Het probleem speelt al jaren, maar de politiek greep pas in nadat ondernemersorganisaties en non-profitorganisaties de noodklok luidden. MKB-Nederland en VNO-NCW rapporteerden concrete gevallen waarbij startende ondernemers wekenlang zonder rekening zaten, met directe schade aan hun bedrijfsvoering als gevolg. Dat de discussie nu eindelijk op wetgevingsniveau wordt gevoerd, is winst. Maar voor de ondernemer die morgen wil starten, verandert er voorlopig nog weinig.
Poortwachter of drempel? Hoe de Wwft uitpakt voor nieuwe bedrijven
De Wet ter voorkoming van Witwassen en Terrorismefinanciering, kortweg de Wwft, verplicht banken om hun klanten te screenen voordat ze een rekening openen. Dat principe is begrijpelijk: banken hebben een poortwachtersfunctie in het financiële systeem. Het probleem is dat de uitvoering van die functie in de praktijk negatief uitpakt voor een specifieke groep: jonge bedrijven zonder bewezen staat van dienst.
Startups beantwoorden namelijk precies aan de kenmerken die banken risicovol vinden. Geen omzethistorie, een nog wisselend bedrijfsmodel, soms een sector die gevoelig ligt in risicomodellen. Het gevolg is dat de aanvraag niet wordt getoetst op de intenties van de ondernemer, maar op variabelen die niets met integriteit te maken hebben.
De meest voorkomende redenen waarom startups worden geweigerd of vertraagd bij een traditionele bank:
? Geen aantoonbare omzet of financieel trackrecord
? Ontbrekende of onvolledige UBO-documentatie (Ultimate Beneficial Owner)
? Een bedrijfsactiviteit die valt binnen een verhoogd risicoprofiel van de bank
? Geen of korte inschrijving bij de Kamer van Koophandel
? Een bedrijfsmodel dat de bank als onduidelijk of ongebruikelijk beoordeelt
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank uit 2021 bleek dat circa 15.000 potentiële zakelijke klanten in dat jaar werden geweigerd. Van die weigeringen was slechts achttien procent gebaseerd op Wwft-gronden. De overige weigeringen waren terug te voeren op intern sectorbeleid of vage risicoprofielen van de betreffende bank.
Wat het betekent als je geen rekening kunt openen
Zonder zakelijke bankrekening kun je als starter niet factureren, geen betalingen ontvangen en in veel gevallen geen personeel uitbetalen. Wat op papier een administratieve horde lijkt, is in de praktijk een directe blokkade voor de bedrijfsvoering. Elke week vertraging is een week waarin contracten niet kunnen worden getekend, leveranciers niet betaald worden en inkomsten wegvallen.
Dat weegt extra zwaar voor startups, waarbij snelheid in de beginfase bepalend is voor overleving. De Dutch Startup Association rapporteerde in april 2025 dat het aantal investeringsdeals in Nederlandse startups in het eerste kwartaal van 2025 met ruim tien procent was gedaald ten opzichte van een jaar eerder. In een klimaat waar investeerders al terughoudender zijn, is een trage rekeningopening een risico dat er niet bij kan.
Wat er nu verandert en wat er nog niet verandert
Het convenant van december 2025
In december 2025 sloten MKB-Nederland, VNO-NCW, Goede Doelen Nederland, VrijwilligerswerkNL, de Betaalvereniging en de Nederlandse Vereniging van Banken een convenant over de toegang tot zakelijke betaalrekeningen. Daarin zijn afspraken gemaakt over meer transparantie bij de aanvraag: banken moeten bij een afwijzing voortaan aangeven wat de reden is. Ook wordt er in de loop van 2026 een hulppunt ingericht bij de Kamer van Koophandel, waar afgewezen ondernemers terecht kunnen voor advies en doorverwijzing naar andere aanbieders.
Het convenant heeft een looptijd van drie jaar en bevat een inspanningsverplichting voor banken om tachtig procent van de doorverwezen aanvragen alsnog te honoreren. Dat is een stap vooruit, maar het is geen garantie op een rekening. Naleving wordt gemonitord, maar er zijn vooralsnog geen juridische sancties verbonden aan het niet nakomen van de afspraken.
Het amendement in de Tweede Kamer
Op 27 januari 2026 nam de Tweede Kamer een amendement aan, ingediend door André Flach (SGP), Nathalie van Berkel (D66) en Michiel Hoogeveen (JA21). Het amendement verankert het principe van “ja, tenzij” in de wet: banken mogen een zakelijke rekening alleen nog weigeren op basis van strikte wettelijke gronden, zoals de Wwft. Weigering op basis van sectorbeleid of interne risicoprofielen is daarmee niet langer toegestaan. Daarnaast krijgen banken de verplichting om aanvragen binnen tien dagen af te ronden zodra de wet in werking treedt. Alleen VVD en CDA stemden tegen het amendement.
Het is een stevige maatregel op papier. Maar het amendement is nog geen wet. Het doorloopt momenteel de verdere wetgevingsprocedure, en volgens juristen en betrokken partijen zijn we nog minimaal een paar jaar verwijderd van het moment waarop ondernemers dit recht daadwerkelijk kunnen afdwingen.
Alternatieven die de kloof opvullen
Terwijl de wetgeving haar traject doorloopt, heeft de markt niet stilgestaan. Een groeiend aantal fintech-aanbieders richt zich specifiek op de groep ondernemers die bij traditionele banken buiten de boot valt. Zij werken met digitale acceptatieprocessen, kortere doorlooptijden en een aanpak die is ingericht op de realiteit van jonge bedrijven.
Een voorbeeld daarvan is de Nederlandse aanbieder GoDutch, die zakelijke rekeningen aanbiedt met een registratietijd van drie minuten en een verwerkingstijd van drie uur voor IBAN en betaalkaart. Bezoek de GoDutch website als je graag wilt weten hoe dat in de praktijk werkt. Het aanbod van dit soort aanbieders laat zien dat een zakelijke rekening openen technisch gezien helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn.
De kern van het verschil zit in de risicobeoordeling. Fintech-aanbieders gebruiken andere methoden voor klantverificatie en hanteren geen sectorbeleid dat hele categorieën ondernemers bij voorbaat uitsluit. Dat maakt ze voor veel startups een praktischer startpunt dan de grootbanken.
Wie niet wacht, heeft een voorsprong
Het goede nieuws is dat er beweging zit in een dossier dat jarenlang vastlag. Het convenant van december 2025 en het aangenomen amendement zijn concrete stappen die de positie van ondernemers structureel versterken. Het minder goede nieuws: de wet heeft tijd nodig, en een starter die vandaag een rekening nodig heeft, kan niet wachten op een wetswijziging die over enkele jaren ingaat.
Voor ondernemers in die positie is de praktische boodschap eenvoudig: vergelijk de beschikbare opties en ga niet automatisch uit van de grootbank als enige mogelijkheid. De markt biedt inmiddels aanbieders die sneller werken, transparanter zijn over hun voorwaarden en specifiek zijn ingericht op het soort bedrijven waar traditionele banken moeite mee hebben.
