Spring naar de content
bron: anp

De stelling: ‘Het is verstandig om ook kinderen (12-17 jaar) te vaccineren tegen COVID-19’

Kinderartsen adviseren om kinderen van 12 tot 17 jaar te vaccineren. De snelle opkomst van de besmettelijkere deltavariant maakt deze volgende stap in het vaccinatieprogramma volgens hen noodzakelijk. Twee experts reageren op de stelling: ‘Het is verstandig om ook kinderen (12-17 jaar) te vaccineren tegen COVID-19.’

Gepubliceerd op: Geplaatst in de volgende categorieën: door Jelle Kolen

Ja

Attje Kuiken, PvdA-kamerlid, onder meer woordvoerder Covid-19-gerelateerde zaken

Waarom bent u voorstander van het vaccineren van kinderen (12-17 jaar)?

“Dat komt door een aantal zaken. Ik kijk natuurlijk naar het advies van kinderartsen en de Gezondheidsraad. In de eerste plaats ben ik voorstander omdat jongeren zichzelf hiermee kunnen beschermen. Hoewel het percentage niet groot is, zijn er wel degelijk jongeren die met Long Covid-klachten kampen. Ten tweede willen veel jongeren zelf ook graag een vaccin om hun volledige vrijheid terug te krijgen. Veel 16-17 jarigen zitten op het MBO of gaan naar het HBO, in die groep voel je de wens sterk. Ten derde helpt het in de bescherming van onze gehele maatschappij, al mag dat laatste niet het doorslaggevende argument zijn. Tot slot gaf de Gezondheidsraad aan dat scholen niet meer dicht hoeven als de groep gevaccineerden groot genoeg is, dus het verlaagt de benadeling van jongeren die lange tijd thuis onderwijs moesten volgen. Het allerbelangrijkste blijft dat het gaat om goede informering van voor- en nadelen en het maken van een eigen keuze. Keuzevrijheid bieden, in plaats van morele druk opleggen.”

Abboneer op een lidmaadschap

Flinke korting op een digitaal jaarabonnement

Sluit nu voordelig een abonnement af en maak kennis met de journalistieke kracht van HP/De Tijd. (Op elk moment opzegbaar.)

Kies een abonnement

Hebt u het idee dat kinderen een weloverwogen keuze in volledige vrijheid kunnen nemen?

“Dat denk ik wel, met name de 16-17 jarigen. Jongeren dienen, in overleg met hun ouders, zonder invloed van maatschappelijke of morele druk een eigen keuze te maken of ze het vaccin willen. Ik voer het gesprek zelf ook met mijn dochter die binnenkort 12 wordt. Ze spreekt erover met leeftijdsgenoten en vraagt bij mij naar de voor- en nadelen. Ze is goed op de hoogte en volgt ook de mediaberichtgeving. Ik merk dat ze al behoorlijk beredeneerd hierover kan spreken; ze vindt het beschermen van de samenleving van belang. Als er ouderen of kinderen zijn die zeker geen vaccinatie willen, dan hebben we die afweging ook te respecteren. Goed geïnformeerd een eigen, persoonlijke keuze maken, omdat je het echt zelf wilt, dat is het belangrijkste.”

Stellen we door kinderen te vaccineren niet het volwassen belang boven dat van de kinderen? 

“Het is absoluut geen verplichting. Het zou jammer zijn om deze mogelijkheid niet te bieden, omdat onderzoek laat zien dat de vaccinatiebereidheid onder deze groep behoorlijk groot is. Het helpt natuurlijk wel om nieuwe mutaties zoals de deltavariant te bestrijden en de vaccinatiegraad significant verder op te krikken. Daarmee stijgt de totale bescherming van de maatschappij, maar vooropgesteld moeten jongeren het natuurlijk vooral zelf willen vanuit hun eigen belang. Ik vermoed dat een flink deel van deze groep zelf een vaccinatiebewijs wil, fysiek hoger onderwijs wil volgen en extra bescherming wil bieden voor hun kwetsbare opa, oma, vader of moeder.”

Wegen de voordelen wel af tegen de nadelen? 

“De voor- en tegens zijn eerder al door kinderartsen en de Gezondheidsraad afgewogen, dat maakt dat ik voorstander ben. Er zitten altijd wel ethische dilemma’s aan, want het risico om ziek te worden onder kinderen is gewoon kleiner. Het is ook zo dat het vaccineren van onze kinderen ervoor zorgt dat het langer duurt voordat Nederland vaccins aan andere landen kan schenken. Die dilemma’s spelen rondom het vaccineren van kinderen, daarom is zeer precieze informering van kinderen en ouders van groot belang. Dilemma’s zijn een feit, maar de voordelen hebben naar mijn idee de overhand. Dat vind ik niet alleen, maar ook een ruime meerderheid van de Tweede Kamer.”

