Leven

De priesters van Pizarro en hun verborgen tuin

Hadden de jezuïeten in het gevolg van Pizarro enig vermoeden dat de wijnstokken die zij in 1545 plantten in een afgelegen Boliviaans dal, bijna vijf eeuwen later de meest authentieke wijngaarden ter wereld zouden herbergen? Master of Wine Cees van Casteren ging op zoek.

11/04 | 2026
door Cees van Casteren
Leestijd 2 min
Afbeelding

Hadden de priesters van het eerste uur enig idee wat zij teweeg zouden brengen toen zij in 1545 in de Cinti-vallei in Bolivia de eerste wijnstokken aanplantten? In het gevolg van Francisco Pizarro’s kolonisatie van Zuid-Amerika hadden de jezuïeten wijn nodig voor de eucharistie, niet bevroedend dat deze wijngaarden anno 2025 de meest authentieke van de wereld zouden zijn. 

Iedereen die wellicht veronderstelt dat wijnbouw in de Nieuwe Wereld iets van de afgelopen eeuw is, zal verrast zijn te vernemen dat er in Bolivia al bijna vijf eeuwen wijngaarden staan, ruim een eeuw voordat Jan van Riebeeck in 1652 de eerste stekjes plantte aan de Kaap en bijna drie eeuwen voordat James Busby ze in 1830 naar Australië bracht. Aan de ene kant is het wel jammer dat Bolivia niet heeft kunnen meeliften op de innovatiegolf van buurlanden als Chili en Argentinië, maar dat in sommige delen van het land de tijd heeft stil gestaan, heeft ook zijn voordelen. De Cinti-vallei was eeuwenlang té geïsoleerd en té arm voor vernieuwing. Daarom zijn de wijngaarden hier vrijwel onveranderd sinds de aanplant in 1545.

De Cinti-vallei was eeuwenlang té geïsoleerd en té arm voor vernieuwing. Daarom zijn de wijngaarden hier vrijwel onveranderd sinds de aanplant in 1545.

Toen ik in 2011 voor het eerst in San Rogue kwam, een acht hectare grote wijngaard vlakbij Camargo op zo’n twee uur rijden ten noordwesten van de provinciestad Tarija in het zuiden van Bolivia, voelde ik me dan ook dr. Livingstone van de wijn. Dit was een jungle-wijngaard zoals ik er nog nooit een had gezien. In de traditie van de Middeleeuwen in Spanje hadden de monniken de eerste wijnstekjes namelijk als klimplant tegen fruitboompjes gezet. Zodat de wijnstok hoog genoeg zou groeien dat de wind het fruit zou kunnen opdrogen na een zomerse regenbui (want het is hier een subtropisch klimaat en regent in de zomer) en het bladgewelf van de boom de wijnstok tegen hagel zou kunnen beschermen. In Cinti kozen ze vooral peperboompjes uit zoals Molle en Chañar die als bijkomend voordeel hadden dat insecten het fruit als het rijp was door de geur van peper ongemoeid lieten. De stammen van de toen al 150 tot 250 jaar oude wijnstokken waren net zo dik als de stammen van de bomen waarin ze groeiden. Dat de wijngaard meer op een jungle leek dan een wijngaard bewees het antwoord van Tim Atkin MW wel toen ik hem een foto had doorgestuurd van San Rogue: “Mooie foto Cees, maar waar is de wijngaard”?”

Omdat andere authentieke wijngaarden in de buurt soms plotseling werden gerooid, voelde ik het als mijn verantwoordelijkheid om voor deze allermooiste wijngaard een bestemming te vinden. En in 2017 vond ik Maria-José Granier, een telg uit een wijnmakersfamilie uit Tarija die het potentieel van San Rogue inzag. Aanvankelijk kocht ze het fruit voor haar wijnen, maar toen Armando en later ook zijn vrouw overleed, kocht ze ook de wijngaard. En afgelopen week was ik op een diner in het met twee sterren gedoteerde Cuchara in het Belgische Lommel, en werden de gangen gecombineerd met de wijnen van Maria-José, inmiddels bekend onder de naam Jardín Oculto. Verborgen tuin. En dat is het. Heerlijke wijnen van eeuwenoude stokken Moscatel, Vischoqueña en Negro Criolla. Van de priesters van Pizarro.