Overzicht: de vijf (+1) falende VVD’ers van de Teevendeal

Het snoeiharde rapport van de commissie-Oosting is helder en duidelijk: de Teevendeal deugde van geen kant. De deal met drugshandelaar Cees H. is bovendien een pure VVD-aangelegenheid, waarbij het erop lijkt dat VVD’ers elkaar de hand boven het hoofd bleven houden tot er geen handen meer over waren. De belangrijkste VVD-falers op een rijtje.

Fred Teeven
Met stip op nummer 1, waar hij overigens al lang bivakkeerde. Wat hebben we ons in het verleden op deze plek al bescheurd, verbaasd en opgewonden. Maar na vandaag is er werkelijk niets van de geloofwaardigheid over van de man die bij hoog en laag bleef beweren dat er met de gemaakte deal ‘niets mis’ was. Terwijl Oosting in zijn rapport de deal toch echt ‘inhoudelijk niet goed’ verklaart en ook vanuit het oogpunt van ‘totstandkoming en afwikkeling’ niet door de beugel vindt kunnen. De belangrijkste zaken: ten eerste was het schikkingsbedrag van 750.000 gulden onredelijk laag – dat Cees H. over tientallen miljoenen beschikte leidde geen twijfel ­– zonder dat Teeven daar een verklaring voor heeft gegeven. In eerdere instantie wilde men 4,7 miljoen afnemen van H., maar dit werd door Teeven plots verlaagd. Bovendien bestond de deal van Teeven uit twee afspraken: een over geld én een over strafvermindering. Dat komt neer op een zogeheten package-deal, een type deal die eerder door toenmalig minister van Justitie Benk Korthals uitdrukkelijk was afgewezen. Dat Teeven het gore lef heeft op zijn Kamerzetel te blijven zitten (waar hij zich na zijn gedwongen vertrek als staatssecretaris begeeft) na het rapport van Oosting mag geen verrassing meer genoemd worden. Dat hij door de VVD niet gedwongen wordt de politieke arena met onmiddellijke ingang is nog veel kwalijker.

Ben Swagerman
Swagerman is momenteel Eerste Kamerlid voor de VVD, maar was vooral plaatsvervangend hoofdofficier ten tijde van de Teevendeal en derhalve Teevens baas die óók zijn handtekening onder de deal zette. Deze man is kortom de partner in crime(fight?) van Teeven en mede verantwoordelijk voor een deal die op geen enkele wijze aanvaardbaar is. Bovendien presteerde Swagerman het op de dag dat het bonnetje met het bedrag van 4,7 miljoen op het ministerie werd teruggevonden, tegen NRC te beweren dat Kamerleden die kritiek hadden op minister Opstelten zich schuldig maakten aan schaamteloze politieke spelletjes. Over schaamteloos gesproken.

Ivo Opstelten
Niet bij de totstandkoming van de deal, maar wel bij het in de doofpot trachten te stoppen is voormalig minister van Veiligheid en Justitie, Ivo Opstelten, nauw betrokken. Commissievoorzitter Oosting verwijt Opstelten, met gebrek aan understatement, een ‘gebrek aan regie’ bij het onderzoek naar het verdwenen bonnetje. De kwalificaties ‘doofpot’ en ‘onwil’ wil hij om politieke redenen niet hanteren, maar daar heeft het alle, maar dan ook alle schijn van. Zo sloeg de minister het advies van zijn ambtenaren in de wind om een onafhankelijke onderzoeker in te stellen, maar koos hij voor Henk van Brummen, een voormalig Procureur Generaal. Die man werd om onduidelijke redenen verboden om met Teeven te praten, bovendien werden ‘herinneringen’ als onvoldoende betrouwbaar in de wind geslagen en moest Van Brummen maar liefst vier keer zijn rapport aanpassen.

Anouchka van Miltenburg
De VVD-Kamervoorzitter annex brokkenpiloot. Gaf al meerdere malen haar brevet van onvermogen af en gaat daar rustig mee door. Belangrijkste wapenfeit in dit dossier is het door de shredder halen van een anonieme brief waarin de details van de Teevendeal werden opgesomd. Ruim een jaar geleden werd zij door een klokkenluider binnen het Openbaar Ministerie geïnformeerd over de details van de deal met Cees H. In een anonieme brief, die de commissie-Oosting in handen kreeg, maar niet van Van Miltenburg. Want die noemde het een storm in een glas water en versnipperde hem. Onduidelijk blijft of Van Miltenburg de brief daadwerkelijk gelezen heeft voordat die werd vernietigd, volgens Oosting bestaan daar verschillende verhalen over. Zelf beweert Van Miltenburg van niet. Aan de idioterie om dergelijke signalen in de versnipperaar/doofpot te stoppen doet het niks af.

Mark Rutte
Premier Rutte heeft zich lang afzijdig gehouden van de zaak. Daar staat de premier om bekend: bewindslieden verantwoordelijkheid (vertrouwen) geven – en dat werkt in veel gevallen bijzonder goed. Bij de Teevendeal waarbij twee prominente partijleden zijn betrokken, en je dus zou verwachten dat hij bovengemiddeld op de hoogte zou zijn, is dat een misvatting gebleken. Voor zover Mark Rutte al niet op de hoogte was in het voorstadium, herhaalde de premier na het aftreden van Opstelten en Teeven dat er niets mis was (NIETS MIS) met de deal en dat de staatssecretaris wat hem betreft niet (NIET) had hoeven vertrekken. Rutte zei bovendien dat hij op alle relevante momenten contact had gehad met de hoofdrolspelers van de kwestie. Met zo’n premier kun je rustig gaan slapen. Als partijleider van de VVD zou hij Teeven bovendien een schop onder zijn kont moeten verkopen en Den Haag uit moeten bonjouren. Maar Rutte houdt de doofpot graag bij elkaar.

BONUS: Edith ‘geen toeval’ Schippers
VVD-minister Edith Schippers van Volksgezondheid zei begin dit jaar dat het geen toeval was dat de deal vlak voor de verkiezingen opdook, en ook daar sprak de commissie-Oosting zich over uit. Dat de deal in 2014 en 2015 vlak voor verkiezingen opspeelde is volgens Oosting het gevolg van ‘goed journalistiek speurwerk’ van Nieuwsuur. Van aanwijzingen dat het ging om een politieke afrekening is volgens de commissie niets gebleken, bovendien kwamen de lekken uit verschillende bronnen. Op zo’n manier de schuld elders proberen te leggen, het past volledig in de VVD-manier van werken.