Scheefgroei in reisland: vliegtuig blijft goedkoper dan de trein

Cees Kremer 30 jan 2018 Politiek

Er is veel kritiek op vliegtuigmaatschappijen. Ondanks het aanzienlijke klimaatprijskaartje dat aan vliegen kleeft, worden vluchten voor bodemprijzen aangeboden. Hoe verhouden vliegtickets zich tot het duurzamere internationale treinkaartje en wat wordt er gedaan om de kloof te dichten?

Een blik op online ticketkiosken en nieuwssites zegt al genoeg. Zo wil Norwegian Airlines voor 69 euro tussen Dublin en New York vliegen en kost een vlucht vanaf Eindhoven met Ryanair nog geen tientje voor een enkele reis. Daarbij dient wel gezegd te worden dat de megaprijsvechter deze korting aankondigde in een week waarin het honderden vluchten moest schrappen vanwege een pilotengebrek.

Reden om te kijken naar de prijs van een retourtje Schiphol-Parijs.

Vliegtickets
Beeld: ANP/AFP Foto/Philippe Huguen

Met de trein kost het meest voordelige enkeltje Schiphol-Parijs 35 euro, maar daar kleven enkele kanttekeningen aan. Dit is namelijk het goedkoopste standaardkaartje drie maanden voor vertrek. Wanneer later geboekt wordt, kost het goedkoopste ticket 135 euro.

“Het doel van het systeem van prijsverhoging is eenvoudig,” zegt Bruno Dierickx van treinmaatschappij Thalys. “Het is om klanten die vroeg kunnen boeken daartoe aan te moedigen, wat ons in staat stelt om effectiever te zijn.” Een treinreis tussen Schiphol en Paris-Nord duurt 3 uur en 1 minuut.

Vliegtickets

Een vergelijkbare reis tussen Parijs en Amsterdam is met het vliegtuig een stuk goedkoper. Zo kan een goed boekende reiziger in de komende drie maanden zestig dagen onder de 45 euro een enkeltje naar Schiphol-Paris Orly boeken bij de Nederlandse prijsvechter Transavia.

Zit je de komende drie maanden net verkeerd en moet je op zondag 4 februari reizen, ben je 149 euro kwijt. Transavia is om een reactie gevraagd. De maatschappij kan niet zeggen hoe het tot deze prijs is gekomen. Met het vliegtuig ben je anderhalf uur onderweg, en is de incheck- en uitchecktijd niet meegenomen.

Vliegtaks

Het vliegtuig is dus relatief gezien goedkoper dan de trein, maar waarom? Bekend is dat vliegen zo goedkoop is, omdat er geen belasting op kerosine en tickets zit. Deze belasting kan wel ingevoerd worden. Alleen wil het kabinet vooral dat de vliegtuigmaatschappijen zich eerst zelf proberen te verbeteren. Pas wanneer er de komende jaren niet genoeg verbetering is wordt vanaf 2021 een vliegtaks ingevoerd. De vliegtuigmaatschappijen en luchthavens zijn bang dat met zo’n taks mensen uitwijken naar België of Duitsland.

De tekst gaat hieronder verder. 

Vliegtickets
Beeld: ANP

Han Heerkens, luchtvaarteconoom van de Universiteit van Twente, stelt dat de terugloop van vluchten wel mee zal vallen. “Het zal een paar procent in vluchten schelen,” zegt hij bij BNR Nieuwsradio. Daarbij is het volgens Heerkens ook zo dat ‘als je een milieumaatregel niet wil invoeren omdat het iemand iets gaat kosten, je nooit ergens komt’.

Een groot voordeel van de trein is dat de CO2-emissie een stuk lager ligt. Per reiziger is de CO2-emissie op het traject Amsterdam-Parijs per trein 8 kilogram per reiziger, terwijl dit per vliegtuig 75 kilogram is. De auto is daarbij niet veel schoner met 73 kilogram per reiziger.

Petitie

Prijsongelijkheid en overheden die niet optreden; de situatie in reisland is de afgelopen decennia scheefgegroeid. Al komen er uit Den Haag genoeg positieve initiatieven. Sinds de jaren negentig probeert de overheid het publiek namelijk de trein in te krijgen.

In de jaren negentig bespreekt de Tweede Kamer zelfs een plan om het treinverkeer een prominentere rol te laten spelen in West-Europa. De Kamer stelt op 19 december 1996 dat ‘het doel is om het treinverkeer in staat te stellen een flink gedeelte van de groeiende verkeersbehoefte op de middellange afstand (200-1000 kilometer) naar zich toe te trekken’. Het treinverkeer zal dit moeten doen in concurrentie met de auto en het vliegtuig, was op dat moment de verwachting.

Meer dan 21 jaar na dato blijkt dat de trein de concurrentieslag heeft verloren. Al geeft petitionaris, voorzitter van de Werkgroep Toekomst Luchtvaart en voormalig organisatieadviseur Hans Buurma de strijd niet op. De betrokken Buurma biedt vandaag (dinsdag, red.) een petitie aan de Tweede Kamer aan om hogesnelheidstreinen in te zetten als vervanging van de luchtvaart tussen West-Europese steden.

Volgens Buurma is het overheidsplan uit de jaren negentig ‘in de slop geraakt’, maar ziet hij nu meer kansen. “Schiphol heeft een capaciteitsprobleem en de luchtvaart moet ook zijn uitstoot verminderen. Dat zijn voor ons de belangrijkste redenen om deze petitie in Den Haag in te dienen. De prijsverschillen zijn te groot zijn.”

De oproep van Buurma is door 686 mensen ondertekend, die inzien dat er opgetreden moet worden. Buurma: “Als je voor een paar tientjes kan vliegen ga je niet voor een paar honderd euro met de trein. Dan gaan mensen roepen dat je geen dief van je eigen portemonnee moet zijn.”

Reageer op artikel:
Scheefgroei in reisland: vliegtuig blijft goedkoper dan de trein
Sluiten