En de verhalen over mogelijke hevige bijwerkingen bij kinderen? 

“Bijwerkingen zijn er wel degelijk, maar het is niet zo dat kinderen daar blijvend lijden aan overhouden. Het zijn bijwerkingen die geen permanente schade veroorzaken en ze zijn daarmee herstelbaar.” 

Nee

Dr. Carla Peeters, immunoloog, voormalig medewerker RIVM en zorgbestuurder, nu directeur van COBALA Good Care Feels Better®

Waarom bent u tegenstander van het vaccineren van kinderen (12-17 jaar)?

“Vaccineren van gezonde kinderen is onnodig en riskant. Inzicht in de effectiviteit en veiligheid van het vaccin voor kinderen is onvoldoende en langetermijneffecten zijn onbekend. Om een vaccin te promoten voor deze leeftijdsgroep is de beschikbaarheid van meer veiligheidsdata van het vaccin nodig. Op basis van de huidige kennis is het voor gezonde kinderen beter om een natuurlijke infectie door te maken dan een mogelijk risico op een serieuze bijwerking van het vaccin. Daarnaast is het risico voor gezonde kinderen om een ernstige Covid-19-infectie op te lopen uitzonderlijk laag. Tot op heden zijn er in Nederland, op een totaal van 1,1 miljoen kinderen, twee kinderen in deze leeftijdscategorie overleden aan Covid-19, beide met onderliggend lijden. Wel zijn er in Nederland 300 tot 400 kinderen jonger dan 18 jaar met de diagnose Long Covid. Over de diagnose Long Covid, een verzamelnaam van een groot aantal langdurige klachten, is nog weinig bekend. Belangrijkste verschijnselen zijn onder andere vermoeidheid, hoofdpijn, maag-darmklachten, depressie en problemen met de ademhaling. Bij niet alle kinderen met Long Covid wordt een positieve PCR-test en/of antistoffen aangetoond. Op basis van de huidige wetenschap is niet uit te sluiten dat kinderen door andere factoren tijdens de coronacrisis ondefinieerbare gezondheidsklachten ervaren die onder Long Covid gecategoriseerd kunnen worden.” 

Kan het vaccineren van kinderen er juist niet voor zorgen dat het virus daadkrachtiger ingedamd kan worden?

“Die motivatie is verkeerd, want dan ga je ervan uit dat kinderen niet over een natuurlijke immuniteit beschikken en/of deze niet kunnen ontwikkelen. Er wordt door de overheid een eenzijdig beeld geschetst – alsof het lichaam alleen na vaccinatie in staat is nieuwe virusvarianten in toom te houden. Gezonde kinderen lijken volgens onderzoek te beschikken over een natuurlijke immuniteit waardoor ze minder bevattelijk zijn voor coronavirussen als SARS, MERS en SARS-CoV-2. Een besmetting met het SARS-CoV-2-virus verloopt bij kinderen meestal zonder (asymptomatisch) of met milde klachten. Besmettingen vinden hoofdzakelijk plaats in het gezin van volwassene naar kind. Overdracht van het virus tussen kinderen onderling of van kind naar volwassene komt veel minder voor. Het RIVM stelt dat het vaccineren van kinderen zorgt voor een daling van 0,3 procent in het reproductiegetal – de mate waarin het virus zich verspreidt. Het is niet bekend op welke aannames het RIVM zich baseert. Voorspellingen op basis van modellen blijken tijdens deze coronapandemie herhaaldelijk gefaald te hebben. We hebben gerandomiseerde en gecontroleerde trials nodig om aan te kunnen tonen of het vaccineren van kinderen tot lagere infecties bij volwassenen kan leiden. Voorafgaand is het nodig de ethische vraag te beantwoorden of kinderen blootgesteld kunnen worden aan een risico om volwassenen te beschermen. In de huidige strategie wordt het investeren in het verbeteren van het immuunsysteem van ouderen met chronische ziekten gemist.”

Wat zijn de gevaren van het vaccineren van kinderen?

