Onze filmsector moet verhalen uit den ouden doosch achter zich laten

Filmjournalist Nico van den Berg zag de bioscoopbranche in een vol Tuschinski positieve cijfers over het bioscoopbezoek in 2017 presenteren. Al waren de meeste cijfers al gekaapt, de filmbranche laat zich geen feestje door de neus boren, maar is dit het hele verhaal?

Met veel bravoure werd gemeld dat de omzet voor het eerst boven de 300 miljoen euro is gekomen en dat het aantal bezoekers met 36 miljoen ruim 5 procent meer is dan in 2016. Het is zowaar het tiende jaar op rij dat het bioscoopbezoek stijgt. Maar is dit dankzij of juist ondanks flinke inspanningen vanuit de bioscoopsector?

Nederlandse film
Beeld: Nico van den Berg

Voormalig D66-coryfee Winnie Sorgdrager – bekend van een roerige politieke carrière als justitieminister met een bijbaan als rotte eieren-expert – mag de Bioscoopbond (officieel de Nederlandse Vereniging van bioscopen en Filmtheaters) dit jaar naar het 100-jarig jubileum leiden. Dat het verleden haar goed afgaat, bleek wel uit haar presentatie dinsdag in Tuschinski.

Verhalen uit den ouden doosch

De verhalen uit den ouden doosch werden achter elkaar de zaal in geslingerd. Bijvoorbeeld over hoe je vroeger als bioscoopeigenaar met de pet in de hand bij de vereniging langs moest om te vragen of je bij Gods gratie ergens een bioscoopzaaltje mocht openen.

Of verhalen van de eens zo machtige filmkeuring voor wie het woord ‘porno’ iets van een gedegenereerde generatie was. En stipte ze toch even nieuwe ontwikkelingen als 4DX aan. Dat zijn bewegende stoelen en wind in je gezicht tijdens het bioscoopbezoek. Een ontwikkeling die volgens Sorgdrager niet de echte filmbeleving is.

Nergens bleek uit het wat obligaat praatje van de voormalig voorzitter van de Raad voor Cultuur een enorme passie voor de culturele waarde van film. Of een bevlogen verhaal over de technische mogelijkheden van Video on Demand en nieuwe onlinespelers. Alleen filmpiraterij, dat zit er elk jaar als een grijsgedraaide plaat weer in.

Geen blijk van waardering voor innovatie

Terwijl de hele filmindustrie van de muziekbranche inmiddels heeft moeten leren dat het vooral gaat om goede alternatieven voor de consument. Iets wat vanuit de filmbranche nog steeds onvoldoende gebeurt. Dat een met gemeenschapsgeld opgezette site als Film.nl die de bezoeker de weg naar legaal aanbod moet wijzen, na ruim een jaar nog steeds met plakband aan elkaar hangt, is tekenend voor het gebrek aan vernieuwing in de branche.

Nederlandse film
Beeld: Nico van den Berg

De jaarcijfers werden in de loop van de dinsdag met ronkende persberichten de wereld in gestuurd. Dat de gemiddelde bioscoopbezoeker hier nog steeds de Nederlandse film overslaat, wordt wat weggemoffeld. Nee, als speerpunten voor 2018 noemt de bioscoopbranche: meer piraterijbestrijding, en meer ‘bioscoopbeleving’.

Meer aandacht voor het vertonen van vernieuwende cinema van jonge makers of het investeren in goede online platforms voor vertoning en interactie? Nee, dat staat niet op de kaart. In Tuschinski gold dinsdag: ‘We drinken een glas, doen een plas en alles blijft zoals het was’. Haast letterlijk, want de best bezochte Nederlandse film in 2017 was dezelfde als in 2016, namelijk Soof 2.

De enige woorden die blijk gaven van echte liefde voor film, kwamen van filmjournalist Dana Linssen. Zij hield een vlammend betoog voor cinema en waarom het juist nu zo belangrijk is. Niet achteruitkijken, maar juist de blik naar voren. Ze kreeg er een ‘aanmoedigingsprijs’ voor. Terwijl het juist de bioscoopsector is die wat aanmoediging nodig heeft. De (film)journalistiek redt zich wel.