Links ‘schaduwkabinet’ komt met alternatief regeerakkoord. Oud nieuws!

In Engeland kent men al decennialang een schaduwkabinet

Met veel bombarie presenteren de drie linkse oppositiepartijen vandaag (dinsdag 31 oktober, red.) een alternatief regeerakkoord. GroenLinks, de PvdA en de SP willen ‘mensen boven multinationals’ plaatsen, en lijken met hun eigen regeerplan een schaduwkabinet te willen vormen.

De drie partijen willen korte metten maken met de btw-plannen van het kabinet-Rutte III. Dit willen ze doen door het schrappen van de voorgenomen verlaging van de winstbelasting voor grote multinationals. Ook wil het trio het eigen risico in de zorg, en afzien van de ‘vlaktaks’. Dit zijn in de ogen van Klaver, Asscher en Roemer plannen waar vooral hogere inkomens van profiteren.

Dit zijn alle twintig maatregelen van het alternatieve regeerakkoord. De tekst gaat hieronder verder. 

schaduwkabinet
Beeld: ANP/Martijn Beekman

Het linkse blok lijkt zich nadrukkelijker te willen profileren als een schaduwkabinet. Dat is een groep oppositiepolitici die een alternatieve ministerraad vormen om collectief hun kabinetsevenknieën tegen het licht te houden. Het is trouwens niet de eerste keer dat Nederlandse partijen op deze wijze de handen ineenslaan.

Tijdens de verkiezingen van 1971 al vormen de PvdA, D66 en de PPR – die na 1989 opging in GroenLinks – al een schaduwkabinet. Joop den Uyl treedt in die periode op als minister-president van de schaduwcoalitie. Zijn actieve rol levert deze lijstverbinding in 1972 de meerderheid op tijdens de Tweede Kamerverkiezingen. Den Uyl is de daaropvolgende vijf jaar minister-president van het échte kabinet.

Meer smoel voor de oppositie

Ook is het schaduwkabinet al decennialang een fenomeen in de Britse politiek. Om dit stelsel het Kanaal over te halen lijkt geen haalbare kaart. Ons land kent geen tweepartijenstelsel en er blijven altijd genoeg smaken over voor een boeiende oppositie. Een schaduwkabinet is echter een aansprekend instrument om een oppositie letterlijk meer smoel te geven.

Een keer per zoveel jaar wordt er een balletje opgegooid voor een dergelijke oppositievorm. In 2011 heeft de Tilburgse PvdA-wethouder een plan. Hij wil het wel proberen met zo’n oppositiekabinet. “Een schaduwcoalitie met een nieuwe generatie bestuurders die weten hoe de maatschappij werkt, en die met alternatieven komen die de samenleving sterker maakt,” speecht hij tijdens zijn nieuwjaarsspeech.

Het plan wordt in Haagse kringen afgedaan met een grap. Zo zou Pechtold hebben gereageerd met: “Ik sta niet graag in de schaduw van dit kabinet.” Een ander schaduwkabinet van de Ondernemerspartij Nederland komt voor het grote publiek niet van de grond. Al bestaat de club nog steeds.

Schaduwkabinet
Beeld: ANP/Marten van Dijl

Het Britse begrip lijkt (vooralsnog) niet van de grond te komen in ons land, getuige ook de termverwisseling van Het Parool. Zo bestaat het schaduwkabinet van het derde kabinet-Rutte volgens de krant uit 23 nieuwe politiek assistenten op de ministeries. “Ze zijn de ogen en oren van de bewindspersonen,” staat er.

Het is aan Groenlinks, PvdA en SP de taak om deze 23 helpers van Rutte-III met hun eigen schaduwkabinet te overschaduwen. Het is geen uniek idee, maar het is in ieder geval wel een poging om de linkse oppositie een duidelijker gezicht te geven. Ze lijken in ieder geval een oud politiek instrument af te stoffen.