De zaak begon in 2022 met twee anonieme brieven aan het presidium van de Tweede Kamer, waarin Arib werd beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag. Naar aanleiding hiervan besloot men op 28 september van dat jaar een onderzoek naar Arib in te stellen. Diezelfde dag publiceerde NRC hierover, nog voordat Arib zelf was geïnformeerd.
Dit lek, een strafbaar ambtsmisdrijf, leidde tot een aangifte door Bergkamp en een onderzoek door de Rijksrecherche. Arib, die de kwestie een “politieke dolksteek” noemde, stapte twee dagen later op als Kamerlid. Van Dijk zegt in de podcast: “Het stond eerder in de krant dan dat de voormalige Kamervoorzitter het wist. Die informatie was maar bij heel weinig mensen bekend, en dat het in de krant kwam, bewijst dat er gelekt is.”
Opvallend is dat er al ruim voor de publicatie in NRC óók werd gelekt over het (toen nog) op handend zijnde onderzoek naar Arib. Van Dijk onthult in de podcast dat hij al op 10 september 2022, ruim twee weken voor de NRC-publicatie, van een bron hoorde dat er een onderzoek naar Arib liep. Hij legde dit voor aan een lid van het presidium van de Kamer, dat op 12 september via een DM antwoordde: “Ik klap nooit uit het presidium, maar als er een onderzoek tegen Arib was geweest, dan was dat naar buiten gekomen.”
Uit het dossier blijkt dat het presidium pas op 14 september formeel werd geïnformeerd. Van Dijk concludeert: “Dat betekent dat het nieuws over een mogelijk onderzoek al ruim voor de publicatie in NRC uitgelekt was, er was dus als gevolg hiervan ook al eerder een ambtsmisdrijf gepleegd, anders had ik het nooit kunnen horen.”
Sonja K., destijds woordvoerder van Bergkamp, staat nu centraal in een rechtszaak die afgelopen week plaatsvond. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt haar van het lekken van vertrouwelijke informatie aan NRC over het besluit tot een onderzoek naar Arib.
De Volkskrant meldt sterke aanwijzingen voor de betrokkenheid van Sonja K. Telefoongegevens tonen veelvuldig contact met een NRC-journalist in de dagen voor de publicatie, en haar telefoon werd uitgepeild nabij het NRC-redactiebureau in Amsterdam, terwijl zij zich die dag met een smoes had afgemeld van werk. K. ontkent, maar Van Dijk stelt: “Er zijn sterke aanwijzingen dat zij erbij betrokken is. Het OM vindt het bewijs voldoende om haar een strafbaar feit ten laste te leggen.”
De rol van Vera Bergkamp en Simone Roos roept intussen steeds meer vragen op. Volgens Follow the Money verzweeg Bergkamp in haar aangifte dat haar persoonlijk woordvoerder door haar over de kwestie was geïnformeerd. Van Dijk: “Bergkamp heeft opgeschreven wie op de hoogte waren van de informatie die is gelekt, maar welke naam ontbrak op die lijst? Die van Sonja K. Dat is toch bizar?”
Griffier Simone Roos, nu werkzaam bij de top van de Nationale Politie, probeerde de betrokkenheid van Sonja K. volgens FTM tevens te verhullen.
Griffier Simone Roos, nu werkzaam bij de top van de Nationale Politie, probeerde de betrokkenheid van Sonja K. volgens FTM tevens te verhullen. Van Dijk: “Roos is met Sonja K. naar de beveiliging gestapt om te laten zien: kijk, ze heeft die mail met vertrouwelijke informatie wel gehad, maar ze heeft hem niet gelezen, dus zij kan van de lijst met mogelijke verdachten af.”
Tijdens de rechtszaak kwam een bijeenkomst van 28 september 2022 ter sprake, waar topambtenaren, in aanwezigheid van Sonja K., strategieën bespraken om Arib in de publiciteit voor te zijn. Van Dijk: “Er werd nadrukkelijk gesproken over de optie om zelf het nieuws voortijdig te lekken om Arib in de media een stap voor te zijn.”
Geen van de betrokken topambtenaren maakte in eerste instantie tegenover de Rijksrecherche melding van deze bijeenkomst, wat hun ontkenning van enige betrokkenheid ernstig in twijfel trekt.
Aribs rehabilitatie wordt versterkt door het onderzoek naar haar gedrag. Hoewel een tiental ambtenaren meldde dat Arib met stemverheffing sprak, prezen velen haar als uitstekende leidinggevende. Psychiater Van Fenema: “Stemverheffing, ja, het is soms ook heel goed om je stem te verheffen.”
Mocht Sonja K. veroordeeld worden, kan dit leiden tot verder onderzoek naar Bergkamp.
De schijnwerpers lijken nu gericht op Vera Bergkamp, directeur van een zorginstelling, en Simone Roos, leidinggevende bij de Nationale Politie. Mocht Sonja K. veroordeeld worden, kan dit leiden tot verder onderzoek naar Bergkamp. Van Dijk: “Als de woordvoerder van de Kamervoorzitter veroordeeld wordt, dan moeten we ook naar Bergkamp kijken. Dit heeft Sonja K. niet op eigen houtje gedaan.”
Deze affaire, die het vertrouwen in de politiek verder ondermijnt, laat zien hoever sommige spelers gingen om Arib te dwarsbomen. De rechtbank erkende Arib deze week als ‘slachtoffer’, een belangrijk moment voor haar.
Verder in De X! Factor: Den Haag zegt vaarwel tegen Pieter Omtzigt, minister Fabers controversiële uitspraken over asielzoekers en de opkomst van AI in de psychiatrie.
Kijk hier de volledige aflevering:
