Koningsdag in Dokkum was een dag vol muziek, spelletjes en sport, uiteraard met de koning als middelpunt. Sinds zijn aantreden in 2013 komen zijn drie dochters vast mee. Zoals we inmiddels gewend zijn, zien we vaak een wat stuurs kijkende prinses Alexia en een vrolijke, spontaan ogende prinses Ariane. De meeste ogen waren opnieuw gericht op kroonprinses Amalia, de 23-jarige vrouw die haar vader ooit zal moeten opvolgen.
‘Amalia, Amalia!’ klonk het geregeld uit het publiek. De prinses liep dan vaak naar de dranghekken om handen te schudden en selfies te maken. In Dokkum zijn de mensen ‘diep-Fries’ en van ‘doe maar gewoon’. Ze waren enthousiast, maar wel kalm en ingehouden. Daar kon Amalia mee uit de voeten: ze toonde interesse, schudde handen, deed prima mee met ‘de quiz’ – een vast tv-onderdeel – en gaf keurig antwoord op de geprepte vraag van de NOS.
Hoe anders was het eerder deze maand in Amsterdam, waar ze op uitnodiging van burgemeester Femke Halsema (PN) ‘kennis maakte met de hoofdstad’, de plaats waar zij sinds 2022 officieel woont. Toegegeven, Amalia moest een poos onderduiken in Spanje vanwege de dreiging van de Mocro-maffia, maar kwam nadien terug en zou de hoofdstad toch enigszins moeten kennen.
Onbekend of niet, het Amsterdamse optreden van Amalia oogde soms gespannen en zelfs ongemakkelijk. Halsema zorgde er ook niet altijd voor dat het om haar gast draaide: vaak trad de politica zelf op de voorgrond door momenten van stilte aan elkaar te kletsen. Volgens critici tetterde ze er iets te graag doorheen, wat vast goed bedoeld was. In die zin werd het Amalia-bezoek bij vlagen een Femke Halsema-show.
Het ‘Amalia, Amalia!’ was ook in de Amsterdamse Warmoesstraat te horen, maar dan wel pesterig, door een groepje langs de kant. Ook had de prinses last van flitsende fotocamera’s en was ze Halsema even kwijt. Lichte paniek. Er waren ook geen dranghekken, zoals ze op Koningsdag in den lande gewend is. Maar Amalia herpakte zich en sprak vervolgens met vertegenwoordigers van het nachtleven, zoals Halsema en co. hadden bedacht.
Hoewel haar ouders in de dagen ervoor ruimschoots in de media waren geweest – hun bezoek aan het Witte Huis was een mediahype – was er voor Amalia in Amsterdam relatief veel media-aandacht. Niet alleen royalty-journalisten, maar ook nieuwsmedia kwamen erop af. Zo vaak zien we haar immers niet aan het werk. De tweedaagse tocht door de hoofdstad was journalistiek en publicitair gezien een buitenkans.
Tot aan haar achttiende werd Amalia door haar ouders publiekelijk uit de wind gehouden om kind en puber te mogen zijn. Alleen op Koningsdag en met fotosessies was ze erbij. Taken? Die kreeg ze niet. Ook na haar achttiende maakte ze nog babystapjes, zeker in vergelijking met lotgenoten in het buitenland, zoals de Belgische kroonprinses Elisabeth. Die hield als kind al korte, publieke toespraken en was ready op haar achttiende.
Wat voor Amalia pleitte, was haar besluit om van haar uitkering – sinds haar achttiende heeft ze recht op een som van 300.000 tot 350.000 euro per jaar, belastingvrij – af te zien. In een handgeschreven briefje maakte ze dat aan toenmalig premier Mark Rutte (VVD) duidelijk. Hetzelfde gold voor de zogenaamde B-component: het geld dat Koningshuisleden krijgen voor zaken zoals hun reizen, kleding, kantoor en organisatie. Ook daar zag ze van af.
Vorig jaar werd echter bekend dat Amalia toch een deel van die B-component zal accepteren. Dit geld – in totaal 1,5 miljoen euro – kan ze aanwenden voor bovengenoemde zaken. Maar of ze al een eigen team of kantoor heeft, dat is niet duidelijk. Dezelfde mist is er waar het gaat om haar interessevelden. Bij haar vader was dat in die levensfase anders: tijdens zijn ‘opleiding tot het koningschap’ toonde hij extra interesse in sport en watermanagement.
In tegenstelling tot haar vader op dezelfde leeftijd zien we Amalia weinig taken en publieke optredens verrichten.
In tegenstelling tot haar vader op dezelfde leeftijd zien we Amalia weinig taken en publieke optredens verrichten. Neem 4 en 5 mei vorig jaar – tachtig jaar na de bevrijding – toen zij schitterde door afwezigheid. In eigen land is ze sowieso weinig te zien. Amalia was meer in het buitenland actief. Zo was ze – onder de vleugels van haar ouders – te zien op de NAVO-top in Den Haag en bij de VN in New York, en opende ze in Madrid zelf een kleine tulpentuin.
Op staatsbezoek naar Suriname – afgelopen december – was ze er dan weer niet bij, tot teleurstelling van vele Surinamers, die haar graag hadden gezien. Verder weten we dat ze zich laat opleiden in de krijgsmacht, wat logisch lijkt: het is traditie binnen het Nederlandse koningshuis dat de troonopvolger militaire ervaring opdoet. Amalia ging naar de Koninklijke Militaire Academie en volgt nu een opleiding tot reservist aan het Defensity College.
Het aantal werkbezoeken van Amalia in eigen land was echter zeer schaars. Begin 2025 doopte ze een marineschip en onlangs was er dus de tocht in Amsterdam, maar veel meer is het niet geweest. Juist op zulke bezoeken leert het publiek haar nog beter kennen en kan zij zelf veel praktijkervaring opdoen. Het koningshuis kan bovendien altijd extra publiciteit gebruiken. Amalia is geliefd bij het publiek en kan jongeren aanspreken. Dus waarom dit niet aanwenden?
En hoeveel euro van de B-component Amalia gebruikt, blijft ook in nevelen gehuld – de begroting van het Koninklijk Huis is niet transparant, zeker in vergelijking met andere Europese monarchieën. Het schaarse aantal werkbezoeken en het ontbreken van een eigen staf laten echter zien dat het besteedde bedrag vermoedelijk niet hoog zal zijn. Anderzijds vertoeft Amalia graag in Spanje en op feesten van de internationale high society, waaronder Europese adel. Ook maakte ze dus werkreizen naar Madrid en New York. Mogelijk gaat het geld daar naartoe.
Prinses Amalia laat in haar optredens duidelijk verbetering zien, alleen is het jammer dat we haar in eigen land nog veel te weinig aan het werk zien. Eveneens blijft het onduidelijk of er een ‘plan’ is voor haar en of ze, net als haar vader in de jaren negentig, een ‘opleiding tot het koningschap’ krijgt. Voorlopig moeten we het doen met schaarse werkbezoeken en haar aanwezigheid op staatsbanketten, fotosessies en tijdens Koningsdag. ‘Meer Amalia’ zou echter het devies van het Koninklijk Huis moeten zijn.
