Hoe de noodkreet van het LIRC de kwetsbaarheid van Nederland blootlegt

De politiedienst die internationale opsporingsinformatie verwerkt slaat alarm, schrijft het Algemeen Dagblad. Dit Landelijk Internationaal Rechtshulpcentrum (LIRC) loopt volgens de krant zo’n 3900 buitenlandse rechtshulpverzoeken achter, waardoor de angst groeit dat een cruciale tip over een terroristische aanslag gemist wordt. 

“De overheid doet er alles aan om terroristische aanslagen te voorkomen. Bijvoorbeeld door mogelijke terroristen in de gaten te houden. Door op tijd te signaleren of iemand radicaliseert. En door mensen en gebouwen die risico’s lopen extra te beveiligen,” schrijft de Rijksoverheid. In Nederland staat het dreigingsniveau van terrorisme op het op één na hoogste graad: een vier op een schaal van vijf.

Dat het LIRC een noodkreet slaat vanwege personeelsgebrek en falende computersystemen is opmerkelijk volgens het AD: “Politieoperaties staan of vallen bij de discretie van deze politiemensen. Nooit zal de afdeling gevoelige informatie lekken.” Dat dit nu wel gebeurt, geeft aan hoe prangend de kwestie is. Nederland kan de toevoer van tips en rechtshulpverzoeken uit het buitenland niet aan.

Het LIRC telt 150 medewerkers, en mist er zo’n honderd om de 250.000 rechtshulpverzoeken per jaar accuraat te kunnen verwerken. Onze politie heeft in het buitenland zelfs ‘Mister Njet’ als bijnaam, omdat we bij verzoeken over na trekken kentekens of het volgen van terreurverdachten vaak ‘nee’ verkopen.

El Bakraoui

We werken hierdoor allesbehalve positief mee aan de veiligheid in Europa. Het effect van dit personeelstekort is het afgelopen jaar pijnlijk duidelijk geworden tijdens de terroristische aanslag op het Belgische vliegveld in Zaventem op 22 maart. De politie van New York stuurt zes dagen voor de aanslag in Brussel informatie over de radicale broers El Bakraoui naar de Nederlandse politie.

Door het tekort aan manschappen is er alleen zijdelings contact geweest met de Belgische politie over de informatie. Er zijn geen verdere stappen ondernomen voor de broers zich opbliezen in Brussel. Naderhand stelden Kamerleden maar liefst 166 Kamervragen aan de toenmalige minister Ard van der Steur.

Geluk

Pijnlijk aan de naar buiten gebrachte informatie is dat Nederland een veilig land lijkt, aangezien we niet te maken hebben gehad met de terreur die in de rest van Europa wel heerst. Toch lijken de politiediensten geen grip te hebben op de situatie, zeker wanneer de kans groot is dat het LIRC belangrijke informatie misloopt door het personeelstekort.

De grote vraag rondom deze kwestie is of we als land tot nu toe ‘geluk’ hebben gehad en we daardoor nog geen doelwit zijn geweest van de terreurdreiging, of dat onze veiligheidsdiensten zo effectief optreden en terroristische aanslagen daardoor voorkomen worden.

Wat doet Nederland allemaal aan terrorismebestrijding? De maatregelen zijn gedetailleerd beschreven in de Landelijke Contraterrorismestrategie 2016-2020. In deze strategie staat onder meer beschreven dat Europese landen intensief samenwerken om terrorisme te bestrijden. Zo is er bij de Europese Unie onder meer een veiligheidscoördinator. Deze coördinator stemt de terrorismebestrijding van de lidstaten op elkaar af. En de inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben hun capaciteit hebben vergroot.

De bovenstaande punten doen denken dat de overheid haar zaken op orde heeft. Echter, het nieuws over het LIRC ontkracht dit. Het is zaak voor de regering om hier verandering in te brengen, voor er zich weer een onverhoopte misstap voordoet die voorkomen had kunnen worden.