Kinderboeken met menselijke personages hebben meer morele impact

Kinderboeken met ‘menselijke’ dieren in de hoofdrol zijn niet weg te denken uit de jeugdliteratuur. Kinderen houden van dieren, is de hypothese. Canadees onderzoek suggereert echter dat verhalen met menselijke personages beter een morele boodschap overbrengen.

Kinderboeken
Beeld: Pexels/Pixabay

Bij het onderzoek werden 96 kinderen tussen de vier en zes jaar oud voorgelezen. Ze werden onderverdeeld in drie groepen. Eén groep kreeg Little Raccoon Learns to Share van Mary Packard — een verhaal waarin een wasbeertje leert delen — voorgelezen.

Bij de tweede groep waren de dieren vervangen door mensen. De derde groep vormde de controlegroep en kreeg een geheel ander verhaal van kinderboekenschrijver Eric Carle te horen.

Stickers delen

Aan de kleuters werd voor en na het voorlezen gevraagd of zij stickers wilden delen met kinderen die geen stickers hadden. Voor het voorlezen deelden weinig kinderen hun stickers. Het verhaal van het wasbeertje en dat van de controlegroep had geen significante invloed op het deelgedrag van de kleuters na het lezen. De kinderen die Packards verhaal — waarin een jongetje zich goed voelde door te delen — hadden gehoord waren echter een stuk genereuzer.

Het resultaat is volgens Patricia Ganea — leider van het onderzoek — verrassend omdat in de meeste boeken voor jonge kinderen dieren met een menselijk karakter worden opgevoerd. Volgens Ganea zijn de onderzoeksresultaten van belang wanneer kinderboekenmakers een morele les willen overdragen.

Kanttekeningen

Ook in Nederland zijn kinderboeken waarin dieren de hoofdrol spelen bijzonder populair. Wie kent er niet de dierenwereld van Toon Tellegen en de kikkerverhalen van Max Velthuijs? Deze zijn niet zelden zonder een morele boodschap. De prentenboeken van Velthuijs werden zelfs ‘bijzonder geschikt voor de morele ontwikkeling’ genoemd.

De resultaten van het Canadese onderzoek zijn zeker interessant te noemen. Bovendien is het het eerste dat het directe sociale effect van vermenselijkte dierenkarakters test. Hierbij valt wel aan te merken dat de omvang van het onderzoek, 96 peuters verdeeld in drie groepen, redelijk klein is. Daarnaast is enkel gekeken naar de korte termijneffecten.