Dit zijn de 19 meest bijzondere plaatsnamen van Nederland

Nederland kent duizenden steden, dorpen en buurtschappen – en allemaal hebben ze een naam. HP/De Tijd grasduinde door de Nederlandse plaatsengids en destilleerde uit de vele duizenden plaatsnamen de meest bijzondere exemplaren.

Eerder besteedden we al aandacht aan de meest deprimerende plaatsnamen van Nederland (denk aan Tranendal, Stinkhoek en De Hel) en de meest verwarrende plaatsnamen van Nederland (denk aan dorpjes als Moskou, Rome en Nederland) – vandaag is het een allegaartje van namen die we onder geen enkele categorie konden scharen, maar desalniettemin behoren tot de meest bijzondere plaatsnamen van ons land.

19. Trutjeshoek
Buurtschap in de gemeente Oldebroek. Trutjeshoek bestaat uit twee wegen: de Wittensteinse Allee en de Zuidwendige weg, waarlangs een handvol boerderijen staan. Laatstgenoemde weg loopt dood in de weilanden.

18. De Hulk
Nee, met het oersterke, groenkleurige monster uit de strips en films heeft deze plaatsnaam niets van doen. Vroeger stond er in het gebied een schippersherberg – het gebied ligt namelijk langs de trekvaarten Hoorn-Alkmaar en Hoorn-Amsterdam – met een uithangbord aan de gevel, waarop een groot zeeschip stond afgebeeld. Zo’n schip werd ook wel ‘een hulk’ genoemd.

17. Knikkerdorp
Naam van een gehucht tussen Wellerooi en Well. Dankt zijn naam aan de slechte kwaliteit van de aardappelen, die als kleine knikkers uit de schrale grond tevoorschijn kwamen.

16. Gebergte
Buurtschap tussen Mierlo en Lierop. Dankt zijn naam aan de vele stuifduinen, die in de volksmond ‘De Gebergten’ werden genoemd.

15. Bommelskous
Buurtschap in de gemeente Hoeksche Waard, zo’n vier kilometer ten noorden van Numansdorp. De naam heeft uiteraard niets met Olivier B. Bommel en zijn kousen te maken. ‘Bommel’ betekende vroeger iets als ‘drommel’ of ‘duivel’ – maar waar de plaats zijn naam precies aan dankt is ons niet bekend.

14. Kale Kluft
De trouwe kijker van Man Bijt Hond herinnert het zich misschien nog: de lijn Wulpenbek – Kale Kluft, waarbij een verslaggever een seizoen lang aanbelde bij huizen die op deze lijn zijn gelegen. Kale Kluft is een benaming voor een deel (een kluft) van het dorp Ruinerwold. Een ander deel van het dorp werd Ruige Kluft genoemd. Tegenwoordig zijn deze namen in onbruik geraakt.

13. Dingen
Een gehucht in de gemeente Winsum, iets ten zuiden van Baflo. Het gehucht bestaat uit één boerderij, dat de naam ‘Dingen’ draagt. Die naam is mogelijk weer afgeleid van dynge, dat in het oud-Nederlands ‘braakland’ betekent.

12. Hongerige Wolf
Hongerige Wolf is de naam van een gehucht in de gemeente Oldambt, Groningen. De naam duikt in 1877 voor het eerst op, en is vermoedelijk vernoemd naar een herberg die in de buurt was gevestigd. De plaats is al lange tijd populair onder kunstenaars. In 2000 kwam het gehucht veel in het nieuws, toen in de tuin van de daar woonachtige schrijver Richard Klinkhamer een lijk werd gevonden. Het bleek het zielloze lichaam van Hannelore Klinkhamer-Godfrion, de vrouw van de schrijver, die enkele jaren daarvoor door haar man om het leven was gebracht.

11. Raar
Raar. Rare naam voor een plaats. Maar wie de geschiedenis kent van het gebied rond het gehucht in de gemeente Meerssen, snapt waar het vandaan komt. In de middeleeuwen werden in dit gebied namelijk veel bossen gerooid. Daardoor ontstonden rooiontginningen als Rode, Rade, Raar, Bingelrade, Eckelrade, Kerkrade en Wijnandsrade.

10. Kleuter
Buurtschap in de gemeente Uden, genoemd naar het gelijknamige natuurgebied.

9. Kampeersnol
Van oudsher heet de hoge duin, gelegen iets buiten Den Burg, de Jan Klaassennol – maar omdat er vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw veel op wordt gekampeerd, wordt het in de volksmond de Kampeersnol genoemd. (Een ‘nol’ is een zandheuvel, duin.) Met een dellerige campingast heeft het dus niets van doen.