“De langetermijneffecten voor kinderen zijn verre van duidelijk. Het Pfizer-vaccin is, evenals voor volwassenen, voor kinderen van 12 tot 17 jaar door de EMA voorwaardelijk goedgekeurd. De besluitvorming is gebaseerd op een klinische trial in de Verenigde Staten waarbij een groep van circa duizend gezonde kinderen van 12 tot 15 jaar het Pfizer-vaccin ontvangen hebben en eenzelfde aantal kinderen een placebo. De resultaten van de studie zijn kort na de tweede vaccinatie gepubliceerd. Het voorkomen van een ernstige vorm van Covid-19 of voorkomen van Long Covid werd door deze studie niet aangetoond. Bij 2,4 % van de gevaccineerde deelnemers met het Pfizer-vaccin werden serieuze bijwerkingen gemeld. 75,5 % van de gevaccineerde deelnemers ervaarde hoofdpijn. De bijwerkingen van het Pfizer-vaccin bleken driemaal zo hoog als bij de placebogroep. Inmiddels zijn er in de Verenigde Staten zeven voorheen gezonde kinderen in de leeftijd van 12 tot 17 jaar bekend die kort na vaccinatie met een Covid-19-vaccin zijn overleden, onder andere door hart- en vaatziekten. Onderzoek naar de mogelijke relatie tussen het overlijden en de vaccinatie loopt nog. Het aantal gemelde serieuze bijwerkingen na Covid-19-vaccinaties is veel meer dan bij influenzavaccins. Recent heeft de FDA op basis van gegevens uit Israël en de Verenigde Staten een mogelijk verhoogd risico op myocarditis/pericarditis (ontstekingen aan het hart) voor mannen jonger dan 30 jaar opgenomen in de bijsluiter van het Pfizer-vaccin. Dit risico lijkt toe te nemen bij een jongere leeftijd. In meerdere landen is vanwege de bijwerkingen een leeftijdsgerelateerd advies over vaccinatie met het Covid-19-vaccin van Astra Zeneca en Janssen aangepast. Zweden en Denemarken hebben na zorgvuldige afwegingen besloten om jongeren in de leeftijd van 12 tot 17 jaar ook niet met het Pfizer-vaccin te vaccineren. Ook de WHO was op 5 juni 2021 nog geen voorstander voor het vaccineren van kinderen, onder andere vanwege te weinig informatie over de effectiviteit en veiligheid voor deze leeftijdsgroep. 

Is vaccinatie van kinderen niet juist een manier om als maatschappij een toekomstige nieuwe lockdown te voorkomen?

“Op basis van de huidige kennis is het beter om gezonde kinderen bloot te stellen aan een natuurlijke infectie en zo een bijdrage te leveren aan de beoogde immuniteit in de samenleving. Het neigt er nu naar dat scholen op slot gaan als niet genoeg kinderen gevaccineerd zijn of anders de maatregelen blijven gelden. Dat is niets minder dan een indirecte vaccinatieplicht. De morele druk, de groepsdruk die er dan gaat ontstaan is enorm groot. Wanneer twee gescheiden ouders het oneens zijn over de keuze, dan mag het kind zelf besluiten. Kun je een kind onder zo’n grote maatschappelijke druk plaatsen terwijl er voor hen geen onomstotelijk bewezen voordelen zijn? Kinderen hebben het afgelopen jaar te veel stress ervaren. Hun zorgeloze jeugd is opgeofferd voor de kwetsbaren in de samenleving. Die zijn inmiddels grotendeels gevaccineerd, waardoor de risico’s voor kwetsbare mensen en volle ziekenhuizen zijn afgenomen. Sowieso is een lockdown niet effectief en een zeer schadelijke maatregel gebleken. Het immuunsysteem van gezonde jongeren wordt door continue stress juist onderdrukt” 

Wat zegt u tegen ouders en kinderen die binnenkort het besluit moeten maken? 

“Er is nog veel onzekerheid over de langetermijneffecten van dit vaccin bij volwassenen en kinderen. Het risico op een ernstige Covid-19-infectie voor gezonde kinderen is zeer laag en uit onderzoek blijkt dat kinderen volwassenen nauwelijks besmetten. Voor gezonde kinderen is een natuurlijke infectie beter. Voor kwetsbare kinderen met chronische ziekten kan vaccinatie een overweging zijn. Een zorgvuldige besluitvorming van de voordelen en de risico’s met de behandelend arts is voor deze kinderen aan te bevelen. Het coronavirus is een endemisch, seizoensgebonden virus geworden en zal zichzelf blijven muteren. Een veerkrachtig immuunsysteem biedt bescherming tegen nieuwe varianten, maar ook bij mij staat voorop dat het een persoonlijke keuze is die ieder kind met haar/zijn ouders zelf moet maken, en dat ze niet mogen lijden onder morele druk.”