Hoe de Jamaicaanse homo ondergronds tracht te overleven

Don’t worry, about a thing. De woorden van reggaekoning Bob Marley zijn even legendarisch als dat ze onuitvoerbaar zijn. Voor een zekere groep Jamaicanen, tenminste. Een groep Jamaicanen wiens situatie in schril contrast staat met het achterover-leunen-imago van het Caribische eiland.

Op Jamaica is homofobie een culturele norm. Het land dat ooit werd gekoloniseerd door de Britten, zoals ook het extreem homo-intolerante Oeganda, kampt nog met de naweeën van oude anti-sodomiewetgeving. Dit maakt bijvoorbeeld anale seks strafbaar. Eigenlijk maken de vaag geformuleerde wetten praktisch alles strafbaar wat in relatie staat tot homoseksualiteit.

En dat brengt – zoals u begrijpt – veel onwetendheid met zich mee, resulterend in discriminatie jegens homoseksuelen, geweld op klaarlichte dag en in een aantal gevallen zelfs moord op homo’s.

VICE reisde af naar Jamaica, en filmde een onthutsend document van de situatie waarin homoseksuelen leven. En in het bijzonder de jongens die niet op de barricaden staan voor hun rechten, maar samen de veiligheid opzoeken onder de straten, in geulen die fungeren als regenafvoer.

Ze staan ook wel bekend als de gully queens, waarbij gully zoveel betekent als geul. Een slaap-, eet- en woonplaats in deze stenen kloven bieden alles behalve veiligheid, want het gevaar voor ziekten en verdrinking is groot.

Maar de verhalen van de jonge Jamaicaanse mannen wekken begrip, als het gaat om het nemen van dat risico. De transgender Dwayne Jones bijvoorbeeld, die in 2013 een avondje stappen als vrouw moest bekopen met messteken en kogels, en overleed. En dat was geen unicum, want voor de camera van VICE vertellen ook andere transgenders over het geweld dat ze moeten betalen voor hun open en out-zijn.

Portia Simpson-Miller is sinds de verkiezingen van 2012 premier van Jamaica, en beloofde voorspoed voor de homo’s, lesbiennes, transgenders en biseksuelen in haar land. Tot op heden is er niets veranderd op het eiland. In de documentaire krijgen ook de autoriteiten het woord. Nou ja, het woord. Ze kramen drogreden na drogreden uit zodra er naar verantwoording wordt gevraagd over het homogeweld. Geweld vind je overal, is het antwoord, en het is toch hun eigen keuze om uit de kast te komen? Nee, slachtoffers zijn het allerminst. Het zijn criminelen, die onder de roze paraplu genaamd ‘homogemeenschap’ talloze misdaden begaan.

Don’t worry about a thing, ‘c every little thing is gonna be all right gaat niet op in de documentaire. En die drie kleine vogeltjes in die deuropening, het hopen is dat zij hun lieve liedjes eens op politiek gebied zullen verkondigen, om aan te zetten tot juridische vooruitgang.

De documentaire ‘Young and Gay: Jamaica’s Gully Queens’ van VICE ziet u hier.