Personages hebben een grote invloed op de acceptatie van transgenders

Transgender personages in fictie op televisie dragen sterk bij aan de acceptatie van en houding tegenover transgender personen. Volgens onderzoekers hebben series de kracht vooroordelen over hen weg te nemen waar dat nieuwsitems niet lukt.

Dat verhalen het wereld- en denkbeeld van de lezers of kijkers beïnvloeden is al uitgebreid aangetoond. Onderzoekers aan de USC Annenberg (een school voor communicatie en journalistiek in Californië) menen dat zij een van de eersten zijn die het effect van transgender personages op televisie geduid hebben. Hun onderzoek was mogelijk doordat de zichtbaarheid van transgender personen in de Amerikaanse media sinds 2014 is toegenomen. Voor die tijd was er nauwelijks aandacht voor.

Positieve houding

Voor de studie werden 488 vaste kijkers van de serie Royal Pains ondervraagd. Daarvan hadden 391 participanten een aflevering uit juni 2015 gezien waarin een tienertransgenders voorkwamen. Degenen die deze aflevering zagen, hadden een positievere houding ten opzichte van zowel transgender personen als aanverwant beleid.

De transgenderthematiek in het nieuws – de transitie van Caitlyn Jenner was ten tijde van het onderzoek volop in de aandacht – zou daarentegen geen invloed hebben gehad. Behalve de aflevering van Royal Pains werden ook series als Orange is the New Black en Transparent meegenomen in het onderzoek. Het volgen van meerdere verhaallijnen waarin transgender personen spelen draagt volgens het onderzoek nog meer bij aan een positieve houding.

Nederland

Ook in Nederland wordt 2014 als keerpunt van de representatie van transgender personen op televisie gezien. Het NRC Handelsblad kopte afgelopen maand: ‘De ‘transgendertrend’ op televisie werd afgelopen seizoen volwassen’. Deze ‘transgendertrend’ in Nederland omvat met name non-fictie programma’s als Hij is een ZijLove Me Gender (EO) en Geslacht!.

De aandacht op publieke zenders is volgens de voorzitter van de patiëntenorganisatie Transvisie een droom. Mariecke van den Berg, wie onderzoek verrichtte naar de beeldvorming van transgender personen, constateert dat er te veel op het transitieproces gefocust wordt. Het gevaar hiervan is dat het transgender-zijn gereduceerd wordt tot een transitie.

Taaladvies

De genderneutrale taaladviezen die afgelopen maand door de gemeente Amsterdam werden gepubliceerd werden door sommigen omarmt, maar stuitte ook op commentaar. Het effectiefste beleid is wellicht niet het groot in het nieuws brengen, maar fictieve karakters genderneutrale taal laten bezigen.