In Tokio wordt dit weekend Siri voor auto’s geïntroduceerd

De tweejaarlijkse Tokio Motor Show is op dit moment in volle gang. Dit event is van oudsher hét evenement waar Japanse autoconcerns zonder gene de meest knotsgekke concepten lanceren. Toyota, de grootste autofabrikant van Japan, stelt niet teleur en komt de met de uiterst futuristische Concept-i serie.

 Apple heeft Siri, Microsoft introduceerde niet veel later Cortana en nu is Toyota aan de beurt met Yui. De Japanners zetten vol in op kunstmatige intelligentie (AI) en zijn van mening dat automobilisten in toenemende mate een virtuele partner in de cabine willen: Yui dus (Siri op autobanden). De introductie van Yui is belangrijk omdat deze niet alleen een slimme assistent is, maar ook over lerend vermogen beschikt en zodoende steeds beter inspeelt op de behoeften van de bestuurder.

Toyota lichte in januari al een tipje van de sluier tijdens Consumer Electronics Show (CES) in Las Vegas en onthulde de Concept-i, het eerste element van wat nu een drieluik blijkt te zijn. De andere twee leden van de familie zijn nu tijdens de Tokio Motor Show aan het publiek getoond: de Concept-i Ride en Concept i-Walk. Toyota’s toekomstvisie op het gebied van autorijden, fietsen en lopen is plotsklaps duidelijk geworden.

Tokio
De Concept-I. Beeld: ANP/AFP Foto/Toshifumi Kitamura

Kunstmatige intelligentie als gemene deler

Dat kunstmatige intelligentie in toenemende mate een rol gaat spelen in het verkeer kan als een voldongen feit worden beschouwd. Teslamodellen beschikken tegenwoordig over een zelfrijdende besturing (autopilot) en Google is goed op weg met de Waymo, hun zelfrijdende auto. Tot zover niets nieuws onder de zon met de Concept-i, die deze functionaliteit ook bevat, maar de zelflerende capaciteit van Yui is daarentegen wél revolutionair.

Op het moment dat een bestuurder instapt begint de interactie met Yui al. In eerste instantie middels een welkomstgroet maar al snel wordt de gemoedstoestand en de mate van vermoeidheid van de chauffeur geanalyseerd. Yui doet dit door de gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal van de bestuurder te scannen. Yui probeert tevens de persoonlijkheid van de gebruiker te doorgronden door de social media accounts zoals Facebook en Twitter door te spitten.

Bovendien worden de conversaties in de cabine en de routes die worden afgelegd meegenomen in het leerproces. Zo wordt Yui niet alleen een dienstbare assistent, maar ook een partner die proactief kan inspringen op de behoefte van de gebruiker. Yui gaat als het ware een relatie aan met de bestuurder.

Japanse vraagstukken

Hoe dat in de praktijk in z’n werk gaat zien we in het gelikte promofilmpje van Toyota waarin Yui een gestreste vader aanbiedt om het autorijden over te nemen en en passant een geschikte ruststop lokaliseert voor hem en z’n dochter. De communicatie tussen Yui en bestuurder is verbaal en zeer informeel. Dit is geen robot, maar een levend wezen, lijkt het wel.

Bij het uitwerken van de drie Concept-i’s zijn ook twee Japanse vraagstukken meegenomen die in meer of minder mate ook in Europa spelen; de vergrijzende bevolking en de problematiek omtrent mobiliteit in een sterk verstedelijkte samenleving (urban mobility). Elk van de drie Concept-i’s probeert op een eigen manier antwoord te geven op deze vraagstukken.

 Concept-i

De Concept-i komt het meest overeen met de auto zoals we hem nu kennen. Vier wielen, vier stoelen en elektrische aandrijving. Het is een compact wagentje en bij uitstek bedoeld voor gebruik in de stad. Een leuke vondst is de manier waarop er gecommuniceerd kan worden met andere weggebruikers. Zo kan er op de achterbumper een reeks aan boodschappen worden weergeven voor de achterligger, zoals ‘watch out!’ of ‘turning left’.

Concept-i Ride

De Ride is een tweezits elektrische stadsauto waarmee rolstoelgebruikers en ouderen langer van hun vrijheid kunnen genieten. Vleugeldeuren openen tot ver in het dak en op het moment dat het portier wordt geopend verschuift de bestuurdersstoel zich in de richting van de instapper. De lastige, vaak lage instap waar senioren mee worstelen wordt op deze manier vereenvoudigd. Er is ook plek voor een rolstoel. Toyota dicht de gemiddelde senior blijkbaar ook gaming skills toe want de bediening geschiedt middels een joystick, geen stuur en pedalen dus! Er kan maximaal 150 kilometer gereden worden tussen laadmomenten.

 Concept-i Walk

Hoe Toyota over de ouderwetse benenwagen denkt wordt duidelijk met de Walk. De associatie met een Segway valt niet te onderdrukken maar de Walk onderscheidt zich op een aantal punten. Zo is de Walk iets kleiner van stuk, vooral in de breedte. Uiteindelijk neemt een gebruiker met de Concept-i Walk net zoveel ruimte in op het voetpad als een normale voetganger. De Walk is niet een end-to-end vervoersmiddel, maar moet worden gezien in samenhang met andere vervoermiddelen. En natuurlijk is Yui ook van de partij. Yui’s kunstmatige brein wordt gevoerd met informatie die onder andere binnenkomt via de handvatten.

Vertrouwen we Yui?

Dat Toyota oplossingen probeer te zoeken voor mobiliteitsproblematiek is lovenswaardig maar het valt niet te ontkennen dat er een sinistere kant zit aan Yui. Yui’s zucht naar informatie is enigszins indringend en in tijden waar digital privacy gevoelig ligt is het de vraag of men bereid is om Yui te laten leren.

Ook doemscenario’s waarin robots het van de mensheid overnemen zijn een thema. Toyota illustreert het zelf, wellicht onbedoeld, in hun conceptfilm. We zien de hoofdpersoon in de auto, verzeild in een romantisch onderonsje met z’n date. Hij sommeert Yui onmiddellijk om zichzelf uit te schakelen. En nu maar hopen dat Yui niet in de tussentijd heeft geleerd om zichzelf weer in te schakelen?

Uiteindelijk zijn alle innovaties in de auto-industrie ervoor bedoeld om het de bestuurder zo makkelijk mogelijk te maken. Nadenken over de bandenspanning, het vervangen van de olie en misschien zelfs het rijden, wordt wellicht sneller dan verwacht uit onze handen genomen.

Richard is vertegenwoordiger van Oponeo.nl. Daarnaast is hij autofanaat en blijft hij graag op de hoogte van alle ontwikkelingen in de auto-industrie.

Richard de Jong