Vier dingen die u moet weten over een failliet Amerika

De economie van de Verenigde Staten zet al decennia lang de toon voor de rest van de wereld. Van Peking en Moskou tot Amsterdam wordt momenteel dan ook belangstellend toegekeken hoe de Amerikanen er met z’n allen een politiek soepzootje van maken. Het gebakkelei duurt nu al zo lang dat er een (totaal onnodig) faillissement van het land dreigt. HP/De Tijd beantwoordt een aantal prangende vragen.

Hoe kan Amerika nou failliet gaan?
Het land heeft een schuld van bijna 12.500 miljard euro. Daar moet iedere dag een klein stukje van afbetaald worden. De regering geeft iedere dag 60 miljard dollar uit, terwijl er op dit moment nog 30 miljard dollar in kas is. De Democraten en Republikeinen kibbelen maar door over de invulling van de nieuwe begroting, maar als er geen besluit wordt genomen, is er onvoldoende geld om de schuldeisers te betalen en kunnen de Verenigde Staten failliet verklaard worden. Mocht er na woensdag geen nieuwe begroting zijn, dan kan het land vanaf donderdag niet meer aan de financiële verplichtingen voldoen.

Hoe erg is een failliet land eigenlijk?
Het gebeurt vaker dat een land failliet gaat, zoals Zimbabwe in 2009, Argentinië in 2003, maar ook Duitsland en Rusland gingen ooit failliet. Na een faillissement wordt een deel van de schuld afgeschreven en mogen landen hun schulden over een langere termijn afbetalen, met minder rente. Het liep in het verleden meestal wel los; failliete landen komen de klap uiteindelijk altijd wel weer te boven.

Maar geldt dat dan ook voor Amerika?
Dat is nog afwachten. De Verenigde Staten spelen een sleutelrol in de wereldeconomie. Bijna alle landen gebruiken de dollar als reservevaluta. Mocht Amerika failliet gaan, dan is onduidelijk wat de gevolgen op internationaal niveau zullen zijn. De kredietcrisis heeft aangetoond dat de invloed van het land op de wereld enorm groot is. Het lijkt er momenteel op dat de recessie wellicht achter de rug is, maar door een faillissement van de Verenigde Staten kan die prille opleving zomaar weer ongedaan worden gemaakt. Eén pluspunt: Amerika heeft geld zat om zijn betalingen te verrichten. Máár: ze kunnen niets met dat geld zolang er geen akkoord is.

Is er nog hoop dat Amerika het begrotingsconflict op tijd oplost?
Ja, maar dan moeten de kemphanen wel heel erg opschieten. Het overleg tussen president Obama en het Congres zou maandag plaatsvinden, maar werd tijdelijk afgelast zodat er beter naar een oplossing gezocht kon worden. Dat schijnt een goed teken te zijn. Mocht er toch nog net op tijd een akkoord komen, dan betekent dat waarschijnlijk ook een einde aan de shutdown van de overheid. Sinds 1 oktober zitten talloze ambtenaren werkloos thuis omdat de overheid, zolang er geen akkoord is, geen geld heeft om ze te betalen. Een nieuw tijdstip voor het overleg is er nu nog niet, vooralsnog kan de wereld niets dan afwachten.