en december (Thailand) belast met de feestdag. Dat zal wel iets met het weer te maken hebben. In Nederland organiseren we Vaderdag sinds 1948 op de derde zondag van juni. Daarvoor kregen de vaders al aandacht vanaf 1937, maar dat gebeurde dan in oktober.

De interpretatie van Vaderdag is gedurende de jaren enigszins versoepeld. Thailand vult de feestdag in naar eigen wens: de koning wordt geëerd als ware het de vader van het volk. In Duitsland staat Vaderdag gelijk aan Hemelvaart: Jezus keert namelijk terug naar zijn Vader. Hij was dus blijkbaar net zo laat met volwassenwording als de millennial.

Zie hieronder het mooiste vaderfragment van het jaar.

Vaderdagen met verrassingen

Overigens zal niet iedereen blij geweest zijn met het bestaan dan wel de consequenties van Vaderdag. In 1991 werd in Denver, Colorado, de toenmalige United Bank Tower (nu de Wells Fargo Bank Building) overvallen, een incident dat in de VS bekend staat als Father’s Day Bank Massacre. Of neem de Australiër Robert Farquharson, die in 2005 veroordeeld werd voor het vermoorden van zijn drie zoons. Op Vaderdag dus, over het haten van deze dag gesproken. Op dit moment nog 21 jaar celstraf te gaan, had hij toentertijd misschien toch beter gewoon het Vaderdagkaartje doormidden kunnen scheuren.

Welnu, genoeg gezever over feiten van lang geleden. Het enige dat telt is vandaag. Heeft u uw cadeautje al? De marketingwereld likt z’n vingers af bij het naderen van dit soort dagen. Een thema wordt op een gouden bordje aangereikt en alleen al dit jaar zijn er volgens het CBS weer 78.000 vaders bijgekomen. Hallmark zal hier blij mee zijn, anders bol.com, Amazon of Nespresso wel. Misschien is Vaderdag wel in z’n eentje verantwoordelijk voor die groeiende economie. Nog meer lof!

Rest mij nog te zeggen (dat sentimentele komt toch weer naar boven): Fijne Vaderdag!