Dag Dries,
Je ben er niet meer, maar je nagedachtenis is nog groot en duidelijk aanwezig en zal dat volgens mij nog lang blijven. Noemen we dat niet onsterfelijk?
Als negentigjarige heb je me op mijn negentigste verjaardag onder andere geschreven dat je je te weinig hebt bekommerd om de jonge mensen die straks moeten wonen in onze kwetsbare en al zozeer beschadigde wereld. Toen ik dat las, dacht ik vooral aan het vele dat je wel hebt gedaan. Als rechtswetenschapper. Als minister. Als inspirator voor het samenbrengen van verschillende religieuze politieke partijen. Na je indrukwekkende politieke carrière als voorvechter voor de Palestijnse zaak.
Je hebt ook veel conflicten moeten uitvechten en ik kon het vrijwel altijd van dichtbij gadeslaan. De Drie van Breda. De abortuskliniek Bloemenhove. De zaak-Menten. De treinkaping bij De Punt. Schoolgijzeling in Bovensmilde. De problemen door het gedrag van prins Bernhard.
Er zijn meerdere boeken over je en door je geschreven.
Maar wat voor mij in de relatie met jou het opmerkelijkst is, is het volgende.
We hebben beiden een wetenschappelijke achtergrond, jij rechtswetenschappen, ik natuurwetenschappen. We switchten beiden in dezelfde periode naar de politiek, jij naar een politiek-religieuze partij, ik naar een partij die vindt dat politiek en religie strikt gescheiden moeten blijven. Jij werkte samen met de VVD, ik vond de VVD meer egoïstisch liberaal dan sociaal-liberaal. We debatteerden in de Tweede Kamer als politieke tegenstanders, meerdere jaren. Maar in wellevende termen. Ik herinner me dat je ‘achter het gordijn’ eens tegen me zei: “Wat kun jij op een suave manier venijnige dingen zeggen.” Ik zal wel hebben geantwoord: “Van wie heb ik dat geleerd, denk je?”
In 1982 beëindigden we beiden onze Haagse politieke loopbaan. En toen we elkaar in huiselijke kring tegenkwamen, ontdekten we verrast dat we vrienden waren. Onze – overigens afgenomen – politieke verschillen konden met begrip voor elkaars standpunt worden besproken. Ik heb genoten van die gesprekken in vriendschap en jij ook, meen ik gemerkt te hebben.
We hebben nog een hartelijk telefoongesprek gehad op je 93ste verjaardag, twee dagen voor jouw en Eugenies vertrek van deze aarde en mijn verdriet daarover deed me beseffen hoeveel onze gezamenlijke politieke belevenissen en onze vriendschap voor me hebben betekend.
Jan Terlouw
Jan Terlouw (1931) is schrijver en voormalig partijleider van D66.
