Emma Watsons Leeshoekje: het nut van de online boekenclub

Al jarenlang voorziet de Amerikaanse presentatrice Oprah Winfrey haar fans van het nodige leesvoer middels haar eigen boekenclub. Waar zij boeken en schrijvers lanceerde via haar talkshow, zo gebruiken beroemdheden tegenwoordig het gemak van de online boekenclub. Een heuse leestrend waar iedere artiest aan mee lijkt te doen. Zo hebben Florence Welsh, Sarah Jessica Parker en Emma Watson al een eigen leeshoekje op het wereldwijde web.

Actrice Emma Watson moest er uiteindelijk aan geloven: ze heeft best veel weg van Hermelien Griffel, karakter uit de befaamde Harry Potter-filmreeks. Beide staan bekend om het verslinden van talloze boeken. Nadat ze de rol jarenlang speelde besloot Watson verder te studeren aan de Amerikaanse Brown University. Naast actrices Nicole Kidman en Anne Hathaway fungeert Watson sinds 2014 in de rol van UN Women Goodwill Ambassadeur. Een invloedrijke vrouw die haar fans bereikt door middel van een eigen boekenclub.

Klassiekers 
Haar ambassadeursfunctie combineert Watson heel aardig met Our Shard Shelff (OSS), de zogeheten boekenclub op het platform Goodreads. De vorig jaar gelanceerde club heeft inmiddels een duizelingwekkend lange leeslijst en een publiek van ruim 193.000 leden. Verder deelt ze via haar online-club foto’s, video’s en kunnen leden de discussie aan op het forum. Ter promotie verstopt ze af en toe boeken in de metro’s van Londen en New York.

Als berucht en strijdlustig feministe zal het geen verassing zijn dat haar leeslijst vooral bestaat uit feministische klassiekers zoals My life on the Road van Gloria Steinem, The Handmaid’s Tale van Margaret Atwood en The Colour Purple van Alice Walker.

“Emma Watson, met haar feministische klassiekers, profileert zichzelf als een jonge, intelligente vrouw, maar doet dat op structurele wijze via haar functie als VN-ambassadeur,” zegt The Guardian-cultuurredacteur Claire Armitstead. “Vergelijkbaar met iemand die zichzelf als ‘grappig’ wil profileren en daarom humoristische boeken kiest. Emma Watson zal absoluut geadviseerd worden om het soort boeken te kiezen waarvan de organisatie denkt dat men ze zou moeten lezen.” Volgens Amitstead is de keuze van de boeken niet verkeerd en zou elke vrouw Gloria Steinem moeten lezen. “De vraag blijft echter of Emma Watson haar gekozen boeken ook zelf leest,” aldus Armitstead.

Toch heeft Emma’s leeshoekje een enorme invloed, zo vertelde de Britse uitgeverij The Bookseller. “My Life on the Road van Steinem – Emma Watson’s eerste gekozen titel voor haar club – had een flinke boost in het Verenigd Koninkrijk in de tweede week van januari 2016; van 138 naar 415 verkochte exemplaren,” aldus Lisa Campbell van The Bookseller.

Marketing

Actrice Reese Whiterspoon heeft met haar ‘RWBookclub’ een heus merk opgebouwd. Whiterspoon deelt gelezen titels met haar volgers via Twitter en Instagram. Daarnaast heeft ze haar eigen productiemaatschappij en kledingmerk, waarmee ze zichzelf weet te profileren als een goedlachse ‘southern gal’, getuige de vele kleurrijke selfie’s.

Whiterspoon is een meester in marketing en dat wordt maar al te duidelijk tijdens interviews. In 2014 wordt haar door modeblad Vogue gevraagd welk boek ze op dat moment leest. Het antwoord: Big Little Lies van Liane Moriarty. Dit jaar speelde ze een rol in de gelijknamige televisieserie. Toeval? Zeker niet. Via haar productiemaatschappij koopt Whiterspoon geregeld filmrechten van de gelezen boeken en gebruikt vervolgens haar boekenclub ter promotie van de te verschijnen films, waar zij zelf uiteraard een rol in speelt.

Met 133.000 volgers op het Instagram-account van de boekenclub heeft Whiterspoon een prachtige promotieplatform voor zowel haar films als voor de schrijvers. Een schrijfster reageert: “Haar steun gaf mijn boek Luckiest Girl Alive een enorm boost wat betreft zichtbaarheid en verkoop. Het boek verscheen in veel traditionele media en dat heeft zeker goed bijgedragen, maar toen Reese mijn boek behandelde merkte ik een onmiddellijke stijging in de verkoop,” aldus schrijfster Jessica Knoll.

Niet alle beroemdheden beginnen een eigen club ter promotie hun eigen werk. Florence Welch, zangeres van de Britse band Florence + the Machine sloot zich aan bij een club die uit haar naam was opgericht door fans. Zelf steunt ze de groep door online optredens en interviews te geven voor de clubleden. Zie het als een nieuwe manier van artiesten om contact te onderhouden met fans. De club, genaamd Between Two Books heeft om en nabij de 11.000 leden een leest boeken als The Ice Age van Kirsten Red, Birthday Letters van Ted Hughes en Just Kids van Patti Smith.

Invloed

“Het is gemakkelijk om cynisch te zijn over deze nieuwe trend, maar het heeft zijn verdiensten,” zegt cultuurredacteur Armistead van The Guardian. “Deze beroemdheden willen laten dat ze naast ‘gewoon beroemd’ ook intelligent zijn, dat is wellicht een motivatie hiervoor.” Armistead ziet meerdere voordelen. Zo bieden uitgevers hun boeken aan ter promotie, hebben schrijvers de kans hun lezerskring uit te breiden en krijgen lezers geregeld boekentips. Amristead: “Er zijn zo veel boeken op de wereld dat elk soort ‘sorteerhoed’ – om met Harry Potter te spreken – een goede handleiding kan zijn voor lezen.”

Volgens Sue Wilkinson van de The Reading Agency, een stichting die mensen tot meer lezen wil aanzetten, is de onlineversie van de boekenclub een duidelijke trend, maar is er echter  nog genoeg draagvlak voor bijeenkomsten en lezingen in bibliotheken en bij mensen thuis. Volgens Wilkinson bestaat ruim 90% van de boekenclubs uit vrouwelijke leden.  Heat Magazine-recensent Isaballe Broom legt uit: “Vrouwen voelen zich graag onderdeel van iets, en vele van ons vinden in deze clubs bevestiging. Plus, wij meiden houden ervan om te kletsen.”

Is de online-Celebrity Boekenclub een blijvende trend? Volgens Armistead zal het de huidige beroemdheden uiteindelijk gaan vervelen. “Iemand als Emma Watson zal vanzelf weer op zoek gaan naar de nieuwste hype. Maar uiteraard staat dan de volgende beroemdheid klaar om haar plaats in te nemen.”