GeenStijl kaapt donorwet: ‘Een referendum over de rug van het leven’

“Ontzettend dankbaar” was Pia Dijkstra zo’n anderhalve maand geleden. De donorwet was door de Eerste Kamer. Haar donorwet. Alexander Pechthold kuste Pia in de Kamer. Iedereen is van de donor en de donor is van iedereen, zo leek het. Tot deze week. GeenStijl, voorstander van het referendum, tracht middels een referendum de donorwet tegen te houden.

Referendum
Beeld: ANP/Jerry Lampen

Een referendum op de valreep. Een referendum – in tegenstelling tot het 50Plus-voorstel over de wet Hillen – dat het mogelijk nog net gaat redden, al is daar enige politieke wil voor nodig. Inspanning die ontbreekt voor een referendum over het afschaffen van het referendum. De Raad van State stak die vorm van burgerlijke inmenging reeds in de rug.

Men zou stilletjes kunnen stellen dat de donorwet wordt gekaapt door de voorstanders van het referendum. De voorstanders die het behoud van het referendum boven het werven van meer donoren stellen. Ietwat gechargeerd: een referendum over de rug van een mensenleven.

Natuurlijk, men zou ook kunnen stellen dat juist dít thema uiterst geschikt is om zich vóór of tegen uit te spreken. Een relatief simpele vraag waar eenieder antwoord op zou kunnen geven zonder 66 pagina´s over een inlichtingenwet te hoeven lezen. Zonder 29.512 woorden tot zich te nemen. Zonder dat u zich in het wel en wee van het Oekraïneverdrag hoeft te verdiepen. Nee, simpel: bent u vóór of tegen het standaard geregistreerd staan als donor?

Uw leven en uw dood

Maar laat nu juist dit thema gaan over leven en dood. Over uw leven en over uw dood. En uw leven en uw dood mogen geen onderdeel zijn van een politiek spel. Dat de overheid zich bemoeit met uw ledematen en organen zou al een discussie an sich kunnen zijn. Datzelfde geldt voor het politieke spel. En dan laten we het paradoxale gedrag van D66 – wel, of toch niet voorstander van het referendum – ook maar even buiten beschouwing. Het gaat om uw leven en over uw dood.

Een voorbeeld. Roy Einhaus (35) heeft progressieve longfibrose, een ernstige longaandoening. Roy is in de toekomst van donorlongen afhankelijk. Roys vader overleed twee jaar geleden aan dezelfde aandoening. Zijn vader stond ruim twee weken bovenaan de wachtlijst voor donorlongen, maar dat bleek tevergeefs.

Vorig jaar april was Roy er zelf ook al heel slecht aan toe. Hij werd toen gered door een donorlever. “Ik heb dus een tweede reddende engel nodig, terwijl het al bijzonder is om er één te vinden,” zegt hij tegen het Algemeen Dagblad.

De discussie rond de donorwet wordt in bijna elke huiskamer gevoerd. Volgens die nieuwe wet worden Nederlanders die na meerdere oproepen hun voorkeur niet kenbaar maken automatisch orgaandonor. Ook bij Roy thuis gaat het gesprek over de donorwet. Roy is uiteraard vóór, maar zowel Roy als zijn vrouw vindt het heel ver gaan om de keuze voor iemand anders te maken. “Maak dus een keuze, dan heb je alles in eigen hand.”

Referendum
Beeld: ANP/Robin van Lonkhuijsen

Wachtlijsten inperken

Pia Dijkstra hoopt middels haar wet de enorm lange wachtlijsten iets in te perken. De Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) laat weten dat het doel van deze wet is om mensen bewuster te maken van het belang van het registreren van de eigen keuze. Hans Bart, directeur van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN) hoopt dat mensen beter beseffen dat het belangrijk is om een keuze vast te leggen.

Elke registratie telt. Of die nu positief, of negatief is.

U hoeft niet naar het stemhokje om tegen te zijn

Volgens Bart Nijman, voorman van Stichting GeenPeil, worden we juist steeds beter in referenda. In De Volkskrant somt hij bovendien op waarom juist dit thema perfect is voor een referendum. Actieve donorregistratie is geen politieke kwestie, aldus Nijman. Daarna volgen argumenten waarom volksraadpleging zo succesvol is.

Referendum
Beeld: ANP/Frank van Beek

Nijman mag misschien (deels) gelijk hebben, maar het eigen gelijk – een politiek instrument – is in dit geval niet geschikt om te testen op een kwestie over leven of dood. Voor of tegen een grotere kans op longen voor Roy. Het jarenlange debat over actieve donorregistratie als politieke kwestie heeft reeds kunnen plaatsvinden.

Tot slot: u heeft uw eigen leven nog altijd in eigen hand. U bepaalt of u donor wordt.

Het lijkt enigszins paradoxaal om een referendum te houden over een thema waarbij u nu al – daar hoeft u niet eens voor naar een stemhokje – tegen kunt zijn.

Laat de donorwet geen onderdeel zijn van een politiek spel. En mocht er een referendum over de donorwet komen – laat uw hart dan spreken. Kies voor (of tegen) de donorwet, maar niet voor of tegen het politieke spel. Kaap de donorwet niet over de rug van ernstig zieke mensen.

Laat uw hart spreken.