Tien jaar geleden verscheen je laatste roman Jij zegt het. Johnnie Walker is de titel van je nieuwe boek, verklapte je net. Wanneer moet de roman af zijn?
“Dat weet ik niet. Ik schrijf langzaam: het is een zwaar en ambitieus boek. Ik wil dat het gemakkelijk leest en tegelijkertijd dat de lezer geëlektrificeerd wordt door de complexiteit die onder dit verhaal schuilt. De roman heet Johnnie Walker, naar het beroemde whiskymerk. De woorden ‘drank’ en ‘alcoholisme’ zullen vast een paar keer voorbij komen, maar niet vaak. Het gaat over veel meer dan dat. Een verslaving is een vriendschap zonder vriend, heb ik weleens geschreven.”
Wat maakt het boek zo complex om te schrijven?
“Omdat je als schrijver voortdurend iets niet vertelt. Er is een ondergrond, een ideeëncomplex, waar ik lang over heb nagedacht. Wat is een familie, wat is een sekte, wat heeft dat nog met familie te maken, wat is terrorisme, wat heeft dát nog met familie te maken… Die relaties, en dan nog die ultieme relatie met Johnnie Walker… Voor mij, wat er moelijk aan is, is dat ik een meeslepend verhaal wil vertellen met zo’n complexe ondergrond. Ik ben voortdurend die ondergrond aan het beheersen, alsof er dravende paarden onder mijn tekst zitten die ik in goede banen moet leiden. Ik denk constant: je moet nu naar links, anders ontspoort het verhaal en kom ik niet uit bij waar ik moet zijn. Ik moet voortdurend de teugels strak houden en tegelijkertijd moet de tekst zo betoverend mooi zijn dat mensen niets eens in de gaten hebben dat ze een heel complex boek lezen.”
Is drank de beste vriend die je kunt hebben?
“Nee, het is zoals gezegd een vriendschap zonder vriend. Het is wel een veilige vriend, want hij gaat niet dood, hij verlaat je niet, je kunt hem krijgen wanneer je hem nodig hebt, maar hij is er wel op uit om jou dood te maken. That’s the thing. The medicine that kills you, noemde Richard Burton het, maar die zal het ook wel weer van iemand anders hebben. Zoals ik al eerder tegen je zei: mijn lievelingswoord is ‘nee’. Ik heb tegen veel dingen ‘nee’ gezegd om te kunnen worden wie ik ben: een schrijver en een vrouw die grote liefdes wilde hebben, geen kleintjes. Ik wilde vooral niet een liefde hebben met een man die naar kinderen met mij verlangde. Ik wilde geen moeder worden. Dus dit is ook een boek over niet moeder worden, zonder dat dat expliciet wordt benoemd. Of je bent met Johnnie Walker, of je krijgt kinderen. Zo is het met mijn soort persoonlijkheid wel vaker: ik heb moeite met compromissen. Het boek gaat over mensen die voortdurend voor keuzes staan: ga ik linksaf of ga ik rechtsaf. En welke gevolgen dat heeft, soms voor de hele wereld.”
Hoe speelt het huidige tijdsgewricht een rol in je boek?
“Mijn roman speelt zich af in een grensgebied, waar iets gebeurt en opeens een ander land ontstaat. It was the best of times and it was the worst of times. Adriaan van Dis benoemt de klimaatcrisis expliciet in Klifi, maar ik kan dat niet, het beestje bij de naam noemen. Bij mij zit de boodschap of de kritiek op de huidige tijd wat meer verborgen. Ik wil een roman schrijven die spanning oproept, maar die niet beschrijft waar die spanning precies vandaan komt, dat moet je als lezer zelf invullen. Het verhaal dat ik vertel moet een oerverhaal zijn, het moet Charles Dickens zijn, het moet er niet te dik bovenop liggen. Daarom is het ook zo moeilijk om dit boek te schrijven. Het is veel makkelijk om op te schrijven: jongens, de wereld gaat naar de knoppen, aan de overkant van de oceaan zit een gek, wij zitten hier met die geblondeerde limbo. Dan heb ik geen roman, dan heb ik een pamflet. Een roman moet tijdloos zijn. Niet dat ik boeken schrijf in de hoop dat ze over honderd jaar nog gelezen worden, maar ze moeten iets universeels hebben. A Tale of Two Cities gaat over liefde tijdens de Franse Revolutie, tegen de achtergrond van de sociaal-politieke onrust in Londen en Parijs, maar het gaat ook over ons.”
Wanneer Johnnie Walker verschijnt, is nog niet bekend.


![Artis, Amsterdam (1971)[Register] Amsterdam, Artis](https://storage.pubble.nl/4d6032c2/content/2026/6/ba84ef4c-2a7c-4d35-85f2-f4b2e9763733_thumb1024.jpg)



