Het RTL-debat: niemand won, maar er móest een winnaar zijn

Met vijf lijsttrekkers - maar vooral: zonder Wilders en Rutte - werden de degens gisteravond gekruist in debatcentrum de Rode Hoed. Ruim twee uur lang hadden de heren om met hun beste oneliner te komen en elkaar de loef af te steken. Aan het einde van het RTL-debat waren er vrijwel geen memorabele momenten voorbijgekomen of historische uitspraken gedaan. Niemand viel van zijn voetstuk, niemand werd op een schild gehesen. Niemand had gewonnen, maar toch was er een winnaar.

Een debat heeft als voornaamste doel duidelijkheid verschaffen over de inhoudelijke tegenstellingen tussen partijen en hun lijsttrekkers. Met CDA-leider Buma als meest rechtse deelnemer lagen de meningen van de lijsttrekkers opvallend dicht bij elkaar. Dit leverde een debat op waarbij de sfeer eerder constructief dan concurrerend was. Roemer vroeg Klaver om net als de SP de VVD uit te sluiten en daarmee vol op links in te zetten, Asscher nodigde Buma uit om ook linksaf te slaan en Klaver zag het liefst alle aanwezigen, Frits Wester uitgezonderd, terug in het kabinet.

Winnaar

Dit klinkt misschien gemoedelijk, maar RTL zou RTL niet zijn als er aan het einde van de rit een winnaar uit (rode) hoed werd getrokken. Er ontbraken alleen nog drie oud-premiers in draaiende stoelen. Het was aan de kijker om door middel van een poll de winnaar te kiezen. D66-voorman Pechtold was de gelukkige, maar wat moeten we daar eigenlijk mee?

De grootste winnaar volgens de enquête van DVJ Insights:

1. Alexander Pechtold 27,6%
2. Jesse Klaver 22,2%
3. Sybrand Buma 18,2%
4. Emile Roemer 17,3%
5. Lodewijk Asscher 14,6%

Pechtold kan goed debatteren, dat zal ook voor een politieke leek geen nieuws zijn. Bij RTL stelde hij zijn vakmanschap tentoon. Het doel van de D66-voorman was echter vooral om zichzelf neer te zetten als premierskandidaat. In deze rol kwam hij dan weer niet echt uit de verf, als het aan de Volkskrant ligt. Zo succesvol was het optreden van Pechtold dus ook weer niet. De nummers twee en drie waren volgens het publiek de heren Klaver en Buma, nog twee ‘premiers in de dop’ als het aan de heren zelf ligt. Bovenaan het lijstje van grootste verliezers prijken echter ook hun namen.

De grootste verliezer:

1. Sybrand Buma 34,1%
2. Jesse Klaver 21,7%
3. Emile Roemer 20,1%
4. Lodewijk Asscher 14,6%
5. Alexander Pechtold 9,5%

Winnen en verliezen is voor een aanzienlijk deel relatief. Wellicht dat de heren de volgende keer à la Expeditie Robinson op een onbewoond eiland een hindernisbaan af kunnen leggen, dan komt er tenminste een duidelijke winnaar naar boven drijven. Wie in dit debat voor jou de winnaar is, wordt voor een belangrijk deel bepaald door jouw politieke voorkeur. Buma had volgens de Volkskrant te weinig rust, helderheid en scherpte. Een terecht verliezer, zou je zeggen. Voor de conservatieve kiezer zal Buma echter een verademing zijn in dit progressieve gezelschap, in die hoek is waarschijnlijk ook de ruim achttien procent van de kijkers te vinden die hem als winnaar zag.

Het was geen debat van links tegen rechts. De heren lieten elkaar overwegend uitpraten er werden meer handreikingen gedaan dan er sneren werden uitgedeeld. Een alternatieve politieke realiteit, zonder écht conservatief rechts geluid, werd gepresenteerd. De kiezer werd geïnformeerd over de verschillende standpunten en er werd wat duidelijkheid verschaft over de mogelijkheid tot een naar progressief leunend kabinet. Het is aan de kiezer of dit hem of haar dit beeld aanstond of dat de tandem Wilders/Rutte werd gemist. Een prima avond voor de kiezer. Geen winnaar benodigd.