Klimaatnieuws is altijd negatief, maar de media kunnen dat veranderen

Duurzaamheid moet positiever worden belicht voor constructieve verandering

Media moeten een manier vinden om duurzaamheid belangrijker te maken, zonder activistisch te worden. Dat schrijven lezers naar Annieke Kranenberg, de Volkskrant Ombudsvrouw, afgelopen weekend. Kranten kunnen fungeren als een informatieve herinnering aan duurzaam leven. En, dit hoeft lang niet altijd negatief of betuttelend te worden gebracht.

Het NRC Handelsblad plaatste begin deze week een betoog waarin gepleit werd dat de ‘milieu-onverschillige’ burger maar eens flink bang moet worden gemaakt. Het lijkt alsof dat de enige manier is om bij de bevolking een duurzame leefstijl te bewerkstelligen. Maar angstzaaien hoeft echt niet de enige weg tot milieubewustzijn te zijn.

Zichtbaarheid klimaatverandering

duurzaamheid
Beeld: Wikimedia Commons

De gevolgen van klimaatverandering en de opwarming van de aarde wordt steeds beter zichtbaar. Italië kampt met het droogste voorjaar sinds zestig jaar. Huishoudens dreigen op rantsoen te moeten en de oogst van tomaten en olijven dreigt te mislukken en het Vaticaan moet noodgedwongen haar fonteinen droogleggen.

Ook in Nederland zijn de gevolgen van klimaatverandering steeds duidelijker aan te wijzen. Het weer wordt steeds extremer: van de warmste junimaand ooit gemeten tot aan een maandsom regenval in één nacht afgelopen weekend in Vlissingen.

De media hebben een verantwoordelijkheid als het op klimaatverandering aankomt. Het valt te stellen dat die verantwoordelijkheid de afgelopen jaren steeds beter is uitgevoerd. Artikelen over klimaatverandering en de gevolgen ervan zijn geen taboe meer, maar de positieve uitwerking blijft vooralsnog uit.

Doemscenario’s

duurzaamheid
Beeld:

Vorig jaar publiceerde Vrij Nederland een artikel waarin werd gesteld dat de wereld ten onder ging. Afgelopen januari introduceerde The Guardian de ‘Carbon Countdown Clock’, die toonde hoeveel koolstof er nog kan worden uitgestoten totdat een opwarming van 2 graden Celsius onvermijdelijk is.

Als u een gemiddeld mens bent, heeft u bij bovenstaande voorbeelden alweer genoeg van het onderwerp. Het is menselijk om een groot gevaar — waaraan een individu maar weinig kan doen — te willen vermijden. Dit zorgt ervoor dat men liever vergeet dat dit aan de hand is en toch weer in de dieselauto stapt. Aan de andere kant is het noodzaak om toch actie te ondernemen, ook al lijkt het gevecht tegen klimaatverandering al verloren.

Duurzaamheid als speerpunt

Hier komen de media in het spel: zij kunnen namelijk een positieve rol spelen in de weg naar een duurzamere wereld. Duurzaamheid kan bijvoorbeeld een speerpunt worden van een redactie, net zoals ‘politiek’ en ‘cultuur’ dat zijn. Deze thema’s leiden ook niet automatisch tot activisme. Artikelen over duurzaamheid kunnen de lezer op een neutrale manier informeren, laten nadenken over kwesties en uiteenzetten welke mogelijkheden de burger heeft om zelf tot actie over te gaan.

De tekst gaat onder het filmpje verder.

De Nederlandse kranten doen het toch al verrassend goed deze zomer. De Volkskrant heeft de zomerserie De Groene Revolutie opgezet, waarin verschillende verhalen over groene pioniers worden verteld. Daarnaast heeft Trouw een aparte ‘groen’-redactie. Deze zomer staan de kranten vol informatieve verhalen over innovatieve verandering op het gebied van duurzaamheid.

Hiermee kunnen we met z’n allen ons steentje bijdragen aan de weg naar duurzaamheid. Want waarom zouden we ons al overgeven als we nog niet hebben verloren?