Is het terecht dat de emotionele black-out van Pieter Omtzigt werd uitgezonden door WNL op Zondag? Voor de beantwoording van deze prangende vraag is het van belang eerst te kijken naar de persoon van Pieter Omtzigt en diens belangen. De politicus uit Enschede kampt inmiddels al vele jaren met een complexe burn-out, die al twee keer tot (langdurige) uitval heeft geleid.
Tijdens de eerste episode van z’n ziekte, want dat is het écht, leerde ik hem persoonlijk kennen. Hij maakte ondanks alles een gedreven indruk en deelde z’n ideeën over politiek en de toekomst van ons land. Maar vooral spraken we over het leven zelf. Ik woonde in die dagen in een campingchaletje dat Ferry Bouman niet zou misstaan ergens in de troosteloze polder, nadat mijn huis volledig was afgebrand.
Het was Omtzigt die mij via WhatsApp een hart onder de riem stak. Dit ondanks zijn eigen problemen. Ik dacht: een politicus van zijn statuur die in die omstandigheden aan anderen denkt, moet wel een goed mens zijn. En zo ontstond een wederzijds contact zonder verder (eigen)belang.
Pieter inspireerde in onze gesprekken met z’n politieke dromen en ik herkende de zwaarte die hij ervoer in het leven, want dat was op dat moment (kort na de brand, die voelde als een aanslag) ook het geval in het mijne.
Ik was in de periode daarna op gepaste afstand getuige van zijn poging weer heelhuids terug te keren in de politiek. Dat was niet makkelijk voor hem, maar hij deed het, omdat het ‘écht fundamenteel anders’ moest in Den Haag. Hij deed het ook omdat hij niet anders kon. Dit was, wie hij in essentie is. Een politicus met een groot ideaal. Een vechter ook.
Toen hij besloot met een eigen partij mee te doen aan de verkiezingen, stuurde ik hem een kort bericht via hetzelfde medium als dat ons twee jaar eerder bij elkaar bracht. Ik schreef dat ik in mijn rol als stukjesschrijver nu afstand van hem zou moeten nemen, omdat ik hem op gepaste wijze ‘kritisch’ wilde blijven volgen en me daar ook vrij in wilde kunnen voelen. Het was een principiële keuze, die de rechtgeaarde Omtzigt onmiddellijk begreep.
Sinds die dagen moet ik het net als iedereen hebben van wat ik op televisie zie en wat ik in de kranten lees. Groot verschil met toen: Omtzigt is nu één van de machtigste politici van het land en één pennenstreek van de NSC-leider kan het kabinet laten vallen en het land in een crisis storten.
Om die reden vind ik het relevant om te weten of z’n burn-out hem de baas is, of andersom. Dát de ziekte er nog steeds is, weten we allemaal en daar is Omtzigt ook open over. Groot respect is in dat verband op z’n plaats voor het Kamerlid, dat desondanks het belang van het collectief nog steeds vooropstelt en doorgaat voor de greater good of men.
Maar het mag natuurlijk niet zo zijn dat de sympathie die ikzelf en velen met mij voor Omtzigt voelen een oordeel over zijn functioneren en stabiliteit als politicus in de weg staat, om de doodeenvoudige reden dat het landsbelang nu eenmaal zwaarder weegt dan zijn persoonlijke belang, hoe groot dat laatste ook is.
Het was de journalistieke plicht van Rick Nieman en WNL dit te laten zien.
Vanuit dat perspectief is het belangrijk te weten of de ziekte hem regeert of andersom. Om daarover een oordeel te vormen, waren we tot zondag vooral aangewezen op roddel en achterklap van concurrerende politici en hun spindoctors, van al dan niet goed ingevoerde columns in de kranten én van het beeld dat we op basis daarvan zélf van Omtzigt construeerden.
Door de journalistieke keuze van WNL om Omtzigt te laten zien op een moment van grote kwetsbaarheid, weten we nu dat de politieke visionair, die tijdens Kamerdebatten in de plenaire zaal - ook nu nog - iedereen in z’n zak heeft, nog immer in gevecht is met zichzelf en hoe zich dit kan uiten. En vooral: dat dit logischerwijs in z’n uitingsvorm een handicap kan vormen voor de coalitie en daarmee voor de stabiliteit van het land als geheel.
Het was de journalistieke plicht van Rick Nieman en WNL dit te laten zien. Wat het precies betekent, is aan eenieder om zelf te beoordelen. Maar een politicus die mede bepaalt of er wordt bezuinigd op jeugdzorg of ontwikkelingshulp, mag je als journalist niet uit de wind houden. Hoezeer je hem persoonlijk ook bewondert. Dan geldt het aloude adagium: publish and be damned.
