Wat als een demissionair kabinet valt?

De PvdA en de VVD stoeien tot het laatste moment

De VVD en de PvdA lijken grote moeite hebben hun kabinetsperiode tot een vreedzaam eind te brengen. Terwijl de partijleider van de VVD overuren maakt aan de onderhandelingstafels, hebben de overige partijleden hun handen vol aan de sociaal-democraten. De kans bestaat zelfs dat het demissionair kabinet klapt. Wat dan?

Nu het duidelijk is dat de formatie nog wel even gaat duren en het kabinet-Rutte-III waarschijnlijk niet vóór Prinsjesdag met de Koning op het bordes zal staan, ziet de PvdA zijn kans. Het besef dat ze met de VVD nog een Miljoenennota moeten gaan maken — de begrotingsraden beginnen immers al over tien dagen — maakt dat de PvdA nog zijn laatste slag wil slaan.

Roemloze voetafdruk

En hard ook, want Asscher is bereid het kabinet te laten klappen op de onderwijssalarissen. Voor de begroting van komend jaar wil Asscher een flinke verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren. Het lijkt erop dat de PvdA nog een kleine voetafdruk wil achterlaten, alvorens roemloos en verzwakt richting de oppositiebankjes te trekken.

kabinet
Beeld: Wikimedia Commons

De VVD is echter niet onder de indruk van Asschers’ gestampvoet. Halbe Zijlstra reageert nuchter met de opmerking dat als de salarisverhogingen worden doorgevoerd ‘het nieuwe kabinet de bloemen zal krijgen’. De keuze is uiteindelijk aan Rutte, die mag besluiten of hij zich in het nauw laat drukken door Asscher. Maar wat moeten we met een gevallen demissionair kabinet?

Creatief begroten

Er is echter geen protocol voor een gevallen demissionair kabinet, die nog wél de begroting voor volgend jaar moet maken. NOS-verslaggever en Formatievlogger Xander van der Wulp acht de kans dat het kabinet valt reëel. “Het is nog niet eerder gebeurd, dus er valt niet echt te voorspellen wat er dan gaat gebeuren.”

De VVD zal creatief moeten zijn, schat Van der Wulp in. “Ze zouden óf alleen door moeten óf kijken hoe de nieuwe partijen denken eruit te gaan komen. Daarmee kunnen ze al iets naar de Kamer sturen.” Dat is echter ingewikkeld, meent Van der Wulp.

De tekst gaat hieronder verder.

Voor nu geldt dat het demissionaire kabinet verantwoordelijk is voor de begroting van volgend jaar. “Maar als je dan bedenkt dat twee weken later het missionair kabinet verantwoordelijk zou zijn, kun je daar als VVD natuurlijk alvast rekening mee houden.” Hoewel dat met een dwarse PvdA toch lastig blijkt te zijn. “Zij zijn toch ook nog een speler in dit geheel.”

De echte formatie moet nog komen

Bestaat er echt geen kans meer dat er vóór Prinsjesdag — 19 september — een nieuw kabinet is? Van der Wulp denkt van niet. “Mijn inschatting is dat ze eind september, juist vlak ná Prinsjesdag, klaar zullen zijn.” Ervoor gaat al bijna niet meer lukken, want als ze eenmaal klaar zijn met de inhoud moeten ze ook nog gaan bekijken wie dan de ministers worden. “Dan komt de échte formatieperiode, die ook nog altijd wel twee of drie weken duurt. Ik denk dat we oktober wel halen.”

Dat demissionaire kabinet heeft dus nog even de tijd om hun problemen onderling op te lossen. Of niet.