Stasi-praktijken in het kalifaat

IS gebruikt kinderen als informanten in oorlogsgebied. Zij moeten geregeld hun eigen ouders bespioneren, zo meldt het Radicalisation Awareness Network (RAN). De kinderen moeten rapporteren over verdacht gedrag van hun ouders en anderen die de religieuze wetten niet naleven.

Het doet denken aan praktijken die gangbaar waren in de voormalige DDR. Daar gebruikte de Oost-Duitse Staatssicherheitsdienst Stasi allerlei manieren om aan informatie te komen, waarbij de hulp van de onofficiële medewerkers van groot belang was. Ook de inzet van kinderen werd daarbij niet geschuwd.

Journaal

Zo vroegen leraren in kringgesprekken naar het televisiekijkgedrag bij de kinderen thuis. Niet dat er rechtstreeks werd gevraagd of dat er illegaal naar de West-Duitse televisie werd gekeken. Dat ging veel geraffineerder. Leerkrachten vroegen bijvoorbeeld aan de kinderen welke vorm de klok voorafgaand het journaal had. Wie als antwoord ‘rond’ gaf, had zijn familie opgezadeld met een strafbaar feit. Het Oost-Duitse journaal liet namelijk een vierkante klok zien.

Ook IS heeft de waarde van kinderen voor zijn op de laatste benen lopende kalifaat onderkend en zet deze dankbaar in als kindsoldaat of zelfmoordterrorist. Volgens het RAN — een netwerk met meer dan tweeduizend professionals uit de verschillende EU lidstaten — is dat echter niet het begin van het lijden van kinderen in conflictgebieden.

Vroege impact

De impact van oorlog begint al voor de geboorte, zo meldt de organisatie. Een zwangere die constant of regelmatig bloot staat aan grote stress zal dit op negatieve wijze doorgeven aan haar foetus, die in zijn ontwikkeling wordt geschaad. Meteen na de geboorte zijn de eerste jaren bepalend voor de ontwikkeling van de hersenen van een kind en daarmee ook hoe het kind straks in de wereld zal staan. Als het kind negen jaar is, laat IS kinderen rekruteren voor wapentraining.

De tekst gaat hieronder verder. 

West-Europa was nog nooit zo veilig

“Veel kinderen worden gerekruteerd via onder meer religieuze indoctrinatie in moskeeën en kampen, hun ouders, en financiële verlokking,” zo stelt het RAN. Daarbij krijgen ze het hard te verduren. Het dagelijkse leven van deze kinderen bestaat uit de verschrikkingen van oorlog. Verwoeste gebouwen, grof geweld; de dood loert overal. De kinderen zijn getuige van massa-onthoofdingen en publieke afstraffingen, martelingen en andere onmenselijkheden. Soms worden de kinderen zelf ook ingezet om dergelijke wreedheden te begaan. Soms gebruikt IS de kinderen ook als informanten.

Omgeving van wantrouwen

Volgens het RAN creëert dit een omgeving van wantrouwen, waarin traditionele banden zoals familieloyaliteit verstoord worden. Net als bij de Stasi spelen leerkrachten een belangrijke rol in de informatie inwinning via kinderen. IS-leraren werven de kinderen als het ware aan en dwingen de kinderen verslag uit te brengen over verdachte en onwenselijke gedragingen van hun ouders of anderen.

Het RAN maakt zich zorgen over kinderen van terugkeerders die weer in de maatschappij moeten worden opgenomen. Het netwerk verwacht een langzame maar geleidelijke stijging van terugkeerders, waaronder ook veel vrouwen en kinderen. Hoeveel dat er zullen zijn is moeilijk te zeggen. Volgens het RAN zijn echter veel vrouwen snel zwanger geworden door het verbod op voorbehoedsmiddelen.

Deze kinderen zijn net zo zeer slachtoffer als dader. Volgens het RAN is het belangrijk meteen actie te ondernemen bij terugkeer. Het pleit voor een stabiele thuisomgeving en onderwijsmogelijkheden voor teruggekeerde kinderen. Voorts kunnen familie, school, gemeenschap en vrijetijdsorganisaties helpen in het positief veranderen van de houding van deze kinderen ten opzichte van onze samenleving en het verkrijgen van een plaats daarbinnen.