Omroepbaas Jan Slagter is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een welkome gast aan de vele talkshowtafels die ons land rijk is, zeker als het gaat over beschuldigingen van ‘grensoverschrijdend gedrag’ bij de publieke omroep.
De baas van Omroep MAX is een van de weinige omroepbazen die de kunst verstaat op begrijpelijke en doorgaans geloofwaardige wijze het belangwekkende perspectief van de ‘slachtoffers’ van door NPO-baas Frederieke Leeflang ingestelde integriteitsonderzoeken (Matthijs van Nieuwkerk, Frans Klein, Bert Huisjes) voor het voetlicht te brengen.
Dat is - zonder enige vorm van cynisme - een compliment waard. Want waar woke tot voor kort dicteerde, zwom Slagter als enige tegen de stroom in. Wat niemand durfde, deed hij wel. Zonder enig eigenbelang nam hij het publiekelijk op voor z’n omroepvrienden die onder vuur lagen vanwege hun gedrag.
Zijn er in Hilversum veel persoonlijkheden met ‘narcistische trekken’, zo vraagt psychiater @EsthervanFenema zich af naar aanleiding van de beschuldiging in @ADnl en @_investico tegen NPO-baas Leeflang. Antwoord: Ikzelf noem de @PubliekeOmroep liever een ‘oorlogsgebied’.... pic.twitter.com/5nqrZCcly5
— Ton F. van Dijk (@tonfvandijk) February 24, 2025
Waar veel vertegenwoordigers van de publieke zaak moeite hebben hun publiek te bereiken, is het Slagters tweede natuur om met de mensen in het land te communiceren. Hij levert altijd. Hij stelt nooit teleur. Ook als hij er persoonlijk niet direct van profiteert, geeft hij z’n ongezouten opinie en oogt hij voor niets en niemand bang.
Hoe anders is dat bij NPO-baas Frederieke Leeflang? Als chief storytelling van de publieke omroep profileert zij zich ogenschijnlijk slechts met haar strijd tegen dezelfde mannen die Slagter bij nacht en ontij verdedigt.
Het belangrijke verhaal van de publieke omroep (wat is de reden van z’n bestaan?) sneeuwt daarbij volledig onder. Eigenlijk heeft niemand een idee waarom Leeflang zo graag leiding wil geven aan een door waarden gedreven organisatie die van ons allemaal is, en waarom die ook nu nog van belang is voor iedereen in Nederland.
Frederieke Leeflang is op de inhoud onzichtbaar en heeft maar één trommel om op te slaan: die van de angstcultuur die zij in Hilversum zegt te bestrijden.
Je zou kunnen zeggen: Jan Slagter is meer het gezicht van de publieke omroep geworden dan goed voor hem is. Frederieke Leeflang is op de inhoud onzichtbaar en heeft maar één trommel om op te slaan: die van de angstcultuur die zij in Hilversum zegt te bestrijden. Misschien niet heel gek, want de voormalig topjuriste heeft natuurlijk wél verstand van regels, normen en procedures.
Zo ontwikkelde Leeflang in haar periode als bestuursvoorzitter van de NPO een vaste modus operandi bij klachten over gedrag van (veelal) mannelijke omroepmedewerkers. Zij stelde in die gevallen onmiddellijk een onderzoek in naar de vermeende wandaden en stuurde de betrokkenen resoluut naar huis om daar de resultaten af te wachten. Prima natuurlijk.
Maar hoe zit het dan wanneer Leeflang zélf beschuldigd wordt van soortgelijk wangedrag? Die vraag is van belang na recente onthullingen in de media.
Wat blijkt? Toezichthouder Tjibbe Joustra (een soort Holle Bolle Gijs met geheugenproblemen, die schriftelijk klachten opslokt waarna ze voorgoed verdwijnen) ontving een belangwekkend signaal dat er iets niet deugt aan de leiderschapsstijl van Leeflang.
Dit verwijt is afkomstig van haar directe collega in de Raad van Bestuur van de NPO, de inmiddels vertrokken Paul Doop. Een sympathieke bestuurder zonder al te veel smetten op z’n blazoen, die op dit moment schijnt te functioneren als persoonlijk coach van niemand minder dan Pieter Omtzigt in Den Haag.
Doop schreef een alarmerende brief aan de Raad van Toezicht over Frederieke Leeflang. Die zou zich volgens de voormalig ziekenhuisbestuurder bedienen van een repressieve managementstijl die heeft geleid tot een ‘angstcultuur’ bij de publieke omroep. Een zwaar verwijt, omdat het - zoals gezegd - afkomstig is van de man die samen met Leeflang geruime tijd leiding gaf aan de publieke omroep en Leeflang als gevolg daarvan uitstekend kan beoordelen.
Doop schreef een alarmerende brief aan de Raad van Toezicht over Frederieke Leeflang. Die zou zich volgens de voormalig ziekenhuisbestuurder bedienen van een repressieve managementstijl die heeft geleid tot een ‘angstcultuur’ bij de publieke omroep.
Een angstcultuur dus. Geïnspireerd en geïnitieerd door NPO-baas Frederieke Leeflang zelf. Cynischer kan het niet. Wat daarbij opvalt: de gebruikelijke reactie op dit soort beschuldigingen – het instellen van onafhankelijk onderzoek en het op non-actief stellen van de beschuldigde – blijft uit.
De formele reactie van Leeflang dit keer: niets aan de hand en doorlopen graag. Ook regeringscommissaris grensoverschrijdend gedrag Mariëtte Hamer (met wie Leeflang de afgelopen jaren een sisterhood leek te vormen) is oorverdovend stil.
Nu is het niet heel moeilijk om te bedenken dat dezelfde machtige omroepmannen die Leeflang bruuskeerde door haar harde opstelling inzake onwenselijke gedragingen (en die als geen ander snappen dat dit type beschuldigingen ook een wapen zijn) hun wraak nu koud serveren.
Zo pleit Jan Slagter als eerste openlijk voor een onderzoek naar Leeflang en vindt hij dat de NPO-baas op non-actief gesteld dient te worden. En het moet gezegd: dit keer heeft Slagter volkomen gelijk.
Wij, het publiek van de omroep, hebben er recht op te weten of ‘onze’ NPO (betaald met een miljard belastinggeld) wordt geleid door een nietsontziende juriste die zélf verantwoordelijk is voor angst en repressie en daarmee haar geloofwaardigheid volledig is verloren.
Wij, het publiek van de omroep, hebben er recht op te weten of ‘onze’ NPO (betaald met een miljard belastinggeld) wordt geleid door een nietsontziende juriste die zélf verantwoordelijk is voor angst en repressie en daarmee haar geloofwaardigheid volledig is verloren.
En niet onbelangrijk: als datzelfde onderzoek uitwijst dat Leeflang het slachtoffer is van een complot van oude, witte, verongelijkte omroepmannen, willen we dat ook graag weten. Het mes snijdt aan twee kanten.
En ja, tot er meer duidelijkheid is kan Leeflang niet veel anders dan afreizen naar Amsterdam om thuis de resultaten af te wachten. Want consistentie is een voorwaarde voor functionerend leiderschap. Zeker in een publieke omgeving. Daar zal zij het zélf ook mee eens zijn.
Update 19:00 uur: Minister Eppo Bruins (Media en Cultuur) gaat op korte termijn in gesprek met de raad van toezicht van de NPO over klachten over het leiderschap van bestuursvoorzitter Frederieke Leeflang, meldt het AD.
Deze week bespreekt Ton F. van Dijk dit onderwerp ook in De X! Factor, de podcast die hij samen maakt met psychiater Esther van Fenema.
