Achter iedere beleidswijziging voor coffeeshops schuilt een nieuw probleem

Nederland staat bekend om zijn ‘tolerante’ softdrugsbeleid. Al is dat beleid lang niet altijd tolerant, is de teelt nog niet legaal en zijn de regels continu aan verandering onderhevig. In Amsterdam wordt momenteel de toegestane handelsvoorraad van 500 gram heroverwogen. Maar elke beleidswijziging voor coffeeshops stelt weer beleidsmakers voor nieuwe problemen.

Coffeeshops mogen nu maximaal 500 gram cannabis in de zaak hebben. Deze gedooghoeveelheid geldt sinds 1995. Nu overweegt de gemeente om dit te versoepelen, omdat de vraag is toegenomen. Maurice Veldman, advocaat van meerdere Amsterdamse coffeeshops, legt aan At5 uit: “Shops moeten met het huidige beleid soms meer dan tien keer aanvoeren om bij te vullen. Dat moet ergens vandaan komen.”

Eigenaren zien zich daardoor volgens Veldman genoodzaakt om voorraad in woningen te bewaren. In Utrecht en Haarlem heeft de burgemeester reeds toestemming gegeven om de handhaving van de gedoogde handelsvoorraad te versoepelen. Een woordvoerder van de Amsterdams burgemeester Eberhard van der Laan heeft desondanks aangegeven ook over een dergelijke versoepeling na te denken.

Afstandscriterium

De toegenomen vraag is een direct gevolg van een afspraak tussen Van der Laan en Ivo Opstelten uit 2011. Deze afspraak hield in dat de wietpas in Amsterdam niet ingevoerd zou worden, maar coffeeshops wel aan een afstandscriterium moeten voldoen. Shops die binnen 250 meter loopafstand van een middelbare school of mbo zaten moesten sinds 2014 hun openingstijden aanpassen. Veel zijn er inmiddels gesloten. Door deze regel is onder andere ‘Mellow Yellow’, de oudste coffeeshop van Amsterdam, sinds 1 januari 2017 gesloten.

Door het afnemende aantal coffeeshops is de drukte bij de nog overgebleven shops in het centrum toegenomen. Daarnaast neemt het aantal toeristen dat naar Amsterdam komt elk jaar sterk toe. Veel toeristen sluiten niet alleen aan in de rij van het Anne Frankhuis. Ze brengen ook een bezoek aan de coffeeshops in het centrum. Veertig procent zou al binnen een uur na aankomst in een coffeeshop te vinden zijn. Dirk Korf, hoogleraar criminologie, pleitte naar aanleiding van een onderzoek van het Bonger Instituut voor criminologie voor een stop op de sluitingen om zo de vraag te verspreiden.

Ook in Rotterdam is het aantal coffeeshops afgenomen. Het sluitingsbeleid moest leiden tot minder overlast, maar het tegendeel is waar. Volgens Robin de Roon en Suardus Ebbinge (D66) zorgt de toegenomen drukte bij de overgebleven coffeeshops in Rotterdam voor meer overlast door wachtrijen op de stoep en straathandel. Burgemeester Ahmed Aboutaleb wil de gedooghoeveelheid niet veranderen, maar wil na een jarenlang uitsterfbeleid nieuwe vergunningen afgeven middels een veilingbeleid.

Beschietingen

Dat het beleid omtrent softdrugshandel achteraf wel vaker weer gewijzigd wordt, blijkt ook uit de maatregelen tegen beschoten coffeeshops. Eind oktober vorig jaar, nadat er al meerdere shops in Amsterdam na sluitingstijd beschoten waren, zei Van der Laan nog bij zijn strenge beleid te blijven.

Wanneer een zaak beschoten was, moest deze minimaal drie maanden sluiten. Het was immers ‘een verstoring van de openbare orde’. Twee weken en een paar beschietingen later besloot de burgemeester toch van zijn beleid af te wijken. Omdat de maatregelen weleens meer beschietingen zouden kunnen uitlokken, is het beleid versoepeld. Shops hoeven na een beschieting nu maar een week te sluiten, mits de houders een verklaring tekenen relevante informatie te zullen delen. Twee weken terug werd in Amsterdam West opnieuw een shop beschoten.  Verder is het de afgelopen tijd ‘rustig’ volgens de politie.

Zo is het helemaal niet zo makkelijk een nieuw beleid voor coffeeshops op te stellen, terwijl een nieuwe aanpak in de grote steden broodnodig is.

Foto: ANP/Piroschka van de Wouw