Burgerslachtoffers zijn slechts bijzaak bij Nederlandse strijd tegen IS

Het bijhouden van burgerslachtoffers in de oorlog in Syrië en Irak door Defensie moet verplicht worden

Nederland heeft de afgelopen jaren Irak, Syrië en Afghanistan met F-16’s gebombardeerd in de strijd tegen IS. Hierbij zijn het aantal burgerslachtoffers nooit goed in beeld gebracht. Mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld pleit voor het verplicht registreren van burgerslachtoffers. Alleen dan kan Nederland nagaan of het oorlogrecht niet wordt geschonden.

Lang niet altijd is het duidelijk hoeveel en wat voor slachtoffers er vallen bij luchtaanvallen. Het ministerie van Defensie doet nu onderzoek naar twee incidenten van mogelijke burgerslachtoffers door Nederlandse aanvallen. Er wordt hier echter maar weinig informatie over vrijgegeven.

Collateral damage

Het Vierde Geneefse Verdrag verplicht alle landen ter wereld te zorgen zo weinig mogelijk burgerdoden te maken. Als er burgerslachtoffers vallen, wordt ook wel gesproken van ‘collateral damage‘. Maar in de huidige situatie kan Nederland niet garanderen dat er alles aan gedaan wordt om die te minimaliseren en daarmee het verdrag niet te schenden.

Beeld: ANP/AFP Foto/Omar haj kadour

Luchtaanvallen zijn erg onnauwkeurig. Dit gebrek aan efficiëntie zorgt voor toestanden zoals bij een Amerikaanse bombardement afgelopen maart, waarbij 46 mensen om het leven kwamen in een moskee. Het feit dat luchtaanvallen niet precies zijn, roept alleen al de vraag op of ze wel zo effectief zijn als gedacht.

Hulp van lokale organisaties

Onderzoek doen naar de slachtoffers is echter niet onmogelijk. Er kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van de lokale bronnen: foto’s, teksten en video’s die informatie bevatten over de bombardementen zijn van waarde.

Ook kan er beroep worden gedaan op externe onderzoeksgroepen, ngo’s, lokale journalisten en organisaties als Syrian Network for Human Rights. Deze verspreiden informatie over slachtoffers en aanvallen via sociale media. Op deze wijze ontdekte De Correspondent dat er een kleine 2.500 Irakese en Syrische burgers omgekomen zijn door coalities waar Nederland aan deelnam.

Elk slachtoffer telt

Er moet meer inzicht komen in of we ons wel houden aan het Verdrag van Genève. Verplicht slachtoffers registreren zorgt voor meer duidelijkheid over de impact van onze luchtaanvallen.

En die duidelijkheid moet er wel komen. Want elk slachtoffer telt.