Sinds 1 juli 2012 mogen er geen onbewezen medische claims meer op verpakkingen van homeopatische geneesmiddelen staan. Ook in bijsluiters, reclames of op de sites van webwinkels mogen deze claims niet meer gebruikt worden. Een beslissing [van minister xxx] om misleiding van consumenten te voorkomen. Maar ondertussen staan de omstreden middelen nog wel in de schappen van apotheken. Waarom eigenlijk?Homeopathische middelen zijn omstreden. Het uitgangspunt van de homeopathie is dat het gelijkende door het gelijkende genezen wordt: symptomen worden behandeld door [zieke mensen het] een stofje te geven dat de symptomen bij een gezonde [gezond] persoon juist zou veroorzaken. Het lichaam zou dan zelf in actie komen om de symptomen te bestrijden [dit klinkt alsof je iemand die kanker heeft kanker gaat toedienen. klopt dat, in principe?]. Maar het stofje wordt niet in de oorspronkelijke vorm toegediend, om vergiftigingsverschijnselen te voorkomen. [geldt dit echt voor alle homeopatische middelen?] Het wordt extreem verdund en krachtig geschud, om de werking te ‘potentiëren’ [uitleggen wat dit is] , zo is de verklaring vanuit de homeopathie. Volgens critici worden de producten zo ver verdund dat er geen actief bestandddeel meer in zit. En de werkzaamheid blijkt daarom moeilijk [moeilijk? of: niet?] aan te tonen in wetenschappelijk onderzoek. Uit het boek Bekocht of behandeld van wetenschapsjournalist Simon Singh en hoogleraar alternatieve geneeswijze Edzard Ernst blijkt [echter?] dat grootschalig gedegen wetenschappelijk onderzoek keer op keer uitwijst dat homeopathie even effectief is als een placebobehandeling. [linkje. dit is een claim die je verder niet duidt. Is er kritiek op het boek, wordt het juist breed geaccepteerd?][goed om het debat even te schetsen, maar het mist nu structuur. Ik denk dat het uitgangspunt moet zijn dat je hier uitlegt dat artsen/farmacie-mensen wetenschappelijk worden opgeleid en geleerd krijgen alleen middelen voor te schrijven met een wetenschappelijk bewezen effect. daar tegenover staat de homeopathie, die zegt te genezen, maar niet wetenschappelijk kan aantonen dat het gebruikte homeopatische middel geneeskrachtige stoffen heeft. zoiets?]In Nederland registreert het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) homeopathische middelen. Niet op werkzaamheid, maar op veiligheid: je kunt er niet ziek van worden als je het gebruikt. Als ze op werkzaamheid geregistreerd zouden worden, zou geen enkel middel door de test komen: op dit moment is geen homeopathisch middel in Nederland voor een indicatie geregistreerd, omdat er simpelweg geen wetenschappelijk bewijs voor is [een linkje zou hier wel fijn zijn].Toch blijven de middelen populair. Apotheken zijn zeker niet de enige plek waar de middelen verkocht worden. De totale jaarlijkse omzet van homeopathische middelen in Nederland werd een aantal jaar geleden geschat op ongeveer 35 miljoen. Sinds de claims niet meer op de verpakking mogen staan, is de omzet ‘fors lager’ volgens Bernard Mauritz, woordvoerder van Neprofarm, de Nederlandse Vereniging van de Farmaceutische Industrie van Zelfzorggeneesmiddelen en Gezondheidsproducten. Ongeveer 19,5 miljoen per jaar. In apotheken wordt volgens een woordvoerder van de Stichting Faramceutische Kengetallen (SFK) jaarlijks voor ongeveer 8 miljoen aan homeopathische middelen verkocht: zo’n 3 miljoen op voorschrift van een homeopathisch arts en naar schatting 5 miljoen via handverkoop, de vrije verkoop in de apotheek.Maar waarom is de verkoop in apotheken nou zo’n punt van discussie? [het is een discussie die jij nu opwerpt, zo moet je het claimen. zou hier niet die vraag stellen.]Informatieplicht
Apothekers vallen sinds 1 juli 2007 onder de Wet op de Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst (WGBO). Daarmee hebben de apothekers een wettelijk vastgelegde informatieplicht. Ze moeten patiënten bijvoorbeeld informeren over de te verwachten gevolgen en risico’s van een behandeling.[van alleen homeopatische middelen of alle middelen? anders dat onderscheid even duidelijk maken.]De beroepsorganisatie, de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP), stelt dat de apotheker bij de verkoop van homeopathische producten, in het kader van de WGBO, aan de patiënt duidelijk moet vertellen dat het een alternatief geneesmiddel betreft waarvan de werking niet wetenschappelijk is aangetoond. Ook moet een apotheker de patiënt vertellen over de eventuele alternatieven en risico’s. Uiteraard moeten de middelen, zo stelt KNMP, niet gebruikt worden voor zware ziekten, zoals diabetes of kanker.Sebes: “In de WGBO ligt een zelfbeschikkingsrecht voor de patiënt vastgelegd. Patiënten moeten zelf een keuze kunnen maken voor de behandeling. De verkoop van homeopathische middelen is, naast een extra inkomstenbron, vooral een service voor de patiënt. We stimuleren het gebruik van homeopathica niet, maar werken er desgevraagd aan mee, met inachtneming van de informatieplicht.”Een informatieplicht dus. Dat ziet er mooi uit op papier, maar nu de praktijk. Sebes: “We hebben geen klachten hierover binnen gekregen.” [die quote niet al hier brengen, nog even bewaren.] In een artikel uit het Pharmaceutisch Weekblad, het vakblad voor professionals werkzaam in de farmacie, in 2008 is over de informatieplicht van de apothekers te lezen: ‘Het zal niet verrassen dat ze dit lang niet allemaal doen’. Blijkbaar is de bekende perceptie binnen de beroepsgroep dat de informatieplicht nauwelijks wordt nageleefd. “Ik schat in dat het aan de balie goed gaat, dat de patiënten tevreden zijn,” reageert Sebes daar op. De KNMP noemde het destijds ‘best interessant om eens uit te zoeken’ hoe goed de informatieplicht wordt nageleefd. Maar dat is tot op heden nog niet gebeurd.Minister Edith Schippers van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) laat desgevraagd in een reactie via haar woordvoerder weten: “De apothekers zijn op basis van de WGBO verplicht mensen erover te informeren dat de werking van homeopathische middelen niet bewezen is. Indien zij zich hiervan niet bewust zijn vind ik dat onwenselijk. Ik zal dit in mijn contacten met de KNMP dan ook aankaarten.” [dit misschien tot het laatst bewaren. ==> je kunt evt ook de vraag stellen of de minister niet vindt dat moet worden onderzocht of de informatieplicht wordt nageleefd op basis van dit artikel.]Of de apothekers hun wettelijke informatieplicht nakomen, is dus niet helemaal duidelijk. De perceptie binnen de beroepsgroep belooft niet veel goeds, maar echt onderzoek wordt er niet naar gedaan. [dit vraagt toch eigenlijk wel om een mini-onderzoekje, met tien mensen oid, of tien apotheken. laten we dat morgen even bespreken.]Wetenschappelijke achtergrond
Naast de informatieplicht hebben de apothekers ook een bepaalde verantwoordelijkheid door de wetenschappelijke opleiding die zij hebben genoten [is dit een feit of een mening? pas op dat dit niet door mekaar gaat lopen. Anders kun je deze zin beter met een vraagteken eindigen.] . De discussie gaat al jarenlang over de vraag of een apotheker, met een gedegen wetenschappelijke achtergrond, deze middelen, waarvan wetenschappelijk bewijs niet is aangetoond, kan verkopen. In het eerder genoemde artikel uit het Pharmaceutisch Weekblad werd het onderwerp ook al eens belicht: “Apotheken voeren zonder uitzondering in meer of mindere mate producten in het assortiment, waarvan de werkzaamheid op zijn minst omstreden is. Hoe kan de apotheker zijn wetenschappelijke scholing verenigen met de verkoop van homeopathica en andere alternatieve middelen?” Minister Schippers zei in 2011 in een toespraak voor de Vereniging tegen de Kwakzalverij: “Het valt me op dat nagenoeg elke apotheek in Nederland zo veel homeopathische producten in de schappen heeft staan. (...) Het is aan ons allemaal om de aantrekkelijkheid van alternatieve geneeswijzen te relativeren, met de kracht van argumenten.”[ik zou dit stuk weer wat naar boven plaatsen. kijk even goed naar je opbouw, maak puntsgewijs een plan, waarin de argumenten en discussie logisch op elkaar volgt (en leg me dat evt voor)]Is de verkoop van homeopathische middelen in een apotheek dus niet ook gewoon een vorm van misleiding te noemen, net als onbewezen claims op een verpakking? Apotheken wekken immers de indruk achter het gebruik van deze middelen te staan door de producten aan te bieden. “We stimuleren het gebruik niet, maar je kunt gewoon niet om de middelen heen,” zegt woordvoerder Rob Sebes van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP). “De arts of de patiënt maakt de keuze voor een behandeling, niet de apotheker.” Maar maken de apothekers zich er zo niet te makkelijk vanaf? Sebes: “Het is gewoon een gegeven dat de middelen er zijn, ze zijn door het CBG geregistreerd en er is vraag naar.”[ik blijf dit raar vinden. en vind eigenlijk ook dat je dit scherper aan de kaak moet stelle nbij die KNMP. Wat betekent zo’n ‘we stimuleren het gebruik niet’? Hij moet antwoord geven op de vraag: gelooft u dat homeopatische (wetenschappelijk onbewezen) middelen kunnen genezen?’ En dat moet dan een ‘ja’ of ‘nee’ zijn. Dwing hem ertoe. Hij komt met voorlichtersgelul, dat moet je niet accepteren. Er komt waarschijnlijk een antwoord als ‘in principe niet’. Dan moet je de vervolgvraag stellen: u verkoopt iets waar u eigenlijk niet in gelooft, maar ‘omdat er vraag naar is’. Dat is toch hetzelfde als dat artsen die niet geloven in die toekomstvoorspellers maar wel tarotkaarten leggen ‘omdat er vraag naar is’? (er is vast een betere vergelijking te bedenken, maar die mag jij bedenken.) Ik zou dit gedeelte ook wat verder naar boven plaatsen: de centrale vraag is ‘Waarom verkopen apothekers homeopatische middelen?’ Dat hoeven ze namleijk helemaal niet te doen. Sterker: het grootste deel van de homeopatische middelen wordt al niet in apotheken verkocht. Waarom zou je dat dan toch willen doen? De enige reden die ik kan bedenken is ‘geld verdienen’. Leg dit ook aan ze voor. Welke argumenten hebben zij nog meer? dat er ‘vraag’ naar is ís gewoon geen argument mijns inziens.]“Wij voeren alleen de wet uit,” zegt woordvoerder Jasper-Hugo Brouwers van het CBG. “Het is in Europa verplicht om homeopathische middelen te registreren. Het is aan het ministerie om deze wetgeving voor Nederland te interpreteren.”Minister Schippers: “Geregistreerde homeopathische geneesmiddelen mogen in Nederland legaal worden verkocht. Het is de eigen verantwoordelijkheid van mensen zelf om het te kopen en van de apotheker om deze middelen te verkopen.”Maar maakt de wetenschappelijke achtergrond van apothekers de verkoop van homeopathische middelen in de apotheek nou ongewenst? De apothekers verwijzen naar het CBG, het CBG verwijst naar het ministerie en het ministerie verwijst weer naar de eigen verantwoordlijkheid van de apothekers. Het cirkeltje is rond, iedereen wijst naar elkaar. En daarom blijven de homeopathische middelen voorlopig nog wel even in de schappen van de apotheek liggen.
