Een leven in gedrukt papier

Een kleine kioskhouder uit Tilburg heeft een klant in Amsterdam, die hem zeshonderd gulden schuldig is. Hij stuurt zijn zoon, op de fiets, naar de grote stad om die schuld te innen. Het joch, Jack genoemd door zijn vader, in later jaren bekend als Jacques, fietst naar Amsterdam en meldt zich ten kantore van AKO, de grote boekenketen. AKO heeft geen geld in huis, beweert de bedrijfsleiding. Maar Jack, een getraind atleet die met één arm een gewicht van 105 kilo kan liften en ook weleens een zesdaagse fietst, later een eigen sportschool opzet en nog weer later een miljoenenconcern zal leiden, laat zich niet uit het veld slaan. Hij weet dat de AKO-vestiging op het Centraal Station op deze zaterdagmiddag veel geld in huis heeft en zegt eenvoudig dat-ie niet uit het pand vertrekt zonder de schuld te hebben geïnd. En jawel, een paar uur later fietst hij daadwerkelijk terug naar Tilburg met het verschuldigde bedrag in zijn achterzak.

Jack of Jacques de Leeuw werd geboren in het internationale rampjaar 1933 (Hitler aan de macht in Duitsland, de crisis op zijn hoogtepunt) in een volksbuurt in Tilburg. Hij was de oudste van acht kinderen, zoon van Huub de Leeuw, marktkoopman in vis en allerhande, taxichauffeur en krantenverkoper, en diens vrouw Cor Mutsaers, die een kapsalon bestierde.

Jacques de Leeuw is de man die in 1994 HP/De Tijd koopt, wanneer dat weekblad weer eens in financiële problemen verkeert. Maar als hij die aankoop doet, die hij altijd als een bravourestukje is blijven beschouwen, heeft hij er al bijna een heel leven in ‘het gedrukte papier’ op zitten. De veel misbruikte zinsnede ‘van krantenjongen tot miljonair’ is nu eens wel van toepassing. Op zijn vijftiende wordt Jacques de Leeuw door zijn vader van school gehaald om mee te werken in diens kleine kiosken- annex leesmappenbedrijf. Vele jaren later staan beide mannen naast elkaar bij de eerste steenlegging van het immense Audax-hoofdkantoor in Gilze, dat zoonlief heeft laten bouwen en van waaruit wekelijks miljoenen boeken, binnen- en buitenlandse publiekstijdschriften worden verspreid. Vader is dan allang door zoon met pensioen gestuurd, en noteert in zijn dagboek: “Nog eventjes en ik ben die donkere schaduw van mijn geniale zoon kwijt.”

Het leven is een carrousel vertelt het verhaal van Jacques en Huub de Leeuw. Mede aan de hand van de dagboekfragmenten van Huub, die een getormenteerd en somtijds getroebleerd mens blijkt, een bikkelharde en uiteindelijk ook jaloerse vader, die maar moeilijk kan omgaan met het zakelijke succes van zijn zoon, die in Audax de belangen van zijn uitgeverijen, bladenverspreider Betapress en de AKO, Bruna- en Selexyz-winkels heeft ondergebracht.


Maar voor het zover is, hebben we in geuren en kleuren kunnen lezen hoe hard het leven van de kleine luiden in het naoorlogse Brabant was, hoe er werd gesappeld en geboerd, hoe het ene kleine baantje naar het andere leidde en het leven zich afspeelde tussen grote mislukkingen en kleine successsen. Het leven is immers een carrousel, zoals vader Huub zijn zoon Jack vertelde. “Zoals de paardjes omhoog en omlaag gaan, zo is ook het leven een reeks van hoogte- en dieptepunten.”

Joke Knoop: Het leven is een carrousel. De Vrijbuiter, € 12,50. Alleen verkrijgbaar via ako.nl.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Frank Poorthuis