Na 89 jaar geeft Unilever zijn dubbele nationaliteit op

Schrapt Unilever 'uni' en wordt het enkel Lever, zoals voor 1929?

Unilever heeft een hoofdkantoor, of eigenlijk twee. Een in Londen, een in Rotterdam. Eind december zou een definitieve standplaats van het hoofdkantoor bekend worden gemaakt, meldde de NOS. Maar door de spanningen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie wordt het besluit uitgesteld. Een identiteitscrisis loert. Schrapt Unilever ‘uni’ en wordt het enkel Lever, zoals voor 1929? Hoe het allemaal begon. 

Unilever
Unilever in Rotterdam. Beeld:

Voordat we kijken naar Unilever, gaan we een stapje terug. Het begon allemaal bij twee margarinebedrijven: Jurgens en Van den Bergh. Van den Bergh verhuisde in 1890 van Oss naar Rotterdam en nam een jaar later zijn 250 medewerkers mee naar de nieuwe margarinefabriek. In Rotterdam hadden zij namelijk meer kans op werk. Rotterdam was voor de margarineproductie een betergelegen stad vanwege de aanvoer van grondstoffen en de export. De fabriek was gelegen aan de Nassaukade in de wijk Feijenoord.

Unie en Lever

Blue Band was het bekendste margarinemerk, dat in 1923 in Nederland werd geïntroduceerd. In 1927 ontstond Margarine Unie na een lange concurrentiestrijd tussen Jurgens en Van den Bergh. Twee jaar daarna fuseerde die met zeepproducent Lever Brothers, die gevestigd was in Londen.

Unilever is ontstaan uit een fusie tussen Margarine Unie en de Britse Lever Brothers. Toen de Margarine Unie en Lever Brothers tot een deal kwamen wilden ze elkaars belangen niet schaden. Margarine Unie was gericht, zoals de naam al zegt, op de margarinemarkt. De Lever Brothers was een zeepfabrikant.

Lever Brothers was een van de eerste bedrijven die plantaardige zeep op de markt brachten: Sunlight soap. Dat was in 1884. Zowel Margarine Unie als Lever Brothers maakten producten met palmolie – hoewel margarine in eerste instantie met rundvet werd gemaakt, maar dat raakte op. In 1929 zaten de twee bedrijven rond de tafel en besloten te fuseren. Op tijd, want in 1930 brak de Grote Depressie uit en daalde de waarde van palmolie. Vanwege de Duitse bezetting mocht Unilever zich niet richten op de Europese markt. Hij maakte een goede omzet in het Verenigd Koninkrijk en Amerika.

Geen margarineproducten meer

In april meldde het Financieele Dagblad dat Unilever van zijn margarineproducten af wil. Blue Band en Becel leveren voor Unilever steeds minder op omdat minder mensen ‘boter’ op hun brood eten. Volgens Unilever-topman Paul Polman zit margarine in een markt die al twintig jaar naar beneden gaat, zei hij tegen de NOS.

De dividendbelasting was begin deze maand hot topic en Unilever heeft samen met andere multinationals het kabinet onder druk gezet. Althans, dat meldde de NOS.

Weet u het nog? Het kabinet heeft besloten dividendbelasting te schrappen op ‘aandringen’ van vier multinationals. Unilever is daar een van. Die heeft samen met Shell, AkzoNobel en Philips laten weten te vertrekken als de dividendbelasting zou blijven bestaan.

Dubbele nationaliteit

Unilever wil af van de dubbele nationaliteit en het dubbele hoofdkantoor, vanwege de inefficiëntie. De margarinefabriek zit al 125 jaar in Rotterdam en nu gaat Unilever dat verkopen. Unilever wil af van zijn margarine, maar heeft onlangs laten weten het Amerikaanse haar- en huidverzorgingsbedrijf Sundial Brands over te willen kopen. Eerder dit jaar wees Unilever het bod van het Amerikaanse Kraft Heinz af.

Unilever, het bedrijf dat zijn standplaats in zowel Rotterdam als Londen heeft kiest in december niet definitief. Nederland is belastingtechnisch gezien een slimme zet vanwege de afschaffing van dividendbelasting.

Palmolie en Oxfam

Volgens ontwikkelingsorganisatie Oxfam is Unilever de meest duurzame levensmiddelenfabrikanten ter wereld. Van de tien grootste in ieder geval. Unilever heeft de eerste plek te danken aan de aandacht voor klimaatverandering. En dat komt door de aandacht voor ontbossing bij de productie van palmolie. Grappig, omdat de twee bedrijven waaruit Unilever uit is ontstaan hun producten maakten uit palmolie. Ook Unilever handelt nog steeds met Indonesische palmolieboeren. Dus hoe duurzaam Unilever daadwerkelijk is, is moeilijk te zeggen.

Sterker nog, volgens Amnesty International worden voor de palmolieproducties waar Unilever gebruik van maakt kinderen ingezet. De mensenrechtenorganisatie publiceerde vorig jaar een rapport over de productie van palmolie.

Unilever heeft twee standplaatsen, schijnt duurzaam te zijn maar maakt wel gebruik van palmolie en heeft het kabinet onder druk gezet met de dividendbelasting. Lijdt het Nederlands-Britse bedrijf aan een identiteitscrisis?

Een ding is zeker: Unilever stopt met margarine. Wordt het dan weer Lever, uitgesproken op z’n Brits, met een standplaats in Londen? We zullen zien.