Een door haat gedreven aristocraat als antwoord op Netflix

Series lijken tegenwoordig wel het exclusieve terrein te zijn van Netflix. Toegegeven, hun marketing is briljant, ze hebben wereldwijd 125 miljoen abonnees en ze investeren dit jaar maar liefst twaalf miljard dollar in content. Maar dat betekent niet dat andere media kansloos zijn. Dat laat de Amerikaanse kabelzender Showtime met de briljante vijfdelige serie Patrick Melrose duidelijk zien.

Patrick Melrose is bovenal een hoogtepunt in de rijke filmcarrière van acteur Benedict Cumberbatch (The Imitation Game, Doctor Strange). In zijn rol als de gelijknamige Britse aristocraat zet hij op superieure wijze een verslaafde man neer die wordt gedreven door wraak: op zijn snobistische ouders en het hele Britse upperclass milieu waar ze toe behoren.

De serie is gebaseerd op een vijfdelige boekenserie, de Melrosecyclus, geschreven door Edward St. Aubyn, die hierin zijn frustraties uit zijn eigen leven op meedogenloze manier van zich af kon schrijven. Het slimme van de serie is dat het geen lineair verhaal is. Elke aflevering concentreert zich op een dag uit Patricks leven, met grote sprongen tussen de verschillende afleveringen. Zoals een verslaafde en volstrekt van het leven losgeweekte man ook grote gaten heeft in zijn herinneringen. Maar de dood blijft een constant thema in elke aflevering.

Eén voor één verdwijnen de mensen die Patrick naar de afgrond hebben gebracht, uit zijn leven. Meteen al in deel 1 staat hij grijnzend naast de kist van zijn overleden sadistische vader. Voor de dood van zijn moeder moeten we nog een paar afleveringen wachten, maar dan snappen we ook waarom Patrick so fucked up in zijn hoofd is. “Ik denk dat mijn moeders dood het beste is dat me gebeurd is sinds de dood van mijn vader,” zegt Patrick in de laatste aflevering.  “Life is not just a bag of s***, but a leaky one. You can’t help being touched by it.”

De serie Patrick Melrose is het nieuwe succesnummer van de Amerikaanse premium kabelzender Showtime, die vooral films, series en sport uitzendt. Showtime moet het niet hebben van ladingen vol series waar Netflix beroemd (of berucht) om is, maar richt zich nadrukkelijk op een kleinere selectie. Zo gaf de zender vorig jaar regisseur David Lynch carte blanche om een nieuw seizoen Twin Peaks te maken. Zelfs het script van Lynch was bij de Showtime leiding niet bekend.

De aanpak van Showtime laat goed zien wat de beste manier is om de concurrentie met Netflix aan te gaan: door niet het publiek met zoveel mogelijk films en series te overladen, maar als een soort curator alleen het beste en meest bijzondere laten zien. Zoals Showtime eerder al deed met series als Dexter, Homeland en Weeds. Ook het genre waar Netflix zich steeds meer in vast lijkt te bijten – snelle docu’s waarbij de vorm ondergeschikt is aan het verhaal, spannende series die vooral lekker wegkijken – kan de kijker soms doen snakken naar net even wat anders. Bijvoorbeeld naar de scherp geschreven en gedurfd vormgegeven gedachtenkronkels van David Lynch en Edward St. Aubyn.

De derde aflevering, die maandagavond door de VPRO wordt uitgezonden, is daar een fantastisch voorbeeld van. Een upperclass feestje met prinses Margaret wordt naadloos afgewisseld met Patricks jeugd waarin hij door zijn vader seksueel werd misbruikt. De Netflixserie The Crown steekt er maar braafjes tegen af.

Patrick Melrose wordt in Nederland uitgezonden door de VPRO. Maandagavond 9 juli is de derde aflevering van de serie te zien om 23.00 uur op NPO2.