Migrantendeal toont aan: Angela Merkel is koningin der compromissen

Angela Merkel wordt geliefd en gehaat, in zowel Duitsland als Europa, maar met haar beleidsvoering weet hoe de Duitse bondskanselier haar politieke tegenstanders moet omzeilen. 

Angela Merkel
Beeld: ANP/EPA/Hayoung Jeon

De bondskanselier liet maandag wederom zien hoe ze zich als doorgewinterde politica elke keer uit problematische situaties weet te redden. Maandagavond bereikte ze na flink wat moddergegooi namelijk een schikking met de opstandige minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer over de migratieproblematiek.

Migratie is – net als in andere landen – een veelbesproken hoofdstuk in Duitsland, zeker nadat afgelopen jaar bekend werd dat de intergratie van de 1,6 miljoen migranten die zich vestigen in Duitsland zo’n 25 miljoen euro gaat kosten.

De deal markeert het voorlopige einde van een wekenlange strijd. Deze begon toen Seehofer zei dat hij asielzoekers die eerst asiel hebben aangevraagd in een ander EU-land wilde afwijzen. Seehofer is de leider van de CSU, een centrumrechtse partij in de Duitse staat Beieren, die sinds 1949 verbonden is met wat nu de conservatieve partij van Merkel is. De twee partijen hebben decennialang problemen als dit vluchtelingenvraagstuk doorstaan en hebben uiteindelijk altijd besloten om bij elkaar te blijven. Al is dit een nieuw dieptepunt in hun relatie te noemen.

Angela Merkel
Beeld: ANP/EPA Filip Singer

De deal

Volgens de bepalingen van de overeenkomst zullen migranten die in andere EU-landen geregistreerd zijn en hun toevlucht zoeken in Duitsland niet automatisch teruggestuurd worden aan de grens, maar worden gehuisvest in transitcentra aan de zuidgrens van Duitsland met Oostenrijk. Vanuit die centra wil Duitsland afgewezen asielzoekers terugsturen naar de EU-landen waar ze zijn aangekomen. Hoe de landen waar de asielzoekers aangekomen zijn hierop gaan reageren is nog wel de vraag.

Afgewezen asielzoekers die geregistreerd zijn bij landen waar Duitsland geen afspraken mee heeft worden teruggestuurd naar Oostenrijk. “We moeten meer regelgeving hebben voor elk type migratie, zodat mensen de indruk hebben dat wet en orde worden gehandhaafd,” stelt Merkel deze week tijdens een persconferentie over de schikking. “Hoe we omgaan met de migrantenkwestie zal beslissen of Europa in de toekomst blijft bestaan.”

Oostenrijk lijkt minder welwillend tegenover de deal te staan. De Oostenrijkse regering waarschuwde dinsdag in een verklaring dat elke poging van Berlijn om mensen aan de grens terug te sturen, Oostenrijk zou dwingen hetzelfde te doen. De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz waarschuwt voor een ‘domino-effect’, die ineenstorting van het open-grenzensysteem van de EU, beter bekend als het Verdrag van Schengen, zou kunnen versnellen.

Deze mogelijke ineenstorting zorgde er in eerste instantie voor dat Merkel in de eerste plaats tegen het oorspronkelijke plan van Seehofer was. Merkel lijkt, om crisis in haar land te voorkomen, diplomatiek voorop te stellen. Een vorm van bewindvoering die laat zien dat Merkel de koningin van de compromissen is.