Terugkijken: Noord-Korea en haar afhankelijke vrienden

Het nieuwe seizoen van Pauw opent met de jongste wapenproeven van Noord-Korea. Volgens hoogleraar Koreastudies Remco Breuker is dit het eindstation, maar zal het land van Kim Jong-un zijn afhankelijke — en zich in nevelen hullende — vrienden blijven helpen. 

Geschrokken heeft de wereld de afgelopen dagen gereageerd op de succesvol geteste waterstofbom van het Noord-Koreaanse regime. Een oorlog zou weer een stapje dichterbij zijn, maar volgens Remco Breuker is niets minder waar. “Dit is het eindstation. Er komt geen kerntest meer en dat hoeft ook niet. Het heeft aangetoond dat het haar landsgrenzen kan veiligstellen. Het is de vraag wat het land nu wil,” zegt hij aan tafel bij Pauw. Volgens Breuker is het land al meerdere jaren veilig, maar ‘wilde het Amerika op afstand houden’.

Welkom cadeau

Die retoriek is een houvast voor de Kimdynastie. Zijn enige grote angst is namelijk een revolutie. Zo laat Kim – in zijn zes jaar aan de macht – onder meer zijn oom executeren. Die zou namelijk een coup hebben proberen te beramen. Het is een manier om zich te bewijzen als sterke leider, evenals zijn optreden richting de Verenigde Staten. De Noord-Koreanen krijgen al decennia op allerlei manieren te horen dat Amerika de grote, gevaarlijke vijand is.

Een sterk optreden van Kim richting Trump en co. houdt de blik van de Noord-Koreanen op de aartsvijand gericht. “Daarom zijn de ronkende statements richting het Noord-Koreaanse regime een welkom cadeau voor Kim en zijn propagandateam,” schrijft Koreadeskundige John Nilsson-Wright van een Londense denktank afgelopen maand op de website van de BBC.

Politiek drukmiddel

Deze door Amerika onbedoelde geste is niet het enige vriendelijke gebaar richting het Kim-regime, vervolgt Breuker in Pauw. Er zal — mede door inmenging van bevriende naties — geen eeuwige wapenwedloop komen. De kernwapens worden juist een politiek drukmiddel.

“De huidige sancties zijn zo lek als een mandje,” ziet Breuker. Noord-Korea krijgt via uitgezonden zakenmensen in het buitenland veel financieel voor elkaar. Breuker: “Ik heb er een paar gesproken en die zeggen dat Noord-Korea helemaal niet zo geïsoleerd is als iedereen denkt. Dat zal je eerst in kaart moeten brengen.”

Vrienden in het ‘halve’ Midden-Oosten

We zien China en Rusland als bondgenoten van Noord-Korea, maar het land heeft meer vrienden dan we denken. “Alleen zijn dit vrienden die zich niet veel laten zien,” merkt Breuker op. Zo is Syrië een goede bondgenoot. “Maar ook het halve Midden-Oosten en een groot deel van Afrika heeft banden met Noord-Korea.”

Zo wordt de Kimdynastie in verband gebracht met wapenleveringen aan de Syrische president Bashar al-Assad, een rol die het – volgens Breuker – kan uitbreiden als de rust wederkeert op het Koreaanse schiereiland. “Dan zal het nog steeds chemische wapens naar Assad en Hezbollah exporteren.” De conclusie: Noord-Korea is in dat opzicht een ‘zeer succesvolle internationale ondernemer’ met vrienden in de schaduw.

De hele uitzending is hier te bekijken.