Het script van een bordesscène

Sinds 1971 bestaat in Nederland de traditie van een aantredend kabinet dat op de foto gaat met de vorst(in). Morgen (donderdag 26 oktober, red.) maakt koning Willem-Alexander zijn debuut op zo’n ‘bordesfoto’. Fotograaf Jerry Lampen (55) vertelt hoe dat eraan toegaat.

Zo’n 46 jaar geleden stond het net beëdigde kabinet-Biesheuvel I met koningin Juliana op het bordes van Paleis Huis ten Bosch, voor wat later een traditie zou worden: de ‘bordesfoto’. Tot op heden is de traditie altijd blijven bestaan. Ook aan het einde van de huidige kabinetsformatie zal er een kiekje genomen worden, het eerste waar koning Willem-Alexander op staat. Wie zal de eer van het fotograferen te beurt vallen?

“Voordat het voor mij echt leuk begint te worden, lopen ze weer weg.”

De van oorsprong Rotterdamse fotograaf Jerry Lampen heeft vele internationale successen op zijn naam staan en wordt steevast ingeschakeld voor deze foto. Inmiddels is het routine te noemen: al bijna dertig jaar neemt hij de bordesfoto voor zijn rekening. Een snelcursus etiquette acht Lampen dan ook overbodig: “We zijn geen kind aan huis, maar we fotograferen vaak genoeg het koningshuis om precies te weten wat de etiquette is. In dit geval staat het kabinet ook nog eens een meter of vijfentwintig van je vandaan, dus je hebt niet te maken met echte etiquette zoals ‘dag Uwe Majesteit’, et cetera.”

Bordesscène
Beeld:

Huiswerk voor de bordesscène

Het meeste huiswerk bestaat vooral uit het bestuderen wie er nu precies voor de lens komen te staan. “Van tevoren ga je natuurlijk even kijken wie de nieuwe gezichten zijn en wie de interessantste personen. Die mensen wil je er een beetje uitlichten.” Ook enige praktische voorbereiding is nodig, zo blijkt. “Een ladder is essentieel; die nemen we altijd mee. Er zijn veel fotografen die wat hoger moeten staan bij dit soort foto’s, want van onderaf fotograferen wordt meestal niet heel mooi.”

Dan is daar het moment suprême: de lijdende voorwerpen komen naar buiten. Aan de hand van de volgorde van de hoofdstukken in de rijksbegroting waarin de ministeries aan de orde komen, wordt bepaald welke ministers waar moeten staan. Premier Rutte zal rechts van de koning komen te staan en de vicepremier links. De eerstvolgende minister komt vervolgens rechts van Rutte te staan, de daaropvolgende minister links van de vicepremier, enzovoort.

Veel vrijheid om te spelen met de opstelling hebben de fotografen dus niet. “Anders kan het zomaar gebeuren dat de premier per ongeluk achteraan staat. Dat is geen goed idee, ook al zouden sommige ministers dat wel willen.” Het maken van de foto duurt slechts twee tot drie minuten. “Ze komen naar beneden, gaan staan, en voordat het voor mij echt leuk begint te worden, lopen ze weer weg.” Het perfecte plaatje moet dus vliegensvlug gemaakt worden.

De tekst gaat hieronder verder. 

Bordesscène
De pers fotografeert het nieuwe kabinet-Rutte II samen met koningin Beatrix op het bordes van Huis ten Bosch. Beeld: ANP/Robin Utrecht

Andere setting

De setting zal deze keer een andere zijn, vermoedt Lampen. Paleis Huis ten Bosch wordt sinds twee jaar gerestaureerd en dus vindt de bordesscène waarschijnlijk op het werkpaleis van de koning plaats. “We hebben op Paleis Noordeinde maar een heel klein trappetje. Misschien wordt de foto zelfs wel binnen gemaakt.”

Ach, verandering van spijs doet eten, nietwaar? “Nou, het wordt zo ineens een stuk moeilijker,” zegt Lampen weifelend. Het volgende kabinet zal naar verwachting groter zijn dan het huidige. Binnen is er minder ruimte en moet de groep zich positioneren op een smallere trap. “Hoe meer treden er worden gebruikt, des te moeilijker het wordt om iedereen in het schermpje te krijgen.”

Dat wordt dus nog een mooie uitdaging.