Tessel plaatste deze week een oproep op haar Instagrampagina: stem niet op ‘transitiespijt’ als Van Dale Woord van het Jaar. Zij en andere mensen zijn boos dat dit woord één van de tien kanshebbers is om dit jaar tot Woord van het Jaar verkozen te worden. Tessel: “Het is een schadelijk woord en totaal niet op feiten gebaseerd. Onderzoek toont aan dat dat slechts 0,3 tot 3,8% van de transgender mensen spijt ervaart na een geslachtsbevestigende operatie. Veel meer mensen hebben spijt na een knieoperatie, maar ‘knieoperatiespijt’ hoor je nergens. Dat is geen hot onderwerp.”
Haar grootste bezwaar is dat een eventuele verkiezing van dit woord weer een stroom van negatieve beeldvorming oplevert over transmensen. “Het gebruik van een term als ‘transitiespijt’ versterkt onnodig de misvatting dat het transitieproces een onnodige of risicovolle keuze is, wat niet in lijn ligt met de realiteit en medische praktijk. Ik heb zelf veel transvrienden en vind het belangrijk dat dergelijke onzinwoorden niet gebruikt worden. Het draagt bij aan schadelijke stigmatisering van transgender mensen.”
Tessel is niet de enige die dit woord het liefst uit de lijst met genomineerde woorden verwijderd wil zien worden. “Mijn vriend is trans en die zit in een groepsapp met allemaal transmannen. Daarin werd deze oproep geplaatst. Ik vond het belangrijk om deze ook te delen, omdat het iets is waar je normaal niet zo snel bij stilstaat. Woorden hebben betekenis en de uitverkiezing van dit woord als Woord van het Jaar geeft weer een heel verkeerd beeld van transmensen. Waarom kiezen ze niet een woord als gendereuforie? Dat mensen zich goed voelen met hun gender. Dat is de positieve variant van transitiespijt.” Ook het COC roept op om op een ander woord te stemmen.
‘Als het n-woord ingezonden zou worden dan zouden ze het niet hebben genomineerd.’
Ze heeft inmiddels ook gemaild met Van Dale, de uitgeverij die deze jaarlijkse verkiezing organiseert. Van Dale erkent dat genomineerde woorden controversieel kunnen zijn, maar dat is nu eenmaal inherent aan de verkiezingsmethode. “De verkiezing van het Woord van het Jaar is een publieksverkiezing. De uitkomst wordt niet door een jury bepaald, maar door de inzenders. Dat geldt ook voor de stemming over de nu genomineerde woorden. [-] Deze lijst is tot stand gekomen op basis van suggesties die zijn ingestuurd gedurende het afgelopen jaar. Veel mensen hebben dit woord genoemd, wellicht mede naar aanleiding van een programma op tv over dit onderwerp in oktober, waardoor dit woord dit jaar debuteerde in de media. Op grond van de vele inzendingen is het woord genomineerd.” “Laf,” noemt Tessel dit antwoord. “Als het n-woord ingezonden zou worden dan zouden ze het niet hebben genomineerd.”
Ton den Boon, hoofdredacteur van Van Dale, benadrukt nog eens dat het een publieksverkiezing is. “Bedenk dat het woord niet gevormd is ten behoeve van de Woord van het Jaar-verkiezing. Het bestaat nu eenmaal, het wordt gebruikt en ik betwijfel of de nominatie van dit woord invloed heeft op de beeldvorming over het verschijnsel dat het benoemt. Een neutraal woord (een zaaknaam of een persoonsnaam) wordt veelal pas stigmatiserend als het wordt gebruikt met de intentie te stigmatiseren. Uit de vindplaatsen uit de krant blijkt niet dat het woord met die intentie werd gebruikt. Natuurlijk is het Tessels goed recht om zo’n oproep te doen. Het woord transitiespijt ligt gevoelig bij (sommige) mensen die te maken hebben met het onderwerp. Dat vind ik uiteraard spijtig voor Tessel en eventueel anderen die er net zo over denken.”
Wat vindt hij van de suggestie dat het woord vanwege zijn negatieve bijklank niet genomineerd zou mogen worden? “Transitiespijt is geen discriminatoir, racistisch of seksistisch woord. Het betekent sec niets meer of minder dan ’spijt van een transitie’. Het woord is genomineerd, omdat het in de media in 2024 een nieuw woord is, omdat het is opgemerkt, omdat het gevormd is met een woorddeel dat de laatste tijd vrij productief is (spijt), en omdat het betrekking heeft op een actueel onderwerp, waar ook een tv-documentaire over werd uitgezonden. Daarmee voldoet het aan onze criteria voor de nominatie.”
Stemmen op het Van Dale Woord van het Jaar (link) kan tot en met maandag 16 december 2024.
