Vaarwel menselijke intelligentie?

Algoritmen verslaan ons al met schaak en met het Japanse bordspel go. Specialisten voorspellen dat in 2050 de eerste New York Times-bestseller zal worden geschreven door een robot. Kunstmatige intelligentie lijkt ons in te halen. Wat verwachten onze intelligentsia?

Beeld: Bart van Overbeeke

Ja: Maarten Steinbuch, hoogleraar robotica aan de TU Eindhoven

Zal de computer onze intelligentie binnen tien jaar verslaan?
“Ja. Als we nu googelen, komen er veel meer resultaten dan we zelf hadden kunnen bedenken. Over tien jaar zal die techniek uitgebreid zijn naar alle aspecten van ons leven: van het opsporen van ziektes tot het bepalen welke energievormen waar ter wereld ingezet moeten worden.”

‘Een zelfrijdende auto is veel intelligenter dan een menselijke bestuurder.’

Dat gaat over rekenkracht. Het verschil tussen mens en computer is toch creativiteit?
“Ik verwacht dat de computer over tien jaar de mens minstens zal evenaren qua creativiteit. Je hebt nu al robotjournalisten. Die zullen zich verder ontwikkelen. Ook komen er robotschilders, robotpoëten en robotarchitecten. Ze gaan zichzelf aanleren om hun eigen kunst te beoordelen, gebaseerd op data van menselijke beoordelingen. Daarna zullen we het verschil tussen kunst van mensen en robotkunst niet meer herkennen.”

De robot Nina schaakt tegen een onderzoeker van de Universiteit van Grenoble. Beeld: ANP/AFP Foto/Jean-Pierre Clatot

Is dat niet gevaarlijk?
“Nee. Er is een groot verschil tussen autonoom denken en autonoom handelen. Computers denken niet autonoom. Een computer zal autonoom handelen wanneer de mens hem dat vraagt. Een zelfrijdende auto is veel intelligenter dan een menselijke bestuurder, maar zal nooit zelf bedenken waar-ie heen rijdt.”

Dat pleit toch juist in het voordeel van de mens?
“Als de mens het op één punt wint en de computer op alle andere punten, dan is mij duidelijk dat de intelligentie van de computer superieur is aan die van de mens.”

Beeld: New York Times

Nee: Eric Postma, hoogleraar kunstmatige intelligentie aan Tilburg University

Waarom zullen computers ons niet binnen tien jaar qua intelligentie overtreffen?
“Veel mensen, ook wetenschappers, onderschatten de complexiteit van de menselijke intelligentie.”

“De computer verslaat ons met het snel verwerken van data, maar komt niet in de buurt van onze subtiliteiten. De mens leert door dingen vast te pakken, te proeven, te associëren. Een computer is een dommekracht en heeft geen flauw benul van appels, maar kan er een aanwijzen als wij hem genoeg plaatjes van appels hebben aangereikt.”

‘Computers hebben geen gezond verstand.’

De ontwikkelingen volgen elkaar snel op.
“In 1996 versloeg de computer de mens met schaken, maar pas in 2016 won de computer van de mens met het eeuwenoude Japanse bordspel go. De ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie worden door veel mensen overschat.”

Kunt u daar een voorbeeld van geven?
“Een voorbeeld van de beperkingen van kunstmatige intelligentie is het gebruik ervan voor de opsporing van kinderporno. Dat lijkt een gebied waar een computer de mens kan helpen, maar de meeste geavanceerde algoritmen maken daarin nog steeds fouten. Ze zien bijvoorbeeld een afbeelding van een woestijn aan voor porno, doordat de kleuren en golvingen worden geassocieerd met naakte lichamen. Menselijke intelligentie is veel complexer en is daardoor veel beter in het begrijpen van dingen. Computers hebben geen gezond verstand en daarom is de menselijke intelligentie superieur. Dat gaat binnen tien jaar niet veranderen.”