8. Oude Zeug
Naam van een zandplaat in het IJsselmeer, waar in de jaren vijftig onder meer een Moluks woonoord was gevestigd.

7. Kruishaar
Naam van een gehucht in de gemeente Nijkerk, zo’n elf kilometer van Amersfoort vandaan. Komt van ‘haar’ (zanderige heuvelrug) met daarop een kruisbeeld. Net als Lull en Rectum (nummer 2 en 1) minder scrabeus dan we denken.

6. Dambord
Buurtschap in de gemeente Ammerzoden, Gelderland. Waar deze naam vandaan komt wisten wij niet te achterhalen.

5. Muizenhol
Buurtschap in de gemeente Gemert-Bakel. Muizenhol is tevens de naam van de enige straat die dit buurtschap rijk is.

4. Muggenbeet
Een van de meest wonderlijke plaatsnamen van Nederland is toch wel Muggenbeet, de naam van een gehucht in de Kop van Overijssel. Door de jaren heen verandert de plaats dikwijls van naam: in 1313 is het Mugghenbete, in 1443 Muggenbeke, in 1467 Muggenbeet en in 1497 staat het weer vermeld als Muggenbeek. En nu is het weer Muggenbeet. De plaats is waarschijnlijk genoemd naar de beek die in de buurt loopt, en die volgens oude geschriften ‘opvaklt door het voorkomen van muggen.’

3. Vrouwenverdriet
Buurtschap aan de Nauernasche Vaart bij Zaandam. Zoals wel meer opmerkelijke plaatsnamen ontleedt ook Vrouwenverdriet zijn naam aan een oude herberg. Op de plaats waar het buurtschap ligt zou aan het begin van de zeventiende eeuw een herberg hebben gestaan, waar polderjongens die de vaart groeven hun loon opdronken. In de buurt van Aalsmeer ligt trouwens nog een gehucht met de naam Vrouwentroost – volgens de overlevering zo genoemd omdat vrouwen op dit punt hun geliefde mannen en zonen die als militair in een oorlog moesten dienen uitzwaaiden, en dus getroost moesten worden. Het verhaal achter de naam Vrouwentroost is dus ironisch genoeg verdrietiger dan achter de naam Vrouwenverdriet.

2. Lull
Lull – je zult er maar wonen. Dat dacht de gemeente Venray ook. Toen in 1996 werd begonnen met de bouw van een nieuwbouwwijk, besloot men de naam van het oude gehucht te vervangen voor het minder aanstootgevende Sint Antoniusveld. Tegen de wil van plaatselijke oudheidkundige verenigingen in overigens – die pleiten er nog steeds voor om Sint Antoniusveld weer officieel Lull te laten heten.

1. Rectum
Zonder twijfel de meest bijzondere plaatsnaam van Nederland: Rectum, een gehucht in de gemeente Wierden. Waar de gemeente Venray er nog voor koos om ‘Lull’ te veranderen in ‘Sint Antonisveld’, omdat ze de naam te aanstootgevend vonden, houdt de gemeente Wierden de naam ‘Rectum’ in ere. In 1297 werd er voor het eerst gewag gemaakt van ‘Rectem.’ De naam betekent zoiets als ‘rechte strook, woonplaats’. Rek is ‘rechte strook’, ‘heem’ is ‘woonplaats.’ Geen uiteinde van de endeldarm, dus.

De volgende plaatsnamen hebben de shortlist helaas niet gehaald, maar zijn wel een vermelding waard:

’t Haantje / ’t Kip
Achtmaal
Babylonienbroek
Balleman
Bommerig
De Engel
Djept
Dorst
Doosje
Drie Hoefijzers
Duizendmorgen
Electra
Fiemel
Fonteinsnol
Foxhol
Gaarkeuken
Graszode
Groet
Heenweg
Hei- en Boeicop
Hompelvoet
Honderd
Katlijk
Keizerrijk
Kijkuit
Klef
Kleine Huisjes
Klein Leger
Kletterbuurt
Kromme-Elleboog
Laad en Zaad
Moespot
Monster
Mossel
Nooitgedacht
Numero Dertien
Nummer Een
Oude Willem
Oventje
Paddepoel
Platvoet
Roggel
Sexbierum
Sluis de Piet
Spekklef
Spurkt
Takkebos
Vossenpels
Warm
Wie
Witte Paarden
Wulpenbek
Zwarte Haan
Zwarte Ruiter
Zwarte Paard

Lees ook:
Dit zijn de 19 meest deprimerende plaatsnamen van Nederland
Dit zijn de 13 meest verwarrende plaatsnamen van Nederland