Tijdens de zitting waren kinderen, neven, nichten en kleinkinderen van Frits Bolkestein aanwezig om hun steun te betuigen aan Martijn. Zij hoorden advocaat mr. E. Dings namens Soumaya Sahla betogen dat de aanzienlijke geldbedragen die in de periode 2018-2021 vanaf de rekening van Frits Bolkestein naar haar rekening werden overgeboekt een ‘schenking’ betroffen van de liberale politicus aan de wegens terrorisme veroordeelde deradicaliseringsdeskundige.
Volgens advocaat Dings was Sahla in de jaren na haar verblijf in de gevangenis bezig met ‘resocialisatie’ en wilde zij promoveren onder begeleiding van hoogleraar Andreas Kinneging in Leiden, die nu tevens voorzitter is van de stichting die namens Sahla de rechtszaak aanspant.
Kinneging bevestigde tijdens de zitting (net als hij dat eerder deed tegenover HP/De Tijd) de visie van Soumaya Sahla dat Frits Bolkestein van 2018 tot in 2021 bij zijn volle bewustzijn geld aan Sahla gaf om haar promotie te financieren.
Dit beeld werd echter krachtig betwist door advocaat mr. J. Schaap, die Martijn Bolkestein vertegenwoordigde. Schaap wees erop dat de betalingen aan Sahla in 2020 en 2021 sterk wisselden en dat soms tweemaal achtereen dezelfde bedragen werden overgemaakt, variërend van 1500 tot 5000 euro. Volgens de familie is onduidelijk waarvoor deze bedragen bedoeld waren. Bovendien, zo stelt Schaap, is er geen sprake van een schenkingsovereenkomst en hebben zowel Bolkestein als Sahla geen schenkbelasting voldaan, wat bij een schenking verplicht is. “Bewijs van een promotie waarvoor zou zijn betaald, ontbreekt eveneens,” voegde Schaap toe.
Tijdens de zitting bleek dat Frits Bolkestein, in de periode waarin de betalingen volgens advocaat Schaap voor vraagtekens bij de familie zorgden, mentaal in slechte conditie verkeerde.
Sahla erkende dat haar promotie momenteel ‘op een laag pitje’ staat en dat zij niet langer werkt aan een proefschrift. Als reden gaf zij aan dat de beschuldiging dat zij Frits Bolkestein – die haar naar eigen zeggen als zijn ‘geestelijke dochter’ zag – geld zou hebben ‘ontfutseld’, ervoor zorgt dat zij nergens meer een baan kan krijgen en zonder inkomsten zit.
Om die reden eiste Sahla naast rectificatie een schadevergoeding van 20.000 euro van Martijn Bolkestein. Toen de rechter om een onderbouwing van dit bedrag vroeg, kon haar advocaat deze niet geven.
Tijdens de zitting bleek dat Frits Bolkestein, in de periode waarin de betalingen volgens advocaat Schaap voor vraagtekens bij de familie zorgden, mentaal in slechte conditie verkeerde. Als bewijs hiervoor bracht Schaap het oordeel van een onafhankelijk medisch onderzoek naar voren. Schaap: “Het is een feit dat in november 2021 de indicatie is gegeven voor beschermd wonen met intensieve dementiezorg. (…) Dementie, zeker zodanig dat intensieve zorg nodig is, ontstaat niet van de ene op de andere dag. Dementie is een slopend proces. Dat was bij Frits Bolkestein niet anders,” verklaarde Schaap.
Andreas Kinneging, Soumaya Sahla en hun advocaat verlaten de rechtbank in Haarlem. Foto: Marc Belinfante
Volgens Schaap wordt Bolkesteins vergeetachtigheid sinds 2016 en de daaropvolgende verslechtering en intrede van de dementie, volledig bevestigd door verklaringen van zijn zoon en dochter. Deze verklaringen staan tegenover de verklaringen die Sahla inbracht over Bolkesteins ‘goede’ mentale gesteldheid.
Volgens Schaap hebben deze verklaringen echter betrekking op 2018 en 2019, en niet op de periode vanaf 2020, toen de dementie daadwerkelijk invloed zou hebben gehad op het beoordelingsvermogen van Frits Bolkestein. Als voorbeeld noemde Schaap de biograaf van Bolkestein, die verklaarde dat de politicus in een gesprek met hem dacht dat hij ‘de biograaf van Wim Kok was’.
De advocaat van Sahla riposteerde: “Zelfs als – quod non – Frits Bolkestein op enig moment mogelijk niet volledig bewust was van de omvang van de steun, zoals Martijn Bolkestein nu stelt, rechtvaardigt dit geenszins de beschuldiging in het artikel, laat staan de zware kwalificatie ‘ontfutselen’.”
Tijdens de zitting kwam ook de vraag aan de orde of de stichting Famula Boni onder voorzitterschap van hoogleraar Kinneging met als doel de geestelijke nalatenschap van Frits Bolkestein te behartigen wel recht van spreken had als vertegenwoordiger van diens ‘erfenis’ en of er in dat verband sprake is van ‘ontvankelijkheid’ van de stichting als eisende partij namens Soumaya Sahla.
De advocaat van Martijn Bolkestein liet daarop weten dat de familieleden van de overleden VVD-leider de enige échte erfgenamen van Frits Bolkestein zijn.
Aan het einde van de mondelinge behandeling vroeg de rechter of partijen behoefte hadden aan een pauze om met elkaar te overleggen. Zowel Martijn Bolkestein als Soumaya Sahla en Andreas Kinneging gaven aan hier geen behoefte aan te hebben. De rechter liet daarop weten dat de uitspraak in de laatste week van augustus wordt verwacht.
