Authenticiteit bouwt een band. Kiezers ruiken het als een politicus zichzelf niet is. Onderzoek wijst uit dat zelfs 18- tot 35-jarige politiek-geïnteresseerden waarde hechten aan oprechtheid boven gladde presentatie. Een leider die consistent blijft in wie hij is, wint harten met een oprecht verhaal, zelfs als zijn stijl niet iedereen aanspreekt.
Mark Rutte bewees dat met zijn fietsende, nuchtere imago. Zelfs toen hij in 2017 met een koffiebeker zwaaide naar fotografen, paste het bij zijn ontspannen aanpak – een lijn die hem jarenlang overeind hield. Angela Merkel leidde Duitsland 16 jaar met een sobere, ongekunstelde stijl, en dat maakte haar lange tijd een rots in de branding. Het publiek waardeert wat echt is, niet wat geforceerd lijkt.
Timmermans sneakers laten het tegenovergestelde zien. Op bijna 64-jarige leeftijd, na een carrière in pakken – van minister tot Eurocommissaris – verschijnt hij ineens in blauwe Adidas-schoenen. Het voelt als een abrupte draai, een poging om een ander publiek te bereiken zonder dat het bij hem past.
Een leider die consistent blijft in wie hij is, wint harten met een oprecht verhaal, zelfs als zijn stijl niet iedereen aanspreekt.
Deze keuze mist de natuurlijke basis die hij in 2019 wel had als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen. Toen wist hij kiezers te raken en werd zijn partij verrassend de grootste. Het ‘Timmermans-effect’ werd een begrip zonder dat er felgekleurde spotschoenen aan te pas kwamen. De sneakers maken hem dan ook niet menselijker, maar juist ongeloofwaardiger. Een klassiek voorbeeld van gekunstelde mannetjesmakerij.
Hij staat niet alleen. Hillary Clinton probeerde in 2016 millennials te charmeren met een dansmove die ze duidelijk niet onder de knie had. De destijds 69-jarige presidentskandidaat werd een mikpunt van spot; het moment ging viraal en tastte het beeld aan van de staatsvrouw die zij graag wilde zijn.
De Britse politicus Ed Miliband at in 2015 een broodje bacon voor de camera’s om ‘gewoon’ te lijken, maar zag eruit als een man die niet wist wat hij deed. Beide gevallen laten zien hoe geforceerde gebaren averechts werken.
Kiezers willen geen toneelstuk; ze willen iemand die zichzelf blijft, ook als dat niet perfect is. Timmermans sneakers vallen in dezelfde categorie – een onnatuurlijke act die hem eerder verzwakt dan versterkt.
Timing speelt ook mee. In een tijd van ongekende woningnood en grote geopolitieke onrust vraagt Nederland om leiders die houvast bieden. PvdA en GroenLinks, die onder zijn leiding volledig willen opgaan in een nieuwe linkse partij, hebben een leider nodig die zichzelf is. Niet iemand die experimenteert met een imago dat losstaat van de realiteit.
PvdA en GroenLinks, die onder zijn leiding volledig willen opgaan in een nieuwe linkse partij, hebben een leider nodig die zichzelf is. Niet iemand die experimenteert met een imago dat losstaat van de realiteit.
Timmermans kan leunen op enorme politieke en bestuurlijke ervaring, maar kiest met z’n blauwe schoenen voor een dwaze zijsprong die daarvan volledig afleidt. Het maakt hem minder aansprekend op een moment dat kiezers juist stabiliteit zoeken. Ook zijn adviseurs zouden dit moeten weten. Een sterke leider wordt niet in een nieuw jasje gehesen zonder dat het klopt met wie hij is.
Ruttes fiets paste bij hem; Merkels soberheid was haar handelsmerk. Timmermans’ sneakers passen nergens – niet bij zijn leeftijd, niet bij zijn profiel. Het riekt naar een snelle ingeving, een idee dat niet is doordacht. Het resultaat is een beeld dat wankelt, dat hem kleiner maakt in plaats van groter.
De les is simpel: blijf wie je bent. Rutte en Merkel wonnen door consistentie, niet door geforceerde fratsen. De sneakers zijn een voorbeeld van hoe het niet moet. Het lijkt een kleinigheid, maar zegt alles over de wijze waarop beeldvorming bij Timmermans en zijn entourage overheerst en daarmee zijn kansen op het zo vurig gewenste premierschap eerder reduceert dan bevordert